“Indona tin chu inbiak remna hmanga tihtawp vek a ni. Khura awm sipaite thutlukna a ni ngai lo”
Arni chuan kum 2022 khan an ram tan tiin Ukrainian army a zawm a. Thla 30 hnuah meuh chuan a duh ber chu ‘remna’ a ni.
“Tute mahin indo an duh lo, tihtawp kan duh” tiin a sawi zui bawk a. Hun rei tak indona kalpui a nih tawh hnuah inremna awm se tih duhna a lian hle tawh tia sawi a ni.
Chutih rual chuan, “Ukraine tan, mite tan chuan a tawp thlengin kan ding ang” tiin Arni chuan a sawi thung.
6 August thleng kha chuan Ukraine thil tum ber chu Russia runna lak ata zalen a ni. Kum 2014 atanga Russia-in a run hmasak ber atanga an ramri atanga Russian nawr chhuah chu an tum ber a ni.
Mahse Ukraine chuan a thiltum chu a tihlawhtling thei lo hle a, kum khat leh a chanve chhungin Moscow chuan Ukrainian territory a awp a zauh zel zawk.
Mahse mak tak maiin khawvel barakhaih turin tun hnaiah Ukrainian sipaite chuan counter-offensive kalpui thutin Russia Kursk region chu an run let ve ta thung a ni.
“A huaisenthlakin a hlawhtling bawk” tiin observer Sirhii Kuzan, chairman of the Ukrainian Security and Co-operation Cente, think tank chuan a sawi a.
“Narrative a thlak danglam vek bawk” tiin Alina Frolova, security expert leh Ukraine deputy defence minister hlui ni bawk chuan a sawi a, “A tahtawla kan ram kan hloh zel kha a fuh lo va. Tunah erawh Ukraine strategic position a inthlak danglam tawh” tiin a sawi.
Russia-in a run ang bawkin Ukraine chuan Russia a run let ve ta a, mahse, Kyiv chuan Russia ram awp chu a thil tum leh duh a ni ve ngai lo a ti a. Eng nge a duh chu ni ta ang?
Buffer zone
“Russia ram run chu Ukrainian khawpui pakhat Sumy humhimnana tih a ni” tiin Serhii Kuzan chuan a sawi a.
Kumin summer intan tirh atang khan President Volodymyr Zelensky chuan Kursk region atang ringawtin Sumy region tum 2,000 beih a ni a, chung zingah chuan glide bomb ringawt pawh 250 chuang a tel tiin a sawi.
Thla tam tak chhung chu Russian sipai te chuan cross-berder attack kalpui an tum tia hlauhna a nasa hle a, tunah erawh Ukraine sipai tena an um let tak azarah Ukraine pumpui venhimna atan pawha pawimawh nia ngaih a ni tiin Serhii chuan a sawi.
“Tunah chuan Russian city Sudazha chu Ukrainian sipaite kutah a awm mek a. Russian te dinhmun a chhe awk a, Ukrainian sipai te chu an dinhmun a tha zawk mek a ni,” tiin Serhii chuan a sawi bawk a.
Russia chuan awm mai mai a tum hauh lo, kawngpui pawimawh te tichhiain lei pawimawh tak pawh a bomb chhe zui nghal bawk a.
Russian forces tirlut “Ukraine-in Kursk a runa a lakna chhan hi Russia-in Ukraine ram a awp mek laka a rilru lakpen nana tih a ni” tiin Ivan Stupak, kum 2004-2015 chunga Ukraine’s security service (SBU) a thawk chuan a sawi a.
Ukraine tana thil lawmawm chu thil thleng mek a ni a, lawmawm loh chu Russian hma lam pan zel a ni a, a bik takin Pokrovsk lamah Russia chuan hma a sawn a ni.
“Russia chuan hmun hrang hrangah sipai tirh luh belhin – Kherson, Kharkiv leh Donetsk region-ah te pawh sipai a dah luh belh bawk” tiin Ivan chuan a sawi a. Russia chuan tun hnaiah sipai 10,000 vel zet Ukraine-ah a tirh luh belh tiin a sawi bawk.
Exchange fund
‘Exchange fund’ tih chu President Zelensky an Ukraine-in Russian sipai a man khawm te sawina a ni a. Ukraine chuan Russia sipai tam zawk man zelin chu chu a sipaite nena inthleng tawn nan a hmang thin.
Kursk a beihnaah pawh chu chu kalpui tho niin Kyiv chuan Russian sipai za tel lung in tangin a hruai thu a sawi a. Chung sipaite chu Ukraine chuan hmunhimah a dahkhawm hlawm a.
“Moscow chuan a sipaite chhuah zalen an nih theih nan lung in tang inthleng a awm theih nan hma a la zui ta reng a ni,” tiin Serhii Kuzan chuan a sawi a.
“Tunah chuan lung in tang te chhuah zalen an nih theih nan Qatar emaw United Arab Emirates te palaia hman a ngai tawh lo, Russia chuan lung in tang inthleng a rawt tawh zawk,” tiin a sawi bawk.
Pressure
Kyiv chuan pressure nasa tak a tawk thung. Civilian kaihhnawihah pawh Kursk region a runna chuan thinrimna leh lungawilohna a thlen nasa hle a. Ukrainian sipai ten an run tlat avangin Kursk region a chengte chu loh theih loha hmun hima thiarchhuah ngaiin an awm bawk.
Political thilah Russian President Vladimir Putin chuan Moscow khawpuiah a security chief tena thil pawimawh an hrilh tawh hnuah Russian mipuite rilru hneh tumin hma a la a.
Military thilah erawh Ukrainian ten an ram an run chu thil te a ni thei lo, chuvangin thutlukna dik tak pawh a siam a ngai bawk.
Future bargainng chips
Ukraine chuan Russian territory chu awp hlen a tum lo a nih chuan engtia rei nge a awp theih dawn tih chu zawhna a ni a. Russia-in Ukraine ram a awp nena inthleng tawn thlengin a awp thei ang em tih chu zawhna lian tak a ni bawk.
Russia chu ram lian zawk leh thil ti thei zawk a ni chungin Ukraine chuan kawng hrang hrangin a barakhaih ve reng thei thung.
“Indona pangngaiah Russia hneh theihna kan nei lo” tiin Alina Frovola chuan a sawi a, “Chuvang tak chan fing taa chetlak kan ngai a ni” a ti bawk.
Kursk region lak muang taka kalpui chu thutlukna siam harsa tak a ni thei a, mahse, ni tina hmasawnna a awm hrim hrim chu a hlawk zawk bawk si tiin Serhii Kuzan chuan a sawi a.
“Nikhata 1-3km lak chu thil pangngai a ni a, Ukraine Donbas region bikah Russia chuan nikhatah 400m vel zel awp ang a ni” a ti a. “Kursk region-a kan ram lak chak zawng hi 100,000-strong army te aiin a let ngain a chak zawk,” tiin a sawi bawk.
Kyiv tana harstana chu Russia chuan Ukraine ram lakah hmalam a pan zel thung a. Chuvangin Russia chuan Ukraine a beihna chu a tihtawp thut beisei chi a ni lo ti bawk.
Vladimir Putin
Russia chuan Ukraine runna chu ‘terrorist attack’ tih leh ‘inrunluihna’ tiin a sawi a, mahse a hnu zelah sawi a nei zui ta meuh lo.
Ukraine a run chu a mipuite hum him nana tihmakmawh ti tlat a ni bawk a. Mahse, Kursk region-a Ukrainian sipaite hma lam pan mekna chu dal turin tih theih a nei vak rih lo va, engtiangin nge a chet zel dawn erawh hriat a ni lo.

