RK Dawla
Mb 9366095658
1. Thlasik nat vanglai tak kha kan pêl tan mêk a. Ni chhuak pawhin chhim lam atangin khawchhak lam a rawn pan hret hret ang. Heti a nih vang hian Dàm lam leilung, thlasika hnâwng kâwi zûk thin pawh a huhil ve telh telh dawn a. |hal a nat a, khua a khen rei deuh phei chuan, lei ban deuh phei chu a khi phuk phuk ang. Thil to kumhlun an rawn chawr no tan a, thlasik hnim tam tak erawh pâr leh rah chhuahin an rêm tan thung. Leia thil to atanga thlir chuan thlasik leh nipui inrina laiah tak kan ding mêk a ni. Tuihnâ tha leh tha lo a hriat tan a, chutiangin tui pâi rei leh rei lo leilung pawh kawng hrang hrangin a lang tan.
2. Organic/Natural farming kan tih mai hi chi hrang hrang a awm thei ang a, a huam zau êm êm. Conventional (Chemical farming an tih bawk nên) hian, unau leh inhnaih viau anga ngaihna a awm fo thin mah se a bulthut atangin a inthenhrang nghal a, a tâwp (final product) phei chu hmelah inang mah se, chhûngrilah a danglam êm êm tawh thin a ni. Tin, tun laiin Copper leh Sulphur fungicide a lâr a. Copper sulphate (bordo/bordeaux mixture) leh Copper oxychloride pawh kan hmang lâr hle. Sumdawng hovin, a hre lo zawk farmer-te hnenah, an thil zawrh an hralh duh luatah organic angin an sawi fo thin. Mahsela, engtikawng zawng mahin organic an ni lova, an ni ngai hek lovang. Chemical farming-ah chuan, natna leh eichhetu rannungte kha eng damdawiin nge that tha ber ang tih kha a pawimawh a. Organic farming-ah erawh chuan – chung natna leh rannungte chu eng vanga lo awm nge, eng hun laiin nge, engin nge ei lehchhawng thin a, thlai leh rannung dangin an huat loh tur damdawi, ramhmul atanga siamchhuah hmanga enkawl etc – tih lam kha a ni. Rannung pâwng thah chiam hian ecological balance a tibuai a, kan thlaite tâna hnawksak lo tura manage kha organic principle nghet tak a ni. Hrik tha lo (bacteria & fungi) thah nân damdawi chak tak kan hman khan, a tha lo aia tam daih thin a tangkai chite kan suat hnem zawk a! Chu chuan harsatna indawt, tâwp thei lo a siam thin.
3. Kan khawvel hi a hmanhmawhin tlona leh ngelnghehna aiin hun rei lo te chhunga hlâwk thuai kha a ngaihventu kan tam thin. Hei tak hi chemical farming nihphung chu a ni. Pesticide tam tak hi an hmuchhuak a, an test a. tha an ti êm êm a, hralh chhuakin an kan han hmang ta tak tak a. Kum 10 vel a liam leh chuan hriselna leh leilung tâna a pawizia an han hmuchhuak leh hnuhnawhin an han khap hnuhnawh leh a…Chuti kual rêng rêng chu a ni. Chemical farming chu ram hausa zawk emaw company leh sumdawng hausa zawkte hnena BAWIH ni tura intukluhna hmanraw tha tak a ni bawk. Kan in lum leh chokaa kan siam ve mai theih or kan hnaivai atanga kan siam ve theih mai pesticide leh fertilizer-te hi kan lei hnem a nia aw…. Tin, Chemical farming chuan kha lai ram bîk potential leh environment mila farming kalpui lam kha a hawi lo tawp a. Ram chi tinrêng a hrût rual pawp hi a ni mai a, keini ram-ah phei chuan tukchawp ve thin tak kan ni. Entirnan – leiin organic matter a ngah leh ngah loh kha, fertilizer pêkte thlaiin a chhawr tam leh tam lovah a innghat a. Carbon tam pawh tlem pawh, mual tin kha kan han hrûtrual tawp ta mai thin a. Leilung tam zawkah chuan organic matter awmsain a zawh tâwk bak barh a ni a, tam zâwk fê a kalral a. A kalral khan leilung leh lui tuiah harsatna a thlen a. Mahsela, chûng chu ngaihtuah zui a ni tawh lo! Thlai kha kan thar phawt chuan a tâwk der kha a ni mai a. Mizorama kan chemical pesticide & fertilizers hman dan phei hi chu, kawngbo lehchhawng tak kan ni. A sawrkar leh khawtlang ang te, chhungkua leh mimal ang pawhin organic farming-ah hian ngaihtuahna sên kan tul takzet a ni!

