Site icon The Aizawl Post

SUSTAINABLE, INTEGRATED FARMING IN MIZORAM – 15

RK Dawla
Mb 9366095658

1. April thla laihawl kan thleng a. Khua a lum chho tan viau a. June 21 thlengin ni a rei chho telh telh dawn bawk a. Hmun zosâng tak a nih loh chuan, zingkar leh tlai daia open field-a hnathawh a chawh chho leh dawn a. Khaw dur ni a nih ngawt loh chuan, nisa tuar hrehawm khawpin sik leh sa a rum leh dawn a ni. Hna rel fel thiam mi nih a pawimawh chho leh hle ang. Khaw chhiat ni leh zan lama thawh chi ruahman lâwk thiam a pawimawh hle a, a hun taka operation hrang hrang hlen hi thil tha ber a nih vangin, chutiang tura ruahman lâwkna siam leh ruahman fel tawh ûmzui a pawimawh takzet a. Hun innawhchih leh belebut lutuka operation kalpui rêng rêng chuan, raltiang ram kài a har thin.
2. Khua a lo lum chhoh tâk vàng hian, thlai eichhetu rannung chi hrang hrangte pawh an rawn puang chho tan a. Thlai kumhlun leh seasonals thlengin tibuaitu rannung puan hun a intan chho mêk a. Thlangdar tung chi, rawng uk lam, thlai zîk dâwt thin (Leaf footed bug) hi nipuia rawn puang hmasa an ni thin. Lei atanga 6ft vela sâng inkara thlai zîk awmhote an bawm duh zual a. Heng thlangdarho hian thlai zik no an dâwt a, an dâwtna chin chunglam thlai zik chu a vuai a, a thi ro mai thin. A bikin ser lam chi an duh zual a. Hengho vêng tur hian damdawi lam hman a ngai lutuk lova. Kut pawhin a veh rêm mai theih a. Tin, min seh emaw zun-khum kha a hlauhawm ve loh bawk. Serthlum hi kung 100 emaw lek, 1 acre-a zauah kan ching a. Heng serte hi 10ft hnuailam an la ni a. A thente phei chu 3-5ft an la ni mêk a. Tichuan, chawlhkar hnih chhungin vawi 4 kan veh a, kan veh rêm titih dêr. An vaia tihhlum tum kher kha a ngai lova, a theih bawk hek loh. A nghal zualpui man rêm mai kha a himdam. Tunlai hian an inthlahpung mêk a, ser zik no laiah an indi lai tak kan man khan, a note lo piang pung tur tam tak kan vêng lâwk a ni.
3. Tin, thlai hnah no dâwttu rannung tesep – thrips, mites, aphids leh whiteflies inthlahpun hun lai a ni bawk. Hmarcha kumhlun hnah kha chunglam atanga en khan, a veins inkar a eng thluah thin a. Khatiang kha a hnuai lam han keu ila, whiteflies colony a lo awm thin. Kitchen garden leh pot plants a nih chuan, chutiang hnah chiangkuang lo chu mal ila, Whiteflies colony kha kan tichhia tihna a ni a, hâl ral daih ila, a manhla êm êm. Pesticides hmang kher lovin, physical deuh taka deal theih rannung hi an tam viau ania – a TIMING kan hriat thiam phawt chuan. Aphids leh mites pawh an ni tho mai. Litchi hnah, a zik no lam hnaihah, a hnah kha tui-êk rawnga inthlâkin, a hnah kha a vial herh tlat thin bawk. Khatiang kha ‘mites’ chi khat hnathawh a ni a. A hnah dik lo chin zar kha cut ila, meiah rawh daih ila, a dam a ni mai! A ho viau! A tantirah zik 2/3 a khawih chhiat lai khan monitor vat chuan, hun leh tha sêng lutuk lovin kan chingfel mai thei thin.
4. Tin, tun laiin – bean, maian, fanghma leh tomato hnah chunglamah, râng kal riak riak a awm thin khatiang kha Leaf miner. Ser chawrno chenin leaf miner hian a khawih buai thin a. Pawi nasa khawih lo mah se, an lo tam chuan thlai than tithu khawpin an hnawksak thuai thin. Tin, thlai chaw siamna ber tur a hnah no a tihpiansual miau avangin, thlaiin chaw a siam tam thei lova, a hrisel loh zui phah fo bawk. Tichuan, heng Leaf miner, aphids, thrips, whiteflies kan tih hote hi rawng pawl leh rawng eng hmangin a koh khawm theih a, company siamsa lei mai tur a awm a, mahni pawhin a siam chawp mai theih bawk. Yellow sticky trap & Blue sticky trap tiin thlai damdawi zuarah a zawh theih a, ralchah dawr hrang brang atangin a chah theih bawk e.

Exit mobile version