Rev Dr Ramengliana
Farisaite kha Chanchin |ha bu-ah te hian an lang mawi vak lo va. Kan Lalpan a beih zin ber pakhat an ni awm e. Tun hnuah pawh hian ‘I farisai em mai’ han intihte chu infakna leh inchawimawina a ni hauh lo. Chutih laiin Farisaite kha sakhaw thil ngai pawimawh tak tak, nun uluk ngaisang pawl an ni a. Thurin lamah pawh Sadukaite ang lo takin thih hnu khawvel awm ringtute an ni a. Tirhkoh Paula pawh khan farisai a nih kha a chhuang thin. Khawi lai tak kha nge dik lo ni ang maw?
Mi vervek chuan Setanan a bum nasatzia a hre lo
Lal Isuan a huat em em chu vervekna (hypocrisy), mi mit hmuha lan mawi khel tak, thinlung lam nihphung ngai pawimawh leh miah si lo, ang kha a ni a. Farisai te a zilhhauna ber pawh he thilah hian a ni. Chu nena inzawm leh inhnaih tak mai chu mi chawimawi nana thil tha tih emaw, chawimawina zawng deuh tlat nun hi a ni awm e. Hei tak hi Isuan bitumin, “In thil tha tihte mi hmuh atan, an hmaa ti lo turin fimkhur rawh u; chutilo chu in Pa van mi hnena lawmman in hmu lo vang.” Matthaia 6:1
Kristian khawtlang nunah hian mite thatna, an inpekna leh mi dang tana an hlutna te chawimawi thiam leh, mite entawn atana pho chhuah thiam a pawimawh hle tih kan hria. Nung ho kan nih miau avangin mi tha na na na chuan thup bo vek theih loh chin an nei thin. Chawimawi phu chu chawimawi thiam pawh a tha. Isua sawi awmzia tak hi chu ‘chawimawi khelh loh tur, mi fak hlawh tuma engmah tih loh tur’ a tihna a ni.
Kan Lalpa, Mt 6:1-a a sawi hi kan ngaihtuah nawn fo a tul thin. Pathian hmaa engkim kan tih lai hian a game hniam zawk mite tehfunga tlin hi khelh a awl hle mai. Fakderna kan dawn avang leh mihring chawimawina fahrah te te kan chan avanga lungawi tak mai mai pawh awm theih a ni. Pathian mita kan nih dan hi kan nih dan tak tak chu a ni tih i hre reng ang u. Charles Colton chuan, “Setana hi nui thei se chuan mi vervekte hi a nuih nasa ngawt ang, an ni aia bum hneh hi a nei si lo,” a ti nia.
Mi vervekte lungawina tawk hi a nep mah mah
Persia rama kutdawh thenkhat chuan a petuin a pek tam dan azirin an tawtawrawt ken an ham ri vak thin a. Anmahni tanpuitute chawimawi let an tum nana an tih thin a ni. Isua hun lai hian hetiang deuha khawsa duh mai an awm ve pawh a ni mai thei. Mahni inchawimawi tuma mi dangte tanpuina thil tha tih tum tlat mai hi Isua ngaihsan loh zawng tak ni ngei tur a ni.
Kan hriat chian tur erawh chu khawngaih thilpek pek, tanpui ngaite tanpui hi kan Lalpan a sawisel lo tih hi a ni. Mi chawimawi hlawhna hmanruaa hman kher hi a duh loh tak chu a ni a. Hetianga ti duhte chuan mi fak pawh an hlawh ngei ang. A pawi ber chu lei mihring inchawimawina mai maia a tawp mai tur hi a ni. “Chutichuan, khawngaih thilpêk i hlanin, mi vervêkten mi fak an hlawh theih nân sunagog-ah te leh kawtthlêrah te an ti thîn ang hian i hmaah tawtawrâwt hâm suh. Thu dik ka hrilh a che, an lâwmman chu an hmu tawh reng a ni.” Matthaia 6:2
Kan Lalpan hringfate min duhsakna hi a ril hle mai. Kan intanpui tawn leh midang chunga kan thil tha tih te hi he leia a tawp mai min duhsak hauh lo. Chutiang lawmman chu te a ti lutuk, a hlut tham lohzia a hmu pha. “Mi dang i tanpui ta sa sa, mihring chawimawina mai maia lungawi lovin, Pa Pathian lawmna thleng pha a, vana rokhawl tling pha ngei turin ti law law rawh,” a tihna te pawh a ni ang e. Lawmman tak tak min duhsak a nih hi.
Lawmman tak tak chu a ruka hmu thintuin a pe
Khaw pakhatah chuan mitthi ruang dahna tura dawhsan YMA hman tura petu hian ‘Donated by….’ tih hi a thilpekah chuan an ziak kulh mai a. Ruang thlalakpui chang pawhin a lo langsar viau mai thin a, a zia lo hle. |anpui ngai tanpui changa hming lansarh la ngaih pawimawh viau hi chu rinna la naupang zia a nih hmel. Isuan tih dan tur a sawi chiang khawp mai: “Nang erawh chuan khawngaih thilpêk i hlanin, i kut ding lam tih chu i kut vei lamin hre suh se, i thilpêk chu a rûka a awm theih nân; chutichuan, i Pa, a rûka hmu thîntu chuan a rûl ang che.” Matthaia 6:3,4.
Farisaite Isuan a sawisel chhan ber kha chu an vervekna kha a ni a. Mamawh ngawih ngawihtute thil pek ngei ngeiah pawh hmingthat an la khel fan. Chu vervekna chu Isuan a hmu chiangin, a haw hle ni tur a ni, ringtute tan chuan kut ding lam leh vei lam inkarah pawh inhriattawnna awm lo se a ti hial. Mihring mit hmuha mawina khelh hi Isuan a hnawl. Pathian hian a mite chawimawi a thiam khawp mai, mahse chu chu nghak thiam turin min duh a ni. Nghahlelh luata lo ban thawt thawt a rem lo.
Heti taka Isua a tawng na mai hi mihring mit hmuha kan nihna aia Pathian mit hmuha kan nihna ngai pawimawh zawk tura min tihna a ni ngei ang. Chu chu nun tak tak a ni zawk si a. Mihring chawimawina beiseina dik lo hian kan thlarau a tichau va, rawngbawlna a tithuanawp thin. Pathian chauh kan thlir erawh chuan rilru dik tak nen lungawi takin tunah kan nung ang a, khuareiah a hlawkna kan tel ngei bawk ang.
Vervekna hian hmun hlu ber a thleng pha
Lal Isuan lemchan nun a ngaih theih lohzia kan hre tawh a. Chutih laiin he khawvela thil tha ber ber, Pathian pawlna tawngtaina nun meuh pawh lemchan nana hman theih a ni tlat hi a pawi thin. |henkhat chuan an tawngtai tamzia leh thiamziain mite hneh an tum thin a ni awm e. ‘Thlarau mi’ nihna khelin kan tawngtai tam te meuh pawh inchhuan phah theih a ni. Hei vang hi ni tur a nia, “Nang erawh chu i tawngtai hunin, i pindan chhûng rilah lût la, kawng khâr la, i Pa, a rûka awm hnênah chuan tawngtai rawh; tichuan, i Pa, a rûka hmu thîntu chuan a rûl ang che,” (Matthaia 6:6) tia a sawi ni.
Vervekna chuan tawngtai nun thleng thlenga a tikhaw lo thei hi a pawi ngawt mai. |awngtaina nihphung chu mahni tlin loh leh chak lohzia hria a, Engkimtitheia hnena tluk luh a ni ber a. Kan theihna a tawngchham avangin ti theitu kan pan a; kan sual min hriat vek avangin a ngaihdamna kan dil thin. |awngtaitu mawina tur a ni lo, chawimawi zawnna chi a ni lo.
|awngtai tura inphutna rilru dik tawk lo lo awm theite hi he thil nihphung nen hian a inmil lo va, tawngtai tam chapopuitu kawng chu bo thui tak a ni. |awngtai hi midangte elna chi a ni hauh lo va, thang that lak tum viauna tur chi pawh a ni lo. Pathian hnenah chuan kan mamawh chu kan thlen ang a, lawmthu sawiin, midangte dilsakna leh sual thupha chawina kan nei reng tur a ni zawk.
“Jesus reserved his hardest words for the hidden sins of hypocrisy, pride, greed and legalism.”
Philip Yancey

