Site icon The Aizawl Post

MNF POLITIK LIVIR PART – 4 (Ka Tawnhriat chu !)

F. Lalremsiama
Chaltlang
8415994340

l Tunge ropui ber? MNF POLITIK LIVIR chu? Zangkhua a bungbu thei, a vawtuin Ek a cheh? Tho leh nunthar? Engkim tan Hun ruat a ni. Tun hi Hun lawmawm! Mizo Political History-ah hian a lang vek! Chutiang thilte chu kan thupui ziakah hian a lang fai iar mai. A Star lian = Main Actor lo inring hlawm teh se. Tu tak tha ber maw?
l Kan Politik milian pathum(3) thlurbingin kan buk dawn. Tu tak kang ang maw? Pu Lalthanhawla, Pu Zoramthanga, Pu Lalduhoma. History hi Hruaitu lian nun nen a inzawm vek tih kan sawi mai a ni.
l MNF Politik Livir a veivir lo. Party Assembly chhuat atangin Pu Zoramthanga an kaitho!! President, Vice President leh Treasurer a pangngai vek = Elected OB chu. Phel lian hle mah se Tho leh Nunthar nen, a ziding inhrual mum ruh, lungrual an dingchang. Politik Revival thlarau a che!!
l Thlarau thiltihtheih dan tlemte chauhin. Khati fakaua sawp retheih MNF khan 1993-98 Term tawpa MLA thlannaah chuan Congress a sawp let ve chiam. A chi chhuah atan Awze MLA 4 leh |awnglettu tur, Pu R.Lalzirliana = an vaiin 5 chauh “Under Ten” hniam tawkah an dah thei. A vawtuin Ek an cheh em ni? Pu Duhoma ho MNF(N) hmuh tur an awm lo. Duhawm hmel mipuiin an hmu lo em ni?
l Keini Unity MLA pathum Pu Lalkhama, Pu Lalsawta, F. Lalremsiama kan unity thei rei miah lo bawk. Pu Khaman Lal a kham zo lo. A pu hlui a bel thar a. Adviser nihna a lo pe. Keini pahnih erawh Rev. Zairema leh Pastor Pension tlemte ho kaihhruai, Citizen’s Common Front (CCF) zingah Muanna tur kan zawng. ZNP Politik chhiarkawp thiam Pu Lalduhoma leh Lok Sabha MP tho-aaa deuh te kan zui kual a. Kan vaiin kan Fail! Group chhangchhe ve fe fe te nen, kawng kan bo!! Kan Vanpui a chim lo chauh a ni.
l Hmana Pu J.Lalsangzuala Congress Party President thlannaa Hnehtu Pu Lalduhoma, MNF National Council arsi 7 zinga pakhat kha Pu Zoramthanga tho leh vangin a lakah Zangkhua a Bungbu! Pu Zorama vawtuin Ek a cheh ta em ni? Pu Duhoma tan Hunruat engtikah nge a thlen ve ang? Nakinah ni tawh loin Tunah, Hun lawmawmah, amah Chhandamni, ZPM Party-in a thlenpui a. Mizoram Chief Minister a ni mek!! Hunbi 3, Hman, Tun, Nakinah a pawimawh ber “Tun huna ropui ber, Pu Lalduhoma hi a ropui ber kan ti thei em?” Kan enchhin mek, Kum 5 a daih dawn em? Chu aia rei, Eng chen daih tur nge?
l A aia upa 2, a hmaa Chief Minister vawi 5 ni thei Pu Lalthanhawla leh vawi 3 ni thei Pu Zoramthanga an awm. Ropuina chu a rei zawnga teh tur ni sela Pu Lalduhoma chu kum 3 pawh tling lo, Term chanve vel hmang mek chauh a ni. Thlir zel ila. Team Captain hlawhtlinna tehfung tha ber nia sawi chu midang amah tluk, a ai pawha tha zawk chherchhuaktu an ti! Kan hruaitute hi an Hun theuhah an Ropui theuh em?
l Tho leh Nun nei thiau min hruaitu 3-te zingah hian Tho leh nasa ber Pu Hawla kan la sawi tawk lo. India ram Emergency laia a Congress President nihna paihsak, Pu Hrangaia luahlan tir kha Party inthlanna awm lehah khan namenlo-in President atan thlan a ni. Thawhlehna hmasa chu CM Pu Ch. Chhunga Sorkar tawp hnu, Human Rights Zawlnei Brig. |henphunga Sailo leh PC Party Sorkar tlusawp, tho leh Sorkar a tawp hnua Remna leh Muanna Tlangau Pu Lalthanhawla CM hoin 1984-ah tho lehin an Sorkar. 1984 hnu khan Mizo Peace Accord leh Interim Sorkar Pu Laldenga Pek a ni. State a piang a, Inthlanpui 1987-ah MNF an Sorkar chu tlo loin namthluk an nih khan, President Rule tawp 1989 Inthlannaah a tho leh ta a Chief Minister a ni leh ta. A tho leh zing ber!! A tho leh a tho leh mai thin zuk nia maw le!!
l Congress hi Thawhlehna Hmunpui ber a ni? Pu Lalsawta pawh hna tha tak thawk lai sum sengin an sawm chhuak a, a hun loa piang ang mai, 1987 State Inthlanpui hmasa berah Kolasib Bialah a zuk tla bal! A hun a hre lo a ni. Dik leh tha duhin MNF-a luh ngai khawpin Zoram Khawvar a nghak. 1993-98 MNF MLA Aizawl South II-ah, kum 2008-ah Congress MLA a ni leh ta a Minister, 2013-18 ah pawh, a Finance Minister. A titha zel. Congress Party President pawh a ni ta hial. Politik Thawhlehna Hmunpuiah zet chuan!!
l Tawk rih mai se. 2026 Budget Session-ah “Chinthar dawk lak, Supplementary Demand an clear tawh niin a lang bawk a”, Mipui leh Sorkar hmaah Keima Supplementary Demand, cheng khat mah la hman loh hi ka rawn phawrh ve ang e. “Remtiin Remti ti sela, Remti loin Remti lo” tih atan ka phal e! Ni khat thil ni loin Thla ruk(6) Public Debate atan pawh.
l Kan thusawi te a fiah zawk nan Mizotawng leh Saptawng te hmang ila a tha ang. Tih dan thar, sum siamna leh eizawnna te Sorkar rorelna tih felfai zawk nan te, heng Supplementary Demand te hi an pawimawh em em a ni. Dan a Lal tawh a, Rule of Law leh Public Order = Orderly Society bulthut a ni tawh si a. Innovation, Resource mobilization, Employment generation and efficient governance shall become the end-result. Hence the urgency of Legislation.
l Demand No.1
Abolition of Mizoram State Lottery. Pathian Ram Rorelna a thlentir theih lohna langsar ber hi tih bo thuai a tul. Bible duh loh, thumvawr = ai en sum nena inzawm tlat hi. Puanhnuai thil, ngaih ti tha lo = shady deal a inphum teuh. Agent/Contract thlanna ah, Ticket chhutna leh chhut zat, Hralhna hmun, hralh zat, counter foil vawr zat, mantu ticket No leh mantu = sum pek hming leh Address dik tak??? Chiang lo a tam lutuk. India ram State dang duh tawh loh. Tangka sum ho lutuka lo lut = Mantang ei(ru) lian an awm em lah Hriat loh bawk. A aia sumhnar fai zawk leh thianghlim, tam daih zawk Demand dangah kan dah!
l Demand No 2
Establishment of Senior Citizens Council. Zawlbuk Era tawpna a rei tawh. Democracy leh Rule of Law mil zela Mizoram kan kal a ngai. Tlangchil leh Mob Rule hnawl a tul. Political Party pakhat campaign Plank ang chauh a tawk lo. Congress Sorkar Ethics Committee sehna Ha nei lo a ho zo. ZPM Party Val Upa Council hi a thuphung laimu = Concept a Mizo, a tha. Tunlai hun nena inmil tur, zahawm leh hlauhawm, Ombudsman deuh roh, advisory/Statutory/Voluntary deuh bawk = Huapzo tawk Mipa leh Hmeichhia. = Civil Servants Pension te, Social Activist te, Technician te, Sumdawng Hausa Senior Citizens te, Kohhran Rawngbawltute zing atanga Senior thlanchhuah te awmkhawmna Council neih a tha. Hmanlai Zawlbuk hunlai Val Upa tluk, a aia tha Dinthar = Institutionalised a tha ang. A nihphung te, a function te a jurisdiction limitation te nen Legal Expert opinion laa tih puitlin thuai a tha ang.
l Demand No 3
Mizoram Infrastructure Reforms Commission din thuai a tul. Hei hian Resource Mobilisation = Sumhnar a tipung thur thur dawn. Note a hring nual dawn. Registration/Regulation/Control of Tourists Operations thlentir a ni anga ILP leh RAP thlit faina Refinement, limited relaxation leh Selected Open Areas te siam bikah Specified Tourist Operators a appoint ang. Tourist-te tan Package Tour siamsak an ni ang a. Heng Operator hian an Group Tour atan Hotel leh Homestay sponsored an nei nghal ang. A peng zar diai duai dawn. Hna a pung nasa dawn a ni. Sum a lut ruih ruih ang. He Commission hian SASCI leh Source lian tham Project leh Board hrang hrang awmsa leh awm thar zel atan te Apex Body ang in Sorkar a pui ang. Khawpui liana Building chhawng tam takte Register Dan leh Him theihna kawng te Level hrang hrangah a relpui thei ang.
l Demnad No 4
Zu khapburna Dan=Mizoram Liquor Total Prohibition Amendment siam a hun tawh. Thlahdul = Relax a, Regulate a, Control theih tur a ni. Chhiah tam tham tak hmuh nan hman a tul. Permitted List of Brands and Refineries neiin : Licensed Vendors/Shops siamin chawlhkar tinin Ni hnih(2) Dry Day ruat ni sela. Zu dawr leh outlets zawng zawng, kudam te nen khar vek tur a ni ang.
l Mizo Zu chi hrang : Zufang, |in Zu=Rice Beer leh a Tuitling tha leh Zupui(Hranden) siam thei tur Licensed Producers appoint tur a ni ang. An siamna hmun leh siamchhuah zat tur bituk thlap tur a ni. Hung that thlap = Strongly Fenced and enclosed a ni ang. IMFL = Sapzu zawrh dan ang thoin siamfel vek tur. Eiruk leh hlepruk theih loh Corruption free Project a ni ang.
l Demnad No 5
Pitar Putar Chenna In = Old Age Home. Hei hi Mizo Culture Change = kutdawh awmlohna = Beggar-free Community symbol = Mizo ropuina tarlanna a ni ang, YMA, MZP leh kohhran thilpek a ni ang. MUP leh MHIP te tel vena chu a chhawr tu ber = Beneficiary an ni ang. A tul dan ang Zelin Sorkarin a tanpui ang. Tlawmngaihna = Old is Gold!!

Exit mobile version