Israel leader te chuan Hamas te chu he lei atanga nuaibo intiamin leh Gaza chu a hma ang a nih leh tawh ngai loh tur thu an sawi a.
“Hamas member tinte chu mitthi an ni mai” tiin Prime Minister Benjamin Netanyahu chuan sawiin Israel-in a beih letnaah hian mi 1,300 chuangin nunna an chan phah tawh a.
Israel-in ‘Operation Swords of Iron’ a kalpui chu tun hma zawng aia Gaza bika chetlakna a neih aia turu daih a ni a.
Israel hian Gaza Stip a runnaah hian house-to-house urban fighting kalpui niin mipui nawlpui tana hlauhawm em em mai a ni a. Air strike a kalpui avangin nunna chan tam tak an awm tawh a, mi 400,000 chuangin an chenna an chhuahsan tawh bawk.
Hei bakah hian Israel sipaite chuan Gaza khawiah nge an dah tih hriat loha an hren mek Israeli mi 150 te chu chhanchhuah tumin hma an la bawk a.
Herzi Halevi, chief of staff of the Israel Defense Forces (IDF) chuan Hamas te chua nuaichih mek an tum thu a sawi bakah Gaza a Hamas political head te chu hminghmerhin a sawi lang bawk a. Chutihrual chuan kum 16 zet Hamas tena rorelna an lekkawh tawh hnua Gaza awm zel dan tur chu hriatthiam har tak tur a ni.
“Israel hian Hamas member tin te hi a chhumit thei lovang a chahn chu extremist Islam an ni tlat a” tiin military analyst Amir Bar Shalom chuan a sawi a. “Mahse pawi lian tham lutuk khawih thei lo tur chuan siam theih an ni ang” tiin a sawi.
Chu chu thil awm ang tak niin a chhan ber pawh Israel chuan Hamas te nena indona tum li a nei tawh a, tichung chuan tun thlengin Hamas tena rocket hmanga an beihna chu an la chhuchat thei chuang lo.
Mahse Israel sipai thupuangtu Lt Col Jonathan Conricus chuan tun indona hi a tawp hunah meuh chuan Hamas te chuan Israeli civilians te vau leh that turin thiehna an nei tawh lovang a ti ve thung.
Hamas armed wing, Izzedine al-Qassam Brigades te chu Israel te beihna thleng tur lakah an lo inringsa tih a hriat a. Explosive device te dah niin ambush ruahmanna te siam vek a ni a. Israeli forces te beih nan a tunnel network turu tak chu remchang takin a hmang thei bawk a ni.
Kum 2014 pawh khan Israeli infantry battalion te chu anti-tank mines, snipers leh ambush avangin an thi nasa hle a, Gaza city hmar lamah pawh inbeihna avangin civilian za telin nunna an chan phah bawk a.
Hei tak hi a nia Israel-in Gaza Strip hmar lam zah ve lawih atanga Palestinian 1.1 million te chhuak tura a tihna chhan ber chu ni.
Israel chuan indona chuan a thlaa thla a daih dawn tih hre lawkin hei vang hian reservist 360,000 lai a ko haw tawh bawk a. Zawhna pawimawh ta ber zawk chu Israel chuan indona chu khawvel ram dangte nawrna tel lovin engtia rei nge a kalpui theih ang tih chu a ni.
Gaza chu hremhmun pate a ni ringawt tawh tiin UN refugee agency te chuan sawiin nunna chan an pung tam tial tial a, tui, power leh fuel supply te tihtawp a nih tawh bawk avangin a mipui zahve lawih te chu hmun dangah an tlanchhe mek tawh bawk.
“Israel sorkar leh sipaite hian international community te a bik takin Western leader-te thlawpna hmuah an inngai a. An philosophy hman ber chu hun tam tak kan nei a, chet la vak ang tih a ni mai,” tiin Yossi Melman, Israel a security leh intelligence journalists chuan a sawi a. Israel-in harsatna a tawh tak tak a awm a nih chuan a thawhpui leh thian tha ram te chuan an pui em em ang, a ti bawk.
Hren tam ber te hi Israeli an ni a, chu mai bakah ram dang mi tam tak an awm bawk a. A thente chu dual citizenship nei ni thungin US, France leh UK te chuan hren mekte chu chhuah zalen turin an phut thu an sawi a ni.
France president Emmanuel Macron chuan French-Israeli family te chu an chhungte hruai haw tiamin, “France-in a fate a hnuchhawn ngai lo,” tiin a sawi.
Heng mihrente chin zel tur hi hriat theih a ni lo va, engtiangin nge Hamas tena hman tuma ruahmanna an siam pawh a hriat hek loh. Amir Bar Shalom chuan mi hren mek te chungchang chu 1972 Munich Olympics laia Palestinian gunman tena Isareli athlete te mana mi 11 an tihhlum nen a khaikhin thung.
Kha thil thleng kha tun thlenga sawi chhunzawm a la ni a. Israel chuan kha thil thlenga mawhphurtu tin te kha a hnu zelah pawh a zawng chhuak vek a ni. Tunah pawh Israeli te hrengtute chu an lakah beihpui thlak chhunzawm reng a nih a rin thu a sawi bawk.
Gaza hmun hran hrana dahkhawm mihren te hi Israel elite unit Sayeret Matkal commando te chuan chhanchhuah hna an kalpui rin a ni a. Hamas te chuan heng mihrente hi Israel-in a bei zui zel a nih chuan thahah an vau thung a ni.
Kum 2011 khan Israel chuan a sipai Hamas tena kum nga zet an hren tawh Gilad Shalit leh lung in tang 1,000 a lo inthlengpui tawh bawk a. Mahse, tunah chuan Israel chuan lung in tang inthlengah fimkhurna nei zual tawhin a chhuah zinga pakhat Yahya Sinwar chu tuna Gaza a Hamas political leader ni thei zui hial a ni tlat a ni.
Israel chet hnuah Gaza ngaiawh ring lo

