Site icon The Aizawl Post

Israel leh Hamas te inbeihna nasa zel

Gaza-a indona chuan zual lam pan zelin Israel chuan Gaza Strip-a mipuite chu an him nan darkar 24 chhunga an awmna chhuahsan turin a ti a.
Israel thutlukna siam chu UN leh World Heaqlth Organization te chuan an sawisel ve ve a, mihring tawrhna nasa tak a thlen phah dawn an ti a. Israeli military te chuan an mi leh sate chhuah zalen tumnaah hun an duh rei deuh dawn thu sawiin chutih laiin Hamas te chuan Israel vauna chu ngai pawimawh lo turin mipuite an ngen ve thung.
Hamas te chuan Gaza aTangin southern Israel chu rocket hmangin an la sai chhunzawm zel a. Hamas military wing, al-Qaddam Brigades te chuan nimin zing lam ringawt khan rocket 150 vel Israel lamah an kapchhuak hmana sawi a ni a.
Hetih lai hian Pro-Palestinian protest chu Iraq, Jordan leh Indonesia-ah te neih a ni a. Chutihrual chuan khawvel hmun hrang hrangah Hamas-te chetlakna avanga Israeli nunna chan te hriatreng hun hman a ni bawk a.
US Secretary of State Antony Blinken chuan President of the Palestinian Authority Mahmoud Abbas chu Jordan-ah a hmu a, a hmain Israel tlawh tawh bawkin America chuan a thlawp tlat thu a sawi bawk a. Chutihrual chuan Israel PM Benjamin Netanyahu chu ‘rules of war’ a zawm tur a ni tiin a hrilh thung.

Hamas ten tunnel hmang nasa
Israel chuan Hamas tena Gaza Strip-a tunnel a ruka an siam tam tak te chu nasa taka beiin chutihrual chiah chuan Palestinian islamist militant group te chu nasa takin an bei bawk a.
“Gaza Strip chu civilian-te tan leh Hamas-te tan layer hran ve ve ah ngaihtuah tur a ni a. Second layer Hamas tena an siam chu kan bei mek a ni,” tiin Israel Defense Forces (IDF) spokesperson chuan a sawi.
“Hengte hi Gazan civilians te tana bunker a ni lo. Hamas-te tan leh terrorists te tan chauh a ni a, Israel lamah rocket an la kap zui zel a, operation ruahman nana an hman a ni a, Israel rama terrorist an pekchhuahna a ni bawk,” tiin a sawi bawk.
A network len lam hriat thiam a har em em a, Israel chuan lei hnuai tunnel te hi ‘Gaza Metro’ tiin a sawi mai a, lei hnuai lamah a inphan Tuak tia sawi a ni a. Gaza hi 41km-a sei leh 10km a zau a ni thung.
Kum 2021-a buainaah khan IDF te chuan air strike hmangin tunnel 100km a lo tichhe tawh a. Mahse, Hamas-te chuan an tunnel chu 500km lai niin chung zinga 5% te chauh chu tihchhiatin a awm a ti thung a. London Underground chu 400km a sei anga ngaih a ni thung.
Gaza tunnel siam hi kum 2005 a Israel in Gaza aTanga a sipaite a hnuhkir hma aTanga inTan tawh a ni a.
Mahse, Hamas tena Strip kum hnih hnua a thunun hnuah nasa zawka chaka kalpui a ni thung a. Hei avang hian Israel leh Egypt te chuan security thilah Gaza a bungrua lut leh chhuak chu uluk zawkin an enfiah phah ta bawk a ni.
Kum 2010 hnua Israel-in bungrua tam zawk phurh luh leh chhuah a remtih hnuah smuggling pawimawhna a nep tial tial a. A hnuah Egypt chuan heng smuggling tih nana hman lei hnuai kawngte hi a ti chhe nasa hle bawk.
Hamas leh faction dangte chuan Israeli forces te beih nan heng tunnel te hi an siam a ni ber a. Kum 2006 khan militants te chuan heng tunnel pakhat hi Israel ramri hnaia Israeli sipai pahnih thaha pakhat man nan a hmang a, an mi man Gilad Shalit chu kum nga chhung teuhmeuh an hreng zui a ni.
Kum 2013 khan IDF te chuan Strip aTanga Israeli Kibbutz thleng rawka thui 1.6km a thui leh 18m a thuk tunnel an hmuchhuak a ni.
A kum lehah Israel chuan heng tunnel te hi a ram leh mipuite beih nana hman nasat a ni tih sawiin hei vang hian nasa zawkin air raid leh ground offensive Gaza-ah pawh a neih zui phah a.
IDF te chuan tunnel 30 chuang an tichhia tia sawiin mahse tichung chuan Hamas militant te chuan kawng hrang hrangin Israeli te beih dan an la hrechhuak zel thung.
“Heng cross-border tunnel te hi Israel beih nan liau liaua siam a ni” tiin Dr Daphné Richemond-Barak, expert on underground warfare, Reichman University, Israel a thawk chuan a sawi a.
“Gaza-a tunnel chhung hi a danglam bik a, a chhan chu Hamas tena an hman rim ber a ni a. Hun rei tak awm nan pawha nuam niin hun rei tak awm theihna tura siam a ni hrim hrim,” a ti bawk.
“Hengah hian an hruaitu lawkte chu an biru a, command-and-control centre nei vekin transport leh lines of communication atana an hman a ni a. Electrictiy, lighting leh rail tract te pawh a awm vek a, awlsam te a inkalpawh zung zung theih a ni,” tiin a sawi bawk.
Hamas te hian tunnel building an thiam em em tia sawi bawkin chung te chu Aleppo a Syrian rebel fighters leh Islamic State (IS) group Mosul te aTanga an zir thiam a ni a ti bawk.
Gaza chhunga tunnel te hi lei hnuai lamah 30m (100 ft) lai thuk te niin chenna in chhuat aTang te, mosque leh school leh public building aTang te a luhna siam thlip thlep vek a ni tia sawi a ni bawk.
Heng tunnel network siam nan hian sum tam tak sen niin mipui ten an tawrh nasat phah tih a ni bawk a. IDF te chuan tunnel siam nan hian Hamas te chuan Tanpui nana Gaza hnena dollar maktaduai tel pek te chu remchangah an hmang a, chenna in sak That nana cement tons sang tam tak te chu pawhpena hmanin a awm an ti bawk.

Exit mobile version