Site icon The Aizawl Post

SUSTAINABLE, INTEGRATED FARMING – 27 – RK Dawla Mb 9366095658

1. July thla kan chuangkai ta a. Khaw lum hunlai tak a ni mêk a. Ni a reiin ruahtui erawh kan la dawng rualkhai lo viau thung a. Tuilian leh leimin thawm hriat tur a tam lova, kawng lehlamah chuan a hahdam phian awm e. Chutih laiin, July-September chhovah ruahtui a tam lo reng a nih chuan, thâl tuihnâ a tlem hle dawn a. Ruahtui hul hun a nghahhlelhawm loh viau thei ang. Kawng lehlamah chuan, hnim buaipui leh leilung kalral chungchangah ruahtui tam lo hi a fuh thung. Mizoram ang ram lum, hmun awihtlan tam zawk, kum chanve chhung ruahtui tla, kum chanve chhung ro leh vawng vawng angah hi chuan, leilung kalral vanga tawrhna hi a tam êm êm a. Tlo leh daihrei tur chuan, helai hi kan chinfel hmasak phawt a ngai. Hlo tûr hian thlai ei awlsam tura tawih mumalin hnim a siam lova, hlo tûr hmanna leilung rêng rêng, ngai-awh tih a awm thei lo bawk. A chhe telh telh, a kumtêlin!
2. Leilung kalral vanga tawrhna lo thleng thin hmasa ber chu, lei chunglang kalral hi a ni. Ramhnuai lei inthuah chunglang ber, hnahthel hnuai chiah, lei dum pan tak hi O-horizon an tia. Organic horizon tihna a ni a. Hei hi leihâng tamna leh hrik tangkai tinrêng tawm khawmna a ni a. A hnuai chiah lei, a chunglang ber aia rawng dal deuh, lei tak tamna hi A-horizon niin, thlai chaw tawmkhawm tamna ber a ni. Kan huan/hmunhma tam berah hi chuan, O-horizon hi a kumkhatnaah a ral nghal vek a. Leilung enkawl thiam lohna hmunah phei chuan, A-horizon pawh hi a pan chak hle thin. Tichuan, thlai kan chingin kan enkawl ta a, ropui taka rah reng theihna a awm lo rêng rêng a. A nihna takah chuan kan leilung hi Pathianin mal a sawm êm a, thlai rah kan la nei mai mai zawk a ni! Huan sam fai var leh hlo tur hmanga huan hnim kah hi kan tihsual lian tak a ni ta reng a, a la ni zel dawn bawk niin a lang. Ser leh kuhva huan, hrisel thei lo lutuk pawh hi enkawl loh hian an damkhawchhuak ve fo mai. Rah hlawk chhuah tur erawh chuan, a tâwk zo hauh lo nâ a.
3. Lei kalral vanga tawrhna dang leh chu leihâng (soil organic matter) tlêm vanga leiin thala tui a pâi tam theih loh hi a ni. Lei hâng insiamna ber pahnih thilto nung zung leh tawih tur ruang kan enkawl thiam lo fo. Leihâng hian ama rihna lêt 20 zet tui a keng thei a. Leihâng tlemnaah chuan ruah a sur emaw tui pawh pe ila, lei chunglanga kalral (run-off) leh lei chhungrila pût ral (leeching) a tam thei êm êm. Leihâng leh leihâng bawmtu hrikte hi lei quality vawngthatu ber an ni a. Chutiang awm theihna environment kan siamsak lutuk lo hi Mizoram thlai enkawltu tam berte harsatna lian tak a ni. Leihâng tam si lova, thlai chinna tura lei lehphut ringawtte hi tui pêk a hautak a, leeching a tam mai mai a. Leeching hian thlai chaw tam tak lei chhungah a kalralpui bawk. Lei kan tihchhiat nasat avangin thlai chawm nân fertilizers tam tak kan mamawh phah ta a. A nihna takah chuan, organic farmer tân leh chemical farmer tân leihâng pawimawhna hi a danglam tam lo. India rama kan Nitrogen leitha (NPK, Urea, DAP etc) hmante, thlaiin an chhawrbawk chin average chu 30% chauh a ni a, kan Phosphorus hman zawng zawng atanga thlaiin an chhawrbawk zat average chu 15-20% chauh! A bâk zawng hi a kalral! Mizoram slope-ah phei chuan National average pawh hi kan pha lo mai thei, chuti vel chu kan ni! Kan dinhmun hi a chhuanawm lohva, kan hmabâk hi a êng hek lo. Heng point 2 tal hi chu Mizo farmer zawng zawngin, titi berah leh buaipui berah i neih tehlul ang u. Tichuan kan ram hian hmathlir thui a nei ngam zawk ngei ang…

Exit mobile version