Site icon The Aizawl Post

NAZARETH MANIFESTO

Debbie Rinawmi

A hmasa berah chuan Nazareth Manifesto chu eng nge ni tia bul tan a ngai awm e. Lal Isua’n khawvela a lo kal chhan zawlnei Isaia lehkhabu ziala ama chungchang inziak chu Nazareth khuaa inkawmna inah a chhiar chhuak a, hei hi Nazareth Manifesto tia sawi thin a ni. Hetiangin-
Riangvaite hnenah Chanchin |ha hril tura mi ruat avangin, Lalpa Thlarau chu ka chungah a awm; Ani chuan salte hnena chhuahna thu leh, mitdelte hnena mitvar neih lehna thu sawi tur te, tihduhdah tuarte chhuahtirna tur te, Lalpa lungawi kum thu sawi tur tein, mi tir a ni…(Luka 4: 16-19).
He ta a sawi hmasak ber hi mi rethei leh riangvaite an ni a. Sum leh paia retheihna ringawt a kawk lo va. Retheihna chungchangah hmeithai rethei tak, sum leh pai tlachham tak leh Naamana chanchin te a sawi lang a; sum leh paia harsatna piah lamah thlarau retheihna te pawh a kawk thei ang. Retheihna hi kawng hrang hrangin a awm thei ang a, geopolitics te pawh kan thlir chuan ram lian leh thiltithei ten thuneihna chaka an tuihal avangin rilru retheihnain a kiansan lo va; mi tlawm tak te hian nun hausa an nei zawk fo a ni. He mi bakah hian Isaia bu ah leh hmun dangah te pawh kan hmuh chu Israel ten tawrhna an hmachhawn nasat avang leh chhanchhuaktu tur an mamawh avangin mi retheite tia hmehbel an ni fo bawk a ni.
Thuthlung Hluiah chuan mi retheite tia sawi a nihin ei leh bar zawn kawnga mi harsa te a kawk a; Luka buah erawh chuan a hlawm anga sawiin kawng hrang hranga dinhmun hnuaihnung zawk te sawi nan a hmang a. Hetah phei hi chuan khawtlanga dinhmun hniam zawka ding te a sawina a ni tel niin Joel Green-a, Thuthlung Thar zir bingtu chuan a sawi a ni. Isua hunlai khan mihring hlutna chu zirna te, mipa leh hmeichhia nihnaah te, hnathawh te, hnam an te, chhungte hmanga nasa taka teh thin a ni a. Chuvangin mi riangvai tih hian ei bar zawnna kawnga harsatna piah lamah khawtlanga dinhmun hnuaihnung tak a kawk tel a ni.
Missiologist thiam tak, Vinoth Ramachandra chuan, “Isua rawngbawlna chuan tu pawh, eng hnam pawh, eng sakhaw be tu pawh ni se, mi hnuaihnung te leh mihring ramri pha ve lo te a kuangkuah vek a ni…Ani chuan ramri kham thiah darh vek chu Pathian tum a nih thu a sawi” (BST, phek 160).
A dawta a sawi leh chu saltang te an ni a, anni chu chhuah zalen an nihna tur a tiam a ni. Grik tawnga aphesis chu kaltir, chhuah tihna te a ni a. Mihringte hi Pathian tel lo chuan sual bawiha tang leh mai thin kan ni a, min chhuah zalen turin a lo kal a ni. Sal tanna hi chi hrang hrang a awm thei ang a, Isua leh Zakaia chungchanga sum bawih atanga chhuah zalen thu te pawh kan hmu a ni (Luka 19: 1-10). A then chu rinhlelhna bawihah te kan tang a, a then chu itsikna leh khakna bawihah te kan tang bawk a. Grik tawnga saltang tih sawina aichmalotos chuan indona avanga saltang emaw tan ina mi tang te a kawk a; nimahse, Lal Isua’n ‘salte hnena chhuahna thu’ a tih ah hi chuan a chunga kan sawi tak saltanna hrang hrang bakah thil dang kan nun tibuai thei leh vanram kan panna kawnga min pawt peng thei hrang hrang saltanna a kawk awm e. Bible in ‘sual tinreng bul’ a tih te pawh hi a sala kan tan mai loh nan kan huat thar leh te pawh a tul hle awm e.
A pathumnaah chuan mitdelte chungchang a sawi leh a. Isua rawngbawlna kan thlir chuan kawng hniha mitdelte kan hmu a. A hmasa zawkah chuan a tisa taka mitdelte mit a ti var a. Chu mai a ni lo va, thlarau mitdelte chu a fuihin a zilh bawk a ni. Agrippa hmaa Paula’n a pianthar dan a sawi naah, “…thim chu eng lamah an hawisan ang a, Setana thuneihna chu Pathian lamah an hawisan ang, ngaihhnathiamna an hmuh nan leh, min rin avanga thianghlim tawhte zinga ro chan an neih nan…” (Tirhkohte 26:18) tiin Isua thusawi a sawi chhawng a. Zawlnei Isaia pawhin, “Thil tam tak i hmu a; nimahsela, i rilruah i vawng reng thin lo” (Isaia 42: 20) a lo ti bawk a. Pawn lang taka rawngbawl hian thahnem ngai viau mah ila, thutak varpawha kan ngaihvena kan vawn zui loh chuan thlarau mit varna a thlen chuang hauh lo tih a chiang hle a ni. Johana 9: 41 thua Isua’n Pharisai te hnenah, “Mitdel in nih chuan sual in nei lo vang; nimahsela, ‘Kan hmu thei e,’ tunah in ti si a; chuvangin, in sual a awm reng a ni,” a tih hian Isua’n ‘mitdelte hnena mit var neih lehna thu’ a sawi chhan thlarau mitdelna a kawk tih a chiang hle a. Pharisan ten mitdel an ni ve em tih Isua dem tum ran chunga an zawhnaah Isua chuan a chunga kan tar lan tak ang hian a chhang a; Pharisai te chu zawm si lo va Pathian hriatna pawn lang tak an neih te chuan anmahni tan duh reng vanga mitdelah a siam a; chutih laiin hriat lohna inpawm erawh chuan Pathian khawngaih tan kawng a hawnsak a ni.
A pali-naah chuan tihduhdahna tuarte leh rahbeha awm te chungchang a sawi leh a. Rom sawrkarna hnuaiah khan mi rethei tak tak, chhiah pawh pe thei lo an awm a. Isua khan tihduhdahna tuar te chu tu te nge sawi chiah lo mahsela, a hun lai khawtlang thlirin thlarau lama hrehawm tuar te piah lamah khawtlanga tihduhdah tuar te tan a sawi tel nia rin theih a ni a. ‘Tihduhdah tuar te chhuahtirna tur’ tih hian sual ina a sal beh hrang hrang te, an duh anga Pathian be thei lo, anmahni theihnaa an saltanna atanga chhuak thei tawh lote tana zalenna a kawk a; chu mai bakah retheihna avanga khawtlangah endawngna tuar te, an hmuhsit em em leh mihring tling zo lo hiala an ngaih hmeichhiate tan pawh zalenna angah a ngaih ve theih tho bawk. Hei hian mihringte tana Pathian hmangaihna leh khawngaihna a lantir chiang hle a ni.
Mi thiam thenkhat te chuan Chanchin |ha Luka bu hi 90 CE vela ziah niin an ngai a. A hun lai mila ziak a ni a, Jentail-te tana a ziak a ni. Nazareth Manifesto atanga lang chiang em em chu mihring ten ram ri kan lo kham ve ngawt te hi a Pathian thu lem lo va; Vinoth Ramachandra-a sawi ang deuhin Pathianin ang khata min hmangaih avangin heng ramri- mi thenkhat tana invaivungna, thenkhat tana tawrhna te hi Pathian chuan thiah darh vek a duhin a rinawm a, Isua zirtirna nen pawh a inkalh tlat a ni. Hlimna piah lama Amaha nun nghet kan neih Pathianin a duhzia Nazareth Manifesto atang hian a lang chiang hle a ni.

Exit mobile version