Zoremi Hmar Zote
Khua a lumin thâl vanglai kan tawng chho mek a, environment humhalhna ni pah fawmin, a bikin ram lama kal thinte, kang mei chhuah palh thulh-ah fimkhur turin kan inngen lawm lawm ni se la, in lama awmte pawh kan fimkhur hle a tha ang.
Khaw thâl avangin kan lui tui te an tlêm tlangpui a, kan tui tlan ber, Tlawng lui pawh a luang ngual ngual rih lo va, a luang dem dem chauh mai a ni a; mi tin te tui renchem kawngah kan tan tlàn a ngai e. Hman lai chuan thâlah kangmei ven nan mei kawng an sial thin a, kangmei a chhuah palh pawhin khawtlang huapin mei lam sâtin mipa zawng zawng an tlan liam thin. Kàng an thelh loh chuan kum danga lo atana an theh tur te a kàng chhe palh thei tih an hria a, an fimkhurin kangmei chhuahtu nih an hlau em em vek mai a ni.
Ti daih ila hnam dang ngaizawng emaw, an fa pâi leh pasal atana nei apiangin thiam inchantir nan Mizo mipa nêpzia an chhuanlam deuh vek. An nun a nia, an thu thu tihsak hi a dik. Mi nuna inrawlh loh pawh a tha. ‘Hmangaihna hi alawm hlu ber, an inhmangaih chuan a tha a ni mai alawm’ ti in awm pawhin, dawt in sawi reng reng lo. Kan khawvel changkang zelah, ngaihdan leh thlir dan zau tak neih hi a sualna a awm lo va, hnam erawhin a tuar dawn tih hi ngaihtuah thlen fo a va tha êm! Rilru zâu leh hnampui zawkte angin kan la tam ve si lo.
Hêng, mahni hnampui iai vanga hnam dang hnena inphalte hian an sawi tel tam ber chu Mizo zingah nuthlawi kan tamzia, chu pawh chu mipa nêp vang tih hi a ni a. Mizo mipa hi an nêp ngawr ngawr a ni lo va, Sawmah pahnih khat te chu innghahna tlâk an lo ni lo ve thei e; mahse hnam tin zingah a hmei a pa-in mihring nêp hi chu kan awm vek. Chung mite, mi tlêmte vanga a hnam pum mipa hmer tel puk mai hi chu a dik hlel ve deuh a ni. Mipa pangngai, hmeichhe nun mawi pangngaiin an neih vanga Zofa hei zât pung hi alawm maw kan nih le!
Mizo hmeichhia, pasal atana hnam dang nei kan tam dan ngaihtuah hian kan mipa, nupui atana hnam dang nei chu khaw var lam arsi ang pharhin an khât a, an vâng a ni. Ram leh hnam an hmangaih thu sawi kûr nguai lo mah se an nunpui a, Mizo nula min nei hram hram hlawm tihna a nih chu. Hnam dang nula, nupui pali leh hmei pasarih pawh nei se, an thlahte zawng zawng Mizo tur tho zawk lehnghalin, an hnam hmeichhia ngei min nei deuh vek! Hmeichhiain hnam dang kan neih thung erawh chuan an hmingah Mizo hming pawh phuah sawmsarih mah ila, an thlah zawng zawng hnam dang an nih loh phah chuang lo; hnam kan phatsan dan hi a chiang bik ngawih ngawih mai a ni!
Duh ve ngat se kan tlangvalte hian Mizo nulate tlin lohna sawi tur hi an hre hnem ve ngawtin ka ring a, hnam dang nula aia kan nalh fâl bik lohzia te, an phû loh khawpa ropui kan nih bik lohzia te hi ni thum leh chawhma daih sawi tur an hre ve tho ang! “In mawng leh lei a inhnaih si,” te min ti ta se, “In tukhum leh in mawng a inhlat leh em em a!” te ti bawk se…Hmm! Kei chuan chhan ngaihna vak ka hre lovang, “Kan hâ a la sen zui, tuibur leh sahdah hmuam kan tam si, kan nui sen uk tial buai mai a!” te ka tih mai mai ka ring!
Hei, lâr kan châk em em hlawm ringawt mai te hi a dik lo. Mi an lâr chuan an lârna khan chhan a nei thin a. Talent tha tak neih emaw, mi aia hmel tha leh nalh bik deuh emaw nih a ngai a, a nih loh chuan a chhe zawnga lâr a ni mai. Chu pawh chu pawisa zo lova eng pawh ti a, sawi hreh lo, lang hreh lo, social media-a tilang duh an awm ta zeuh zeuh mai. Kan la ziaawm viau na a, piangsual kan awm nual tawh a nia. Zahmawh ngialngan tak tak sawi hreh lo te, he lam rawng kaia Instagram-a live mai thin mi khawngaihthlak tak tak an pung hlut. An nun a nia, an thu thu lo ti rilru leh hman thawt thawt suh u, heng ho nun dan hi kan fa ten an hmu ve kur si a, kan hnam tlem tê hi kan mawl ang ang hian kan dazât ral palh ang e.
Instagram-a followers ngah vanga celebrity emaw inti tlat, mi mit la tur leh hnungzuitu ngah duh vang hrim hrima pawisak nei tlêmte ngaihsan loh te, sawisel ngam leh hnam tana pawi thei pawisak hi kan zir ve a ngaiin, a hun tawhin ka hria. An nun dan leh an thil tih ei lo, ngai thei lo leh tha ti chuang si lo vek hian kan follow dûl dûl a, kan bâwl a, kan ngaihven a. Fate nun dan tur atana kan duh ni miah lote nun chu, sawisel an lo awm hleka an thlavang hauh der saka, tihpawngpawrh vak mai te hi tun atanga reilote-a tuar tur chu kan tu leh fate an ni tih hi hre thin teh ang u. Lâr hi hlawhtlinna emaw an ti palh ang a, lâr tur chuan tuai nih a ngai emaw te an ti reu reu palh ang e. Nang leh kei hi kan hma lam hun atana chi thehtu, kan Zoram hma lam hun tur huan enkawltu kan ni a, tui thianghlim chauh pe ila, lei thâ chauh vûr hram hram ila, hmangaih tak takin hmangaih ang u khai!