Site icon The Aizawl Post

Vun tiupa hma thei ei leh in

Kan vun tilang upa tu leh min ti upa chaktu thiol pahnih chu Ni zung leh advanced glycation end products (AGEs) te hi an ni. A tam zawk chu kan control theih loh a ni a, chutih ryalin kan ei leh in kan fimkhur hreh hian kan lang upa hma tur nasa takin kan veng thei. Chaw thenkhat hi chuan collagen an siam tlem a, vun tichhe tu an ni thei. Tun tumah hian Times of India health section-in vun tichhe thei tu ei leh in, pumpelh atanga tha ni a an sawi te kan rawn tarlang e.
1. French fries (alu kanro) te hi a tui kan ti, pahnih khat lek a ei theih loh! Mahse, kanro a ni a, a al viau bawk. Chumi awmzia chu minti upa chaktu tur a pai teuh tihna a ni. Eitur kanro ang chi reng reng hian free radical a tichhuak a, kha eitur cell kha a tichhia a, chu chu mihring taksa tan a tha lo. Min tiupa hmaa, kan vun fân theihna a tichak lo thei bawk. Chuvangin thil kanro mawm tak aiin ur hmin emaw chhum hmin emaw lam uar zawk la, chu chuan vun tana chaw tha collagen pawh a siam hnem zawk.
2. Chini (white sugar) hi AGEs insiam tirtu pakhat a ni a, chu chuan kan vun a tichhia a, kan lo upa chak thin. Chini emaw, chini hmanga tihthlum thil in chi emaw, ice cream emaw te ai chuan, thlum kan ei chak a nih pawhin thei thlum emaw, dark chocolate emaw te ei a tha zawk.
3. Margarine emaw butter emaw ei tlem rawh. Margarine chu butter ang deuha an siam tho a ni, mithiam ten zirchianna an neih atanga an hmuh danin margarine emaw butter emaw hi hydrogenated oil a pai hnem a, chu chuan kan vun hi Ni zung hlauhawm (ultraviolet radiation) lakah a tihim lo zual a, chu chuan collagen tichhiain, vun fân theihna a tichhe thei. Margarine emaw butter emaw aiah avocado emaw olive oil emaw te hman a tha zawk.
4. Chhangthawp var chi (white bread) hi kan ei nasa khawp mai mahse, AGEs awmtir theitu a ni a, min ti upa hma theitu a ni. Chhangthawp var hi glycemic index a sang hle a, chu chuan taksaah inflammation a thlen thei a, vun a tiupa hma thei.

Exit mobile version