Daily Newspaper

NGAIHTUAH DAN THLAK – MIZO, VAI, SAP

23

Dikteii Hnamte

Kum a tam ve tial tial a, naupan lai leh tleirawl lai pawha mahni inringtawk ngai lo, nu leh pa leh ûte thlazar hnuaia tei ve naw naw thin khan mahni rilru sukthlek leh ngaihdan te ualau takin ka’n pau chhuah pui ve ta vak mai ngam hi a chang chuan keimah ngei pawh ‘mak’ ka inti thin! Ka hun kalta leh ka rilru puthmang thinte ka ngaihtuah let a, atthlak tak tak leh buluk zet zet ngaihdan kha ka lo nei ve rauh rauhvin chu chuan ka nun kha a lo kaihruai thui hle tih ka hrechhuak a. Hun leh tawnhriatin ka rilru puthmang a tihdanglam tak pahnih chauh ka’n inpuang ang e.

1. Vai ka haw thin:
Nikhua ka hriat tirh atang khan vai vanga hrehawm kan tawrh khan min chenchilh a. Kawlphetha kan chhit ve hma, khawnvar nena hun kan hman laia khua a thim veleha kawngkhar kalha tawmim thin kan nihna leh kha nun chep tak kha vai (sipai) ho min barhluih nia ka thanhnan avangin vai huat hi ka thisenah a zam tel a ni hial ta ve ang. Pathian zara dam chho ve ta zel chu hmundangah lehkhazirin ka’n awm ve a, ka rilru ka siam hmasak ber chu “cinema ka en pawhin ‘vai film’ ka en lovang” tih kha a ni deuh tawp a. Kum 3 chhungin pahnih (2) chu ka en ve – pakhat chu a changtupa hmeltha ka tih vang, a dang leh chu cinema hall hawn thar, 3D film hrim hrim en chak vang a ni. Ka rilrua vai ka huat tlatna khan ka nunphung pawh a nghawng hle tihna a nih chu. Tun hnu leh deuhvah pawh hian vairama zin chang pawhin he ka vai huatna hian inhnial a ngaih nikhuaah min ti tang at a, ka hau hrep zel! Mizo, Vai nupui/pasala neite chu ka ngeiin ka rilru an tina fo bawk a.

Ka vai huatna, ka tet lai atanga ka thisen zungzama intuh, a chhan ril em em pawh ka hriat chuan lohvin ka nunphung a hruai dan hi ka ngaihtuah let hian a fel zan lo niin ka hre fo mai. Hetih mek lai hian vai fel tak tak, keini Kristian inti satliah aia nun leh rilru thianghlim zawk thian leh thawhpui, ka lungrualpui leh ka fiamthupui bawrh bawrh theih engemawzat ka nei reng tho tih hi sawi hmaih chi a ni hauh lo.

Kei, Mizo Kristian hian ‘Van Lal nau ang a tahna Kalvari an dang chuang lo’ hnamdang laka ka rilru puthmang hi inenfiah ka ngai hle tih ka hre chho ve ta zel a. Tuemaw ka laka a sual em avanga a chi emaw, a hnam emaw ang zawnga ka huat ngawt chuan kei ngei pawh hi mi engzat tan tak huatthlala ni ang i maw!

2. Sap ka ngaisang thin:
Sap hi engatinge ka ngaihsan ka hre bik lo. An ngo em vang hi em niang aw…..? Mahse ka ngaisang thin tlat alawm. Aa, kan sap hriat leh hmuh ve hmasak ho kha Kristian Missionary, Pathian thu min hrilha lo chhuak, an nun pawh ngaihsanawm tak tak kha an ni miauva, sap dang hmu ve ngai ta lo chuan ngaihsan loh chi an ni lo tlat tak alawm.

Tichuan, Mizoram pela han zin ve zauh chang te chuan chu ka sap ngaihsanna chuan ka awmdan a kaihruai nasa hle a. Mi tamtak zi nuaih nuaih zingah pawh sap paw pheu mai lo lang ve zeuh zeuh chu ka hmu langsar theiin vai tamtak mitsir pawha melh peih lo khan ring fan uak uakin ka thlir a, thla han lakpui phet te kha ka tum thin. Sap film leh sap filmstar te chu hmuhnawm ti takin cinema-ah leh lehkhabuah ka en ka en ta rêng a. Mizo, Sap nupui/pasala neite chu ka lo lawmpui em em ringawt bawk a!

Hun a lokal zel a, sap zawng zawng hi an lo tha vek ngawt lo tih chu titi ah ngawt ni lo, a tak pawha hriat ka nei chho ve zel a. Mizo aia Pathian ngaihsak lo fe fe, nundan thlahdah leh tei-rawlai mai mai tamtak ka mit ngeiin ka hmu ve ta bawk a. Nikhua kan hriat tan atanga kan Sap hriat ve leh hmuh ve, Kristian tha leh kan hnam sakhua Kristianna min kawhhmuha changkanna kawng min zawh tirtu missionary te avang ngawta a Sap ngaihsana ka lo ngaihsan ngawt kha a lo famkim lo hle tih ka hrechhuak chho ve ta zel a.

Ka rilru sukthlek lo danglam ta chu (min tawmpui lo tamtak an awm ang tih ka ring), Mizo, Vai leh Sap nihna hian amah maiin that bik/chhiat bikna a nei lova. Mihring kan nihna hi Pathianin kan hlutna inang tlang veka a siam a lo ni zawk tih hi a ni.

Tichuan, he ka rilru puthmang inthlak danglam chho karah hian tunhnaiah ‘vai’ nih avanga engemaw ngaihdan felhlel kan put (nia lang thei) chihnih ka tawng a. Chuta ka rilrua lo lang ta chu – mahni inhaivur kan tum luatah hian ‘DIKNA’ kan palzam ta mai em ni aw tih hi a ni. Tuna kan kalphung anga ‘inhung bik’ leh ‘induhsakna uchuak’ chauh hmanga hmasawn tum kan fate zinga an tam poh leh kan hnam hian hmalam zawnga ke pen thei lovin, ngai leh ngaiah kan ding emaw, hnungtawlh zawnga kan kal mai emaw hi a hlauhawm khawp mai. |hangthar leh chhuan lokal leh zel turte rilruah midang dikna zahsak miah lova mahni inhumhim tum tura fuihtu kan ni hlauh anih chuan an dikna chhuhsak anih hunah sawi tur nei lovin keini hi tap chungin min rawn dem ngei ang.

Min Siamtu leh min Chhandamtu hian duhsak bik nei lovin hmangaihna leh khawngaihna buklung pakhat chiah a hmang a. Chumi avanga kan lei taksa a thih hnua chatuan nunna beisei Mizo Kristiante hian kan mihringpuite hi an dikna leh chanvo hriatsak ila, hnam leh ram kan chhannaah pawh dikna nena tankhawh thei turin in tuaihriam ila, dik lo taka chungnun ai chuan dikna ngeia inthuam chunga chungnung turin thapui chhuah zawk ang u.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

Your email address will not be published.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy