Site icon The Aizawl Post

Putin leh Prigozhin inlaichinna kehchhiat dan

Russian President Vladimir Putin leh Wagner chief Prigozhin te chu Russia ram security service buai niai nuai leh criminal underworld te nena a inpawlhsawp nuai laia intan a ni.
Yevgeny Prigozhin a din Wagner military company-te chu Russia rama thiltithei taka an inlak len zel laiin Vladimir Putin chuan a hmang tangkai em em a, Ukraine indona tualzawlah pawh Wagner te kuta innghat bur a nihna a awm.
Kum 1990 chho daih tawh khan St Petersburg-ah inhmu chauh niin chutih lai chu Soviet Union kehchhiat hlim vel kha a ni a. An pahnih hian Russian khawpui pawimawh chhuak ve ve an ni bawk.
St Petersburg chu culturla capital tih niin hermitage art museum leh Imperial Winter Palace te awmna a nih piah lamah Russia crime capital niin gang thiltithei tak tak te laitual lenna a ni bawk.
An inhmuh tirh dan chiah hriatchian a ni lo va, mahse Prigozhin lung in tang chhuah hlim hlawl niin Putin chu East Germany a Soviet security service KGB officer nia a awmna atanga hawa politics a ngaihven lai a ni chiah bawk.
Kum 17 mi lek a nihin Prigozhin chu thubuai nei tawh niin thubuai neih lamah a mikhual lo hle a. Kum 1970 chho daih tawh khan rukruk thilah thiamloh chantir ni tawhin kum 1981 khan ruk ruk thil avang bawkin hun rei tak lung in tantir a ni.
Amah leh a thiante pahnih chuan kawtthlerah hmeichhe pakhat rekin a winter boot leh tlereuh te an laksak a.
Kum 1990 khan lung in chhuahsanin chutihlai chuan Russia a lo danglam hle tawh a. Old Soviet chief, Leonid Brezhnev ni lovin reformist leader Mikhail Gorbachev an thuneihna a chan lai a ni a, Berlin Wall chhutchhiat lai ni bawkin insiamthatna (perestroika) kalpui mek lai a ni bawk.

Hot dogs atangin foie gras
Prigozhin hian St Petersburg khawpuiah hot-dog hralhin bul a tan a, mahse, kum 1990 laihawl vel khan restaurant a hawng tawh. Old Custom house chu Prigozhin leh Putin te inhmuhna hmasa ber nia ngaih a ni.
Prigozhin restaurant-a menu foie gras leh oysters te chuan local crime boss te mai bakah khawpui mayor thiltithei em em Anatoly Sobchak te pawh a hip a. Chutihlaia kum 40 mi lek Vladimir Putin pawh Sobchak a deputy niin a kal ve thin bawk.
Prigoxhin a single restaurant chu rei lo teah chain neia awmin a client zingah St Petersburg piah lam thlenga politician langsar tak tak an tel.
Kum zabi thar chuankai a nih meuh chuan Putin chu president ni tawhin an pahnih chuan inhnimhnai tawh tak niin Prigozhin chu Putin’s chef tia hriat lar a ni tawh a. Russia leader thar chuan him taka eitur a ei theih nan personal chef a neih chu thil awm lo a ni lo.
Putin chu KGB hlui niin rinhlelhna nena thil thlir reng reng a ni bawk a, a hnuah KGB thlaktu FSB hotu lawk a ni zui bawk.
Kremlin-a Valdimir Putin a awm hnuah zawi awiin Russia security service chu a thuhnuaiah a dah a. Prigozhin chuan Kremlin hnathawh tam tak a thawkzui ta a, a bik takin security services tih theih loh leh remlo chu a kutah a awm.
Prigozhin chua media empire din zuiin chumi hmang chuan Russia leh ram pawnah disinformation campaign a nei a. An thawnthu phuahchawp te chu ngaihruatna turu tak a nih thin avangin state propaganda tena chhan let ena an en loh a ni.
Social media a lar chho a, Prigozhin chuan ‘troll factory’ din zuiin chmi hmang chuan Russians te chu thudik tak tak awm lo leh awih tur tak tak awm lo rilru a tuhsak thei hial a ni.
Kum 2013-14 a Ukrainian Maidan Revolution hnuah leh Russia-in Crimea a chhuhsak hnuah Wagner private military company chu a inlar tan ta a ni. Wagner te chuan Crimea a pro-Russian seperatist te a thlawp zui nghal a.
Mercenary organisation te hi Russian law in a khap a ni a, mahse, chutihrual vek chuan Prigozhin leh a mercenary te chu President Putin thuneihna sawhngheh nana pawimawh lutuk an ni lawi si a ni. Hei vang hian Kremlin chuan kum 2022 thal lai thleng khan Kremlin nen Prigozhin chuan inzawmna an nei lo an ti char char a ni.
Wagner te hian Crimea bakah Syria ah chetlakna an nei nasa bawk a, chuta an commander pawisak nei lo zet chu Dmitry Utkin niin Prigozhin nena insi rial tia sawi an ni bawk a. Syria bakah hian African ram libya leh Mali atanga Central African Republic thlengin an inzarpharh a ni.
Mahse, chung zawng zawng karah chuan Prigozhin chuan Putin nen official a inzawmna an nei miah lo.
President Putin chuan June thla khan inpuanna nei tain Wagner mercenary te chuan state fund tam tak an dawng tia sawin huaisen takin indona an hmachhawn a ti bawk a. Mahse, Russia danin private military company te an awm a remtih tlat loh avangin Putin chuan Wagner group te chu an awm lo a ti zui tho thung.
Mahse kum 2022-ah Ukraine-ah Wagner ten indona an hmachhawn tih chu tlanghriatin a awm lo thei ta lo va. A hnu lawkah Prigozhin chua Russian lung in tag te kanin Wagner sipai turin a la thi tih te pholan a ni zui bawk.
Kremlin thupuangtu pawhin Prigozhin fakna a sawi chhuak a, Prigozhin chuan St Petersburg-ah Wagner Centre din zuiin mahse Russian amry leh defence ministry te chu langsar takin a sawisel zui ta a ni.
Ukraine atangin Russian sipaite nawrchhuaha an awm mek laiin Prigozhin an a sawiselna a nasa tial tial bawk a. Army-te chuan Wagner te hnathawh chu an fak duh lo a ti bawk.
Langsar takin Defence Minister Sergei Shoigu leh Chief of the General Staff, Valery Gerasimov te chu Bakhmut east beihnaah Wagner te silaimu leh ralthuam pe duh lovah a puh bawk.
Chu mai ni lovin tum khat phei chu Prigozhin chuan a hming sawi lang lem lovin Putin chu ‘grandad’ tiin a sawi a. “Grandad ber mi mawl a nih chuan engtiangin nge indonaah kan chak theih ang” a ti. Putin hming sawi lang lo mahse Putin a sawina tih chu tlanghriat a ni.
Kremlin chuan hmalakna nei nghalin defence ministry chuan mercenary group te chu an thuhnuaiah dah tur an ti a, hei hi Prigozhin chuan a hnawl nghal a. |um khat phei chu Ukraine indonaa an thil tumah zawhna a zawt hial a ni.
23 June khan Moscow panin “march for justice” a kalpui a. Hei hi helna anga ngaih niin Prigozhin an Russian military te nena an inbakkaihnaa Putin ngaihsak a ngiatna anga ngaih a ni bawk.
Prigozhin-an a hlauh ber chu Wagner thununtu a nihna laksak tia sawi a ni a. Moscow an panna kawngah military helicopter pahnih kapthlain a chhunga chuang Russian sipai 15 in nunna an chan phah.
Prigozhin hming sawilang chuang lo bawkin Putin chuan ‘hnung lam atanga chemte a vit’ tiin a sawi a. Pigozhin an helna a kalpui hnu ni thumah Putin chuan Kremlin ah darkar thum a titipui a, chutah chuan Wagner commander 30 an tel ve bawk.
Chung mite chu Valdimir Putin chuan a mamawh tawh reng reng lo, mahse, engtin nge an awm zel ang tih chu zawhna a ni bawk. Prigozhin chuan a hma lam hun chu Africa-ah a awm tih chiangin a hnu lawkah Africa a awmna ngei nia ngaih video tichhuak zuiin “Pathian hlauhna Isis, al-Qaeda leh misaul dang te hnenah kan tuh mek” tiin video a tihchhuahah a sawi zui.
Mahse Prigozhin zinkawng chu rei lo te hnuah tawp zuiin Russian history a zinkawng zawh tawp dang ang tho a ni. Kremlin policy nunrawng ber ber kalpui leh tihlawhtling tura sulsutu chu natak hrem niin tihchhiatin a awm zui ta a ni. Prigozhin chu Russia ram pawna Russia ram ropui leh thiltihtheih nana Kremlin-in hmanruaa a hman pawimawh ber pakhat a ni a.
Vladimir Putin ngeiin, “A nunah tihsual pawi tak a nei a ni,” tiin Prigozhin chungchang chu a sawi zui.

Exit mobile version