Sum thahnem tak dollar million tel tehmeuh bakah West Bank-a ram zau zawk an thuhnuaia dah chu Palestinian tena ram pathum US, Saudi Arabia leh Israel te nena inremna a awm theih nana ngiat an neih zingah a tel.
Palestinian Authority (PA) officials te chuan Riyadh-ah Saudi official te nen inbiakna an nei a, he mi hnu hian US official te nena inbiakna an nei leh ang.
Americans te chuan Israel-Saudi inzawmna tha a awm theih nana inremna chhinchhiahtlak a awm theih nan hma a la mek zel bawk a.
Washington-in a hming ziah hna tur niin inremna kaihhnawih zingah Saudi-in a duh ngawih ngawih US nena security deal liantham pawh zawrh tel zingah a tel a. Mahse, inremna siam tum chuan harstana hrang hrang paltlang tur a nei nghal teuh thung.
“Awlsam takin hun rei lo te chhungin inremna siam nghal theih a nih kan ring lo,” tiin White House National Security Adviser Jake Sullivan chuan a sawi a.
Mahse, tun hnaia Middle East a inzawmna hrang hrang siamthat mek karah Americans te hmalakna kal zelah inremna siam theih beiseina a lian hle a. American official te chuan Riyadh mai bakah Ammman leh Jerusalem te pawh tun hnaiah an tlawh a ni.
US President Joe Biden chuan Saudi-Israel deal chu nakum lawka inthlan hmachhawn turah voters te laka a foreign policy hlawhtlinna tia a sawi theih tur a ni bawk a.
Saudi Arabia chu Arab leh Islamic world leader a ni a. Mahse, kum 1948 a Israel state a pian hnuah official-in pawmna a la nei hauh lo thung.
Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu chuan inremna a awm ngei theih beiseiin thla kalta pawh khan, “History a thil thleng pawimawh kan tawng dawn a ni,” tiin a lo sawi tawh bawk.
Israel chu ram anga official-a a pawm a nih chuan Saudi Arabia chuan US lakah advanced weapons phutin hei mai bakah hain civil nuclear programme kalpui a phut bawk thung.
Inremna siam a nih chuan Israel chuan hlawkna chang dawn thungin Gulf superpower nen sumdawnna leh defence lama thawh dunna nei thei dawnin helai bial velah inhriatthiamna tha zawk a thleng thei dawn bawka ngaih a ni.
“Inremna siam tumte hi security leh trade agreements te a ni deuh ber a. Kum 2023 chhung ngei hian Saudi chuan telve ngei a duh tih kan hmu tawh a ni,” tiin Diana Buttu, Palestinian negotiating team a legal adviser chuan a sawi.
Mahse, inremna tak tak a awm theih dawn chuan Israeli te chuan Palestinians te lakah thil phalna an lantir ngei a ngai thung dawna ngaih a ni a.
Chu mai bakah Saudi Crown prince Mohammed bin Salman, kingdom fe facto ruler chuan a mipuite tun hma atanga Israel teithei lo leh Palestinian cause ngaihven te chu a hmin a ngai ang tih a ni bawk.
Chumai bakah President Biden pawhin Palestinians tena hlawkna an chan remtih theih nan a Democratic party chhungah thlawpna a mamawh dawn bawk a. Party chhungah tam tak chuan Saudis te human rights record chhe lutuk avangin leh Yemen indona aa chetdan an duh loh avangin sawiselna an nei nasa thung. Chumai bakah tuna Israel sorkjar mek extreme nationalist te chu West Bank a buaina tipunluntu angah leh Israel ngei pawh tingelnghet lotu nia an ngaih an ni bawk.
Riyadh a inbiakna neihah hian Palestinian top officials te President Mahmoud Abbas hnimhnai ber ber PA’s intelligence chief, Majed Faraj, leh Hussein al-Sheikh, secretary-general of the Palestine Liberation Organisation te an tel a ni.
Saudi in tuna rawtna a siam angah chuan – West Bank a hmun thenkhata tuna Israel thuuna awm mek 1990 chova Oslo peace accord in Area C a tih te chu Palestinian Authority te kuta dah te, West Bank a Israel in settlement a siam zel tihtawp te, kum 2016 atanga Palestinian Authority te sum lama puihna tihtlem tana kum thum kaltaa tihtawpsak vek tawh chhunzawm te leh kum khatah tanpuina $200 million tal pek te, East Jerusalem a US consulate Donald Trump hunlaia khar tawh dinthar leh te, Israel leh Palestinian te inbiakna kum 2014 a tihtawp tawh chunzawm leh te a tel.
Inremna a awm theih nan hian Saudi kaihhruai in kum 2002 khan Arab Peace Initiative kalpui a lo ni tawh bawk a. Chumi hnuaiah chuan Arab world ten Israel pawmin, Israel te chuan Palestinian state West Babnk leh Gaza an awmpna chhuahsanin East Jerusalem chu Palestinian capital ah an pawm tur a ni tih a ni.
Kum 2020 khan Arab ram pathum – UAE, Bahrain leh Morcocco te chuan Israel te nen US kaihhruaina hnuaiah President Trump hunlaiin inremna an lo siam tawh bawk a.
Hetih lai hian Palestinians te thil ngiat chu Netanyahu coalition sorkar a ultranationalists te chuan an hnawl ngei dawna ngaihna a awm thung.
Palestinian ten sum tam zawk ngiat

