Daily Newspaper

ZIAK ANG AW

11

-Rempuia R. Lûtmâng

Tun hnaiah ziah zawm leh zawm loh chungchang buaipui an tam hle mai a, a tha lamah ngai ang. Hetiang hi tawng hmakhaw ngaihna lama kan thanharh tak hluai vang a ni hran lo. Social media awm tak vang hian duh duh sawi a lo awlsam a, a nâwi lam nuam ti deuhin fiamthu group an siam a, an ri hluah hluah a, fiamthu thawh lamah harh tharna kan chan vâng a ni lo, lo chhâwntu an awm that vang chauh a ni. Hla phuah thiamin an phuah sup sup a, mi dang hmuha mahni kutchhuak tar lan leh pho chhuah a awlsam tak vang a ni. Hla phuah lama harh thar vang a ni hran lo; lo tuihnihtu an tam vang mai mai chauh bawk.

Chutiang bawk chuan a ziah lama tuite pawhin an ziak mawlh mawlh a, thawnthu phuah nuam titute pawhin an phuah tam ta hle. Chutiang zelin tawng chungchang lam sawi nuam titute pawhin a hmaa kan sawi takte ang bawk khan an thu sawi lo chiauautu an neih that avangin an sawi tam ta a ni. |awng hmakhawngaihna tih hi hmaithinghawngah kan hmang tak na a, mahni duh dan mi dang fah tumna a tam mah zawk. Heng zawng zawng hi harh tharna lam ni loin social media kan hman nasat tak vang zawk a ni a, hna tul kan thawh tlêm phah mai âwm mang e aw a tih theih. Hetia sawi leh î a tam tâk em avang hian “Eng mah kan ziak tha ngam tawh dawn hlei nem maw le,” ti mai an awm thin. An fiamthu a nih chuan thu hran ni se, i han awm âwl ve leh diai diai mai teh ang aw.

Mi mal ngaih dan hi chu Lâwma’n a nei a, Sâwma pawhin a nei. Awma leh Zawma pawhin an nei ang. Eng emaw bik têah ngaih dan inang lo thâm an nei ngei ang a, tanchhan pawh an intodelh tlâng vek bawk ang. An zinga tu emaw ber khan a ngaih dan kha mi dang va barh luih phet a tum mai thei, chu chu mi thenkhat dân ve reng a ni, a mak hran lo. Hetiang hi chu khaw tin veng tinin an intodelh vek mai. Hetiangah tak hian an ngaih dan chauh lo pawh “thil dik” dang a awm thei tih pawm thiam lote thu chu menah thlak nachang kan hriat a ngai. Kan thiam lohzia kan hriat chian a ngai a ni ber mai. Mi aia thiam zawka kan inhriata kan ngaih dan a dik bera kan ngaih chhung chuan kan dik thei ngai lo ang.

Thu kan ziak duh a nih chuan han ziak ve thâwr mai ila; ziah zawm leh zawm lohin kan thu ziah duh tibuai suh se. A thu ken kha a hlutna paitu tak zawk a ni a, a dang kha chu a chhawtani chauh a ni. Thu ziah lama tui chuan ziah dan dik hi chu a tâwk fang an hre sa vek a, an buai hran lo. Ziah zawm leh zawm loha buai loh tur han tih hian a sawi thei nazawng thu kha thutaka lak vek loh tur ka tihna a ni. |hahnemngaia sawi an ni mai thei, anni lo maithei bawk, an ngaih dan an sawi ve mai a ni. An suangtuahna (dreams) leh a tak tak (reality) hi a inthuhmun lo tih hriat tur a ni.

Ziah zawm leh zawm loh inhnialna awm thei tlem tê hi pawn lam hmelhmang lan dan chi khat mai a ni a, mêna thlak chin neih tur. A nih loh chuan i thiamna i up bo ang a, mi ngaih dan naranah i thâm i thâm mai ang. I thinlung chhungrila mi puang chhuak turin mi dang ngaih dan ngaihchan a tul lo a nih chu. A thu hrimah hetiang ziah zawm leh zawm loh awm theiah hian tawng ziah danin hma a sawn chuan ziah zawm zawk hi a dingchang fo mai, a phel darh zawnga tan lak hi tawng tihhmasawnna a ni lem lo.

Mi tih ngai loh tih nachang hriat te, mi tawngkam rem khawm than loh han rem khawm thiam riau te hi “creativity” lam hawi chu a ni a; mi sawi chhuah châk, an sawi chhuah thiam loh han sawi chhuah thiam bik te hi mi ropui nihna a ni. Mi tih dan awm sa, a dik lohna lai tur dap dap hnua sawiselna tur hriat theih viau te, mi tih dan dik loh thu sawi paha mahni tih dan chauh a dik thu han tlangaupui te hi creativity a ni hran lo. An nêp e tihna erawh zawng a ni hauh lo; ziak mite leh a phuah mite nen an inang lo e ka tihna zawk a ni.

Huai takin, inring tawk takin, mahni ziah duh chu ziah mai tur a ni. Tu pawhin eng anga tha pawh ziak se sawiseltu an tawng dawn tho, chu chuan anmahni a titîm a nih chuan tu dang ni loin anmahni thiam loh liau liau a ni ang. Mi zawng zawng a tihlawm thei loh, “a dik lo hre thei pâwl” phei chu eng tikah mah an lâwm a kim dawn lo; pafa sabengtung zuar hre reng ang u. Mahni duh zawng bun chhuah hiau hiau hi a hlu ber mai. Heti laia a kawr lo kheuh lo kheuhtute vanga tlâwm mai tur a ni lo ang, anni hi chu mi kutchhuak lo chai ve laih laihtu tur chauh zawk an ni. Mi sawm ngâin an sawisel che chuan mi zâin an fak ang che.

Grammar lama tuite hi an hlu em em a, an ngaih dan kha mahni lo intehna tur a ni lo. Tui ve chiam pawh a tul hran lo, kan tuina lam a ni ve hrim hrim a nih chuan thu hran; a tawk fang chu hriat ve a tha e tih mai chauh a ni. An ngaih dan ngaichanga i buai i buai chuan i indah hniam ang a, i thiamna i pho chhuak tha thei lo ang. Grammar term hriat tam aiin tawng kalphung man fuh a pawimawh zawk. Bas Aarts, Department of English Language and Literature University College London-a mi chuangrammar a sawi kual velnaah “Eng tawng pawh ni se, a zir chianna lam grammar hi a hmang mektu, a tawng neitute tawng hman thin danah a innghat a; mahni mi mal duh dana dân lo zamtute (self-appointed indiduals) leh a zira zir thiam rualte (learned bodies) thutlûknaa innghat a ni lo” a ti a. Hei hi thu dik a ni.

Critic hi grammar thiamte aiin an la hlu lehzual, a ro pawh an ropui zawk ang; mahse, an ngaih dan leh an hmuh dan hi inkaihhruaina tur dân a ni chuang lo. A tui miin thu an ziak ang a, mi kutchhuak chu anni hian an lo chai ve leh mai chauh zawk dawn a ni. Anni hian mi kutchhuaka sawisel tur leh sawi zui tur an hmuhin an lâwm em em thin a, chutah chuan an talent an rawn pho lan ve theih dawn vang a ni. A tichhuaktu hnungah an awm a nih chu.

I duh thâla i inphawrh chhuah khan i talent i pho lang a ni a, i inphawrh ngun poh aleh i talent a pung nasa ting a ni mai. Thâ pawh a hmang tam apiang an chak alawm le, ti rawh maw? I thu leh hla sawiseltu chu i hnuaia mi an ni. Zai thiam tak takte lo sawisela lo teh neuh neuhtute chu zai thiam ve lote an ni a; i thu leh hla lo chai lo chaitute chu ‘a naran’ an ni.

Read More>> Full>> Epaper Subscribe Now

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

Your email address will not be published.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy