Site icon The Aizawl Post

Larsap hoin power tam zawk siam tura hmachhawp sawiho

Mizorama kawlphetha tam zawk siam tura hmalakna leh hmachhawp chu larsap Dr Hari Babu Kambhampati hoin Thawhtanni khan sawikhawm a ni a. Power minister F Rodingliana bakah Power & Electricity department hotute, NEEPCO hotute leh household solar electricity thlun hna thawktu private company aiawhten powerpoint presentation an pe. Hmalakna kal mek thlirletin, chak zawka hma lak dan tur sawi ho a ni.
Larsap chuan kawlphetha siamchhuah leh intodelh chu Mizoram tana sector tihhlawhtlin hmasak ngai a ni, tiin, nizung chakna leh tuiluang chakna hmanga a siam chhuah theih zat chu tam tham tak ni mah se, power kan hman nat lai ber (peak power demand) zat megawatt 160 – 200 pawh kan la siamchhuak hleithei lo chu tan lak a ngai tih a sawi.
Hydel project tenau siamna atan sum tam tak Mizoramin a hmang thin chu tuna kan neih tawhsa atang hian a hlawk loa, tunah phei chuan loan liantham tak laka hydel project tenau siam chu state sum dinhmun ngaihtuahin tih chi ah a ngai lo tih a sawi. State sawrkar sum sen ngai loa, company lian zawkte hydro project liantham siam tura kohluh tum a tul tih Dr Hari Babu Kambhampati hian sawiin, “Hemi atan hian kan lui luangten kawlphetha an siamchhuah theih zat dik tak kan chhutchhuah a tul a. Power plant siamna atana bungraw lian tak tak lalut turin Aizawl to Vairengte inkar kawngpui chu 4-lane ah a ranglama kan siamtir a ngai,” a ti.
Mizoram mipui zingah rooftop solar connection neih dan, a hlawkna, man tlawm zawka thlun (subsidy) neih chungchang kan hrilhhre tam tawk lo tih sawiin, nodal agency NEEPCO leh private vendor-te chu tan la turin a chah a ni.
Power minister F Rodingliana chuan Mizoramin kawlphetha intodelh project liantham deuh pahnih – Tuirini Small Hydel Project (24 Mw) leh Revised Tuivai HEP (150 Mw) siam chungchanga hma lak tawh chin a sawi a. Hydro power bakah nizung chakna hmanga kawlphetha siam tura theihtawp an chhuah thu leh Mizoram hmun kilkhawr zawkah solar plant siam an tum dan a sawifiah. Power lei chungchang leh sum hman zat sawiin, electric current bill atanga sum an khawn chu a lut tha a. Hetihlai hian sawrkar department lian deuh, power hmang na deuhte an awm a, heng atang hian a hunah electric chhit man a lut hleithei thin lo chuan harsatna a siam thin tih a sawi. Thingtlang khaw thenkhatah thawktute indaihlohna avangin electric bill a lut tha vak lo tih a sawi bawk.
Transformation loss tih tlem nan transformer hlui leh overload-te thlak hna thawh mek a ni tih Power minister hian a sawi a. Transmission loss pawh tihziaawm nan electric hruipui thlun hna thawh mekah hmun thenkhatah forest clearance-ah harsatna an neih avanga hna thawh a ran theih loh thu a sawi a. Software tha leh smart meter hmangin bill dik tawk lo avanga sum hloh awm thin pawh tih ziawm tum a ni tih a sawi a ni.

8 Mizoramah tuiluang chakna hmangin kawlphetha Mw 3500 siam theiha chhut a ni a. Kum khat chhungin Mizoram ni 300 vel chu nieng, kawlphetha siamna atan hman tlak awm niin chhut a ni. National Institute of Solar Energy chhut dan chuan Mizoramah nizung chakna hmangin kawlphetha tam tham tak siam theih a ni a; hei hian 9.09 Global Warming Potential a hen anga chhut a ni.
8 Tunah hian P&E department chuan project liantham deuh 12 – hruipui thlun, tower (electric ban lian chi) leh sub station siam hna a kalpui mek. Sawkar pisa chunga rooftop solar bun hna thawk mek a ni bawk.
8 Tunah hian Mizoramah hydro generating station 15 a awm a, a lian ber Serlui B hi 12 Mw niin, a bak hi 0.1 MW leh 3 MW inkar an ni tlangpui. Heng station hrang hrang hian Mw 38.55 an siam thei tura chhut a nih laiin, luitui a tam tawk loh avangin a siam theih zat chanve a siam pha meuh lo. Solar generating station 5 a awm a, a lian ber Vankal Solar Plant hian Mw 20 a siam thei. A bak hi Mw 0.1 leh 2 inkarsiam thei an ni.

Exit mobile version