Site icon The Aizawl Post

China-in ramria hmun hming thlak a tum India-in dodal

India chuan China-in Aksai Chin leh Arunachal Pradesh-a hmun eng emaw zat hming vuah a tum chu a hnawl a, hetiang taka ‘tanchhan tha awm lo thil tih’ tumna hian thil nihna tak tak a tidanglam dawn lo va, ram pahnihte inlaichinna pangngai siam tura hmalakna pawh a tichhe thei zawk niin a sawi.
External affairs ministry thupuangtu, Randhir Jaiswal-a’n Pathiannia thuchhuah a siamah hian India-in a ram china a chhal, Aksai Chin-a ram bial (county) thar pathumna a din a, Arunachal Pradesh-a hmun 23 hming thar Beijing-in a vuah thar tih sawi awm chu China-in ‘awm ang lo taka thiltih a tumna’ hi hnawl a ni tih a sawi a. New Delhi hian Beijing-in India chin a neih emaw, a luah emaw, hming thar phuah a tumna chu vawi tam tak a lo dodal tawh a ni.
Jaiswal-a chuan, “India chuan Chinese lam-in India ram chhunga hmun hrang hranga hming lem siam tumna dik lo tak a tih hi chiang takin a hnawl a ni,” a ti a. “Hetiang Chinese thiltih hian India leh China inkara inlaichinna tihngheh leh tihchangtlun tumna kalpui mek chu a tichhia a. China chuan inlaichinnaa thil tha lo siam thei leh hriatthiamna tha zawk siam tumna tichhe thei thiltih a pumpelh tur a ni,” a ti bawk.
Jaiswal-a chuan China-in hetiang hmalakna, ‘thu dik lo sawi chhuah leh thu bul nei lo sawi a tumna’ hian ‘Arunachal Pradesh telin heng hmun leh ramte hi India ram chhunga thil pawimawh tak leh laksak theih loh an ni tih hnial theih loh thil dik tak chu a thlak danglam thei lo’ tih a sawi.
Beijing-in Arunachal Pradesh a sawina, ‘southern Tibet’ tih phuahnaa mawhphurtu, China-a civil affairs ministry chuan Zirtawpni khan Indian state-a hmun 23 hming thlak tura hriattirna a tichhuak a, heng hmun zingah lian lui, tlang leh khaua pawh a tel.
March 26 khan China-a Xinjiang Uygur autonomous region sorkar chuan Pakistan leh Afghanistan ramri bula awm, ramri hmun pawimawh takah Cenling county siam a nih thu leh India nena inrina, Line of Actual Control (LAC) khawthlang lam sector siam a nih thu South China Morning Post chuan Inrinni khan a tar lang bawk.
Jaiswal-a hian khawi lai hmun nge tih chiang takin a sawi loh laiin thil hriate chuan external affairs ministry thuchhuah hi Cenling county siam leh Arunachal Pradesh-a hmun hming thlak chhanna a nih thu an sawi thung.
China hian he thil a tih hi India nena an inlaichinna chu a pangngai chhoh leh tan laia a tih a ni a, kum 2020 atanga LAC-a sipai ineona a awm atangin kum li chuang an inkar a chhe hle a. Boruak pangngaia an kalpui thar mekah hian ram pahnihte hian hun rei tak chhung ramri chungchanga an buaina chin fel tumin an inbe tawh nghe nghe.
Tun hmain India chuan China-in Arunachal Pradesh-a hmun tam tak, khua, lui leh hmun hrang hrang hming thlak a tumna chu a hnawl tawh thin a, hetiang thil tih hian state chu ram chhunga pawimawh tak a nihna a thlak danglam dawn lo niin a sawi a. China hian kum 2017, 2021, 2023 leh 2024 khan hetiang hming thlak dan hi a hmang a, a tlangpuiin inlaichinna buai laia a tih thin a ni a. Indian thuneitute chuan a thiltih hi China-in ramri a neihte tihchak a tumna a nih an ring.
Cenling hi December, 2024 hnua Xinjiang-a county thar din pathumna a ni a, Hean leh Hekang din a ni tawh a. Kum 2025 khan India chuan heng county thenkhat hi Ladakh union territory huam chhungah a awm nia sawiin Hean leh Hekang din duh lohna hi a lo lantir tawh a. Hean hian Aksai Chin tlang chung zawl hmun tam tak a huam a, India chuan Ladakh chhunga awm niin a sawi a ni.

Exit mobile version