India rorelna ina hmeichhiate tana bial hauhsakna tur bill sawiho tura a bika parliament rorel inkhawm ni thum chhung awh tur koh chu Ningani hian tan a ni dawn.
BJP kaihhruai sorkar hian kum 2029 inthlan atanga ram rorelna ina hmeichhiate tana seat hauhsak kalpui a nih theih nan Lok Sabha seat 850 thlenga tihpun a rawt a. State hrang hrang tan seat 815 leh union territory tan seat 35 siam tura rawtna siam a ni.
Sorkar chuan danpui Article 81 siam thata Lok Sabha seat 543 atanga 850-a tihpun a rawt a, bial siam tharna tur chu chhiarpui kalpui mek behchana siam turin a ruahman bawk.
Sorkar chuan Inrinni thleng awh tur hian parliament special sitting kovin kum 2029 atanga Lok Sabha-a hmeichhiate tana bial 33% hauhsak kalpui a nih theihna tura constitution amendment bill put luha pawm a tum a ni.
A bika thutkhawm tur hi Nari Shakti Vandan Adhiniyam, 2023-a thu awm siam thatte pawm tur leh leh Delimitation Bill rawtna siam thatna pawm turin tura koh a ni a. Kum 2023 khan Nari Shakti Vandan Adhiniyam hi lo pawm a ni tawh laiin hmeichhiate tana bial hauhsak hi bial ramri rin that leh chhiarpui kalpui mek hnuah chauh hman tan tur a ni a; mahse, tunah hi chuan chhiarpui hmasa zawk, kum 2011-a neih chauh hman a ngai dawn a ni.
Prime Minister Narendra Modi-a chuan a hmain political party zawng zawngte chu kum 2029-a bial hauhsak hi siam a nih theih nan ‘thawhpuiah’ a lo ngen tawh a, “April 16 atang hian Nari Shakti Vandan Adhiniyam nena inzawm sawihona chhinchhiahtlak tak chu parliament-ah neih a ni dawn a ni,” tiin social media-ah a tar lang.
Dehradun-a hun a hmanaah prime minister hian kum sawmli chhung zet an beisei hnuah parliament-in Lok Sabha leh state assembly-a hmeichhiate tana bial 33% hauhsak theihna turin Nari Shakti Vandan Adhiniyam a pass a nih thu a sawi bawk.
Modi-a chuan, “Political party zawng zawngten ram farnu leh fanute dikna chanvo chungchangah lungrual takin hma la rawh se,” a ti.
Special session hi kum 2029-a Lok Sabha inthlanpui neih hmaa koh a ni a, state assembly inthlanpui hmun eng emaw zatah neih mek a ni bawk a. Hemi chungchangah hian prime minister chuan ‘Nari Shakti duhthusam’ kalpui dan tur chu kum 2029 hma lam a nih tur thu a sawi.
Hetihlai hian eptu party-te chuan delimitation bill siam tum an duh loh thu an sawi a, Lok Sabha-ah chhim lam state-te aiawh tur a tihtlem dawn niin an sawi.
Eptu party-te hian zau taka ngaihdan laa inrawn hmaa sorkarin bill a ‘kalpui hmanhmawh lutuk’ chu tha an ti lo bawk.
Sorkar laipui hian constitutional amendment hi ‘a nawr vut vut’ thu sawiin Tamil Nadu Chief Minister MK Stalin-a chuan state-te nena inrawnkhawmna mumal nei lova siam thatna hi pawm a nih thu a sawi a. Tamil Nadu-ah chuan an state thatna tihchhiat a nih emaw, chhim lam state-te chu a nih tur ang nihtir loh a nih chuan nasa taka lungawi lohna lantir a ni dawn tih a sawi.
Bill chungchang sawiin Congress hruaitu, Sonia Gandhi-i chuan thil tak tak chu hmeichhiate tana bial hauhsak a ni lo va, bial ramri then zawk niin a sawi ve bawk.
“A buaithlak lai tak zawk chu bial then a ni a, hei hi official-a chhinchhiah ni lo hmanga tih a nih chuan a hlauhawm hle a, danpui ngei pawh a beih a ni,” tiin The Hindu-a a article-ah a ziak.
Ramri then hi chhiarpui neih mek hnuah chauh tih tur a ni tih sawiin state te zawk leh chhim lama Tamil Nadu leh Kerala te a tichhe thei a ni tih as awi bawk.
Gandhi-i chuan kum 2023 atanga sorkarin a dinhmun a thlak hun tur zawhna a siam bawk a, a phenah ‘politic’ awm thu a sawi bawk.
Hmeichhiate tana rorelna ina seat hauhsakna tur sawiho tan dawn

