Karnataka sorkarin funding chungchanga Centre a sawiselna chu ‘dawt muhlum leh dik lo taka midang hruai tumna’ tiin Union Finance Minister Nirmala Sitharaman chuan Pathianni khan sawiin State hnena devolution a pung a, Centre grants in aid pawh pungin GST compensation pawh pek vek a ni tiin a sawi.
Thinkers’ Forum tena programme an buatsaiha thusawina a neihah Sitharaman chuan data nen lam a phawrh a. Prime Minister Narendra Modi sorkar hnuaiah tax devolution chu 258% or a let 3.5 in UPA sorkar lai aiin a sang zawk a, Centre-in Karnataka hnena grants a pek pawh 237% or a let 3.7 in UPA hun lai kum 2004 atanga 2014 inkar chhung aiin a pung zawk a ti bawk.
“Kum 2004 atanga 2014 inkar chhung khan tax devolution kaltlangin Rs 81,795 crore pek chhuah a ni a, kum 2014 atanga 2024 inkar chhungin Karnataka hnenah Rs 2.93 lakh crore pek a ni tawh. Chutiang bawkin Karnataka hnena grants in aid pek pawh kum 2004 atanga 2014 a Rs 60,700 crore atangin kum 2014 atanga 2024 ah chuan Rs 2.26 lakh crore-ah a kai chho a ni” tiin a sawi.
Karnataka state sorkar chu mipuite dik lo taka thufaha hruai khaw lo lo tura ngenin, “A chang chuan State chuan an share tur te pek an nih hma thla hnih a la awm tihah te advance in an la zawk a ni. Karnataa hnena sum pek tur a bo a bang awm lo va pek vek a ni” tiin a sawi bawk a. Finance ommission chuan infrastructure development atan Centre funding a rawt lo chung pawhin Centre chuan infrastructure development nan interest-free loan kum 50 chhunga rulh tur a pe chhuak zawk a ti a. “Karnataka chuan Rs 7,130 crore lai a dawng a. Congress te hian an sum dawn chu Finance Commission recommendation zinga tel lo a ni tih an hria em” tiin a sawi bawk.
Congress tena Rs 5,495 crore lai Finance Commission in special grants a pe tura interim recommendation a siam chu pek an ni lo tia an sawi chungchangah Sitharaman chuan, “Dawt muhlum a ni. Commission in final recommendation an siamah an telh lo” tiin a sawi bawk a. Sitharaman chuan Modi sorkar in shareable ax 41% a devolve a remtihnaah pawh issue-a chhuahah puhin, 15th Finnce Commission in a aia tlem zawk an recommend pawh a sawisel miah si lo a ti bawk.
CM-in chhang let
Sitharaman thusawi hi Chief Minister Siddaramaiah chuan chhang letin, “Ram khat Finance Minister meuh chu thudik sawi tura ngaih a ni asin maw le. Vanduaithlak takin, ziaka dah thu te a hnawl tlat mai a ni. 15th Finance Commission interim report khan 2020-21 ah Rs 6,764 crore chu State pathum, Karnataka (Rs 5,495 crore), Telangana (Rs 723 crore) leh Mizoram (Rs 546 crore) te a pe a ni. Heng grants te hi heng State hi a duhsak bik vang a ni lo, pek annihna chhan zawk chu a hma kum aiin absolute number anga lakin eng state mahin devolution an dawn hniam bik a dugh loh vang a ni” tiin a sawi a.
“15th FC recommendation final report ah pawh Krnataka tan Rs 6,000 recommend in Rs 3,000 crore chu waterbodies tihthar nan leh Rs 3,000 crore chu Bengaluru a Peripheral Ring Road siam nana tih a ni. Sitharaman hnuaia Finance Ministry hian heng recommendation pahnih te hi pawm duh lovin Karnataka in rightful share a neih chu an hnialsak a ni” tiin Siddaramaiah chuan a sawi bawk a. “Kan guarantees panga kalpui nan fund kan dil lo va, kan budget ah provision mamawh tawk kan nei e, ka lawm e” tiin Siddaramaiah chuan a sawi bawk a.
“Constitution a inziak thlap federal polity te tihhlawhtling tura rinna i nghah hmel loh em avangin State te rightful share concept pawh i hrethiam a lang lo. Kannagigas te chuan an share an demand mai a ni, an ngen lo” tiin Karnataka Chief Minister Siddaramiah chuan a sawi bawk.

