Kal tana chaw Tha lo
Kal (kidney) hi kawchhung lam taksa peng pawimawh tak a ni a, kan taksa aTanga thil Tha lo thlifimtu, taksa tuiril balance siamtu, blood pressure tana pawimawh a ni. Mahse, kan nitin ei leh in aTangin kalin a huat tur chi thil Tha lo kan lak luh ve reng avangin kan hriat loh laiin kal chu hah takin hna kan lo thawh tir a, a lo rei deuh hnuah kalin a lo tuar ta Thin a ni. Nitin tui ti taka kan ei Thin te hi kan kal hnathawh tibuaitu a lo ni theia, chutah kal Tha lo lah hi a inthup thiam riau a, a symptom engmah hriat tur awm si loin a lo Tha lo hman viau tawh thei tlat bawk si a ni. Tun Tumah hian Times of India-in kal tana chaw Tha lo ni a an sawi te kan rawn tarlang e.
- Ei mai theih tura thil siam sa an vawnThat: Chi (salt) ei tam lutuk hi kal tana hmelma No.1 a ni a tih theih ang. Chuvangin, thil chi hrang hrang, chhuan lum a ei mai theih tura an siam sa te leh ei mai theih tura an fûn mawi-ah te hian chi-al a tam thei hle a, chuvangin heng processed & package food an tih ang chi- a tin (canned) a an dah te, frozen leh processed meat (sausage, bacon etc), chips, crackers, restaurant a eitur an siam te leh salad dressing thlengin, hengah hian sodium a tam hle a, chu chu kal tan a Tha lo a, BP a tisang thei bawk.
- In tur thlum chi: Thil in mai theih tura an siam, thlum tak tak ho hian mi a tihthau duh bakah zunthlum te pawh thlen theih an nih piah lamah kal tana thil Tha lo tak an ni. Kal hriselna lam kan ngaipawimawh a nih chuan heng in tur- Pepsi, Coca Cola, Fanta, Sprite, etc. kan tih ang chi te hi in loh hram hram tum tur a ni. Phosphorus an pai tam hle a, chu chu kal chak lo deuh phei chuan a lo process Tha hleithei tawh Thin lo a, kan taksaah phosphorus a tam lutuk chuan thisenzam leh ruh a tichhe ve leh zel bawk.
- Fast food: Burger, fries, pizza, instant noodles tih vel te hi a tui si a, restaurant a an eitur siam tui tak tak te hi insum harsa kan ti Thin. Mahse, hengah hian sodium, sturated fat, phosphorus leh potassium a tam Thin si a, kal hriselna ngaipawimawh tan chuan pumpelh hram hram a Tha ber. Kan insum thei lo a nih pawhin ei tam loh tum tur a ni.
- Phosphorus tamna: Phosphorus hi kal tana hmelma, mahse, sawi lar ni vak si lo a ni. Kan ruh aTangin calcium a lo pawt peng a, lung hriselna thlengin a nghawng thei. Phosphorus tamna chu sawi tawh angin processed leh package food te, soft drinks kan tih ang chi- Pepsi, Coca Cola, Fanta, Sprite etc te.
- Sa: Sa lam chi ei tam lutuk hi kal tan a Tha lo. Red meat chauh pawh ni lovin, arsa, artui leh cheese thlengin a ni vek. Sa kan ei tam chuan kalin a nih tur aia nasain hna a thawh a ngai a, kal Tha lo nei tawh sa tan phei chuan a pawi lehzual dawn a ni. Kan taksain heng protein tamna chaw te hi a mamawh ngei mai a, mahse, ei dan chintawk neih thiam a ngai tih hriat tur a ni.
- Potassium: Potassium chu taksa tana thil Tha tak a ni, mahse, kal Tha lo i neih tawh chuan potassium chu i hmelma a ni ve leh thung. Kal a That loh chuan potassium a lo balance thei tawh lo a, kal a tichhe zual a, tihrawl leh lung thlengin a nghawng thei. Balhla, sertlum, alu, tomato, avocado, coconut tui leh chhawngthawp te hi poatssium tam em emna chaw, kal Tha lo nei tawh tana pumpelh turte an ni.
- Tih luma ei mai theih: Minute reilote chhuan luma ei mai theih tura an rawn siamsa ang chi reng rengah hian sodium, phosphorus, mawm Tha lo a tam viau zel tih hre phawt ila, hei bakah hian AGEs- chemical chi khat, kal tichhe theitu a awm bawk Thin. Heng ultra-processed food ho hi kan ei tam zawh poh leh kal Tha lo neih theihna risk a sang telh telh tihna a ni mai.

