R.Lalrinkima
Hidden Lodge
Chanmari, A izawl
Kan thupui atang hian ka tum ram chu a hriatsa ruai ruai awm e. Ka thianpa (Pu HC Vanlalruata) han ti ve ngawt dawn ila Journalist pawh ka ni ve lo a, a thil chhui taihmak dan lah ka peih hauh loh kumkhua tur ni bawk, mahse thinlung lamah sawrkar kalphung felhlel ka vei dante min lo hriatsak vein ka article thenkhatte pawh min rawn fak sak vetu a ni miau a,‘ka thianpa’ ka ti ve ngam ngat a ni.
Sawi leh sawi hnu, tunlai Mizoram ti ti ber chu IAF hnena ram hralh chungchang hi a ni ti ila kan sawi sual awm lo e. Opposition party pahnih lah chuan kutsil inti takin sawrkar lai chalah phung an inhmuh siak a, thu ngaihnawm tak a ni chho zel dawn niin a lang. A lehlamah chuan ‘Zawngin a thiante ngum khak a nuihzat’ te pawh kan ang awm asin maw le?
Ni e, Pu Ruata’n bul a rawn tan atang khan ka ha a hawlh zar mai a, a chhan chu thil fel lo thup tum tlat a, file movement tam tak a ruk a rala kal kual vel ka hriat khan ka sawrkar hnathawh tawp lama kum sarih chuang mawngvawm ba ang seka Myanmar ram depa ka hnathawh laklawh parchhuang hman lo chiaha Party pakhat Block President-in bialtu MLA hnena a duh ang ang a sawi vanga sawn thut ka nih kha ka hrechhuak zawk a. Thil engemaw a ruk a rala tih dawn chuan file pawimawh khawihtute hian tuma hriat ve lem loh(file movement register-a chhinchhiah loh) hian eng pawh hi a puanhnuai thei vek tih hi ka chiang ve khat a ni. He ram hralh thu lo lan tan atanga Dt 02/02/2026 thlenga ka rilrua thil lo lang ve te tarlan ka duh a, amah Pu Ruata remtihna la thlapin ka tarlang ve mai dawn a ni. Tu pawi mah sawi tum ka ni lo tih ka sawi rualin ka lo hmuh leh ngaihtuahnna min neihtir dante ka han tarlang ve mai dawn a ni e:-
1. Village Council Pass pasarih kum 2004-a lei chu 2005-ah Garden Pass-ah an hming veka leh a ni a, a neitu pasarih zinga pathumte chuan VC pass an hralhna pawisa an dawn bak engmah an hre zui lo a, ram inleina Sale Deed-ah hming an signed loh thu an sawi. Ram neitu pali dang ten an ram hralhna Sale Deed theuhah hian an sign ve leh sign ve loh chu engmah a hriat loh thung. Lo sign ni ta se, mi dang pathumte Sale Deed ah hian an sign sak a ni thei ang em tih hi keimahah chuan zawhna a lo lut nain rilru fim taka patling han tih ngam turah ka ngai bawk si lo. Dan anga ram inleina leh hralhnaa inleisakna man lang hauh lo te, thuhretu pahnih tal awm ngai a nih laia Sale Deed zawng zawnga thuhretu awm hauh lote hian IAF hnena ram hralh theihna kawng kaw tha takah hian Mantang eitu ni hmasa theite an lo lang tan niawmin a lang.
2. Ram inleina, VC Pass neitute atang ni lo, Garden Pass-a hming chuangte ram lakna tura kum 5(nga) kaltaa ramhlutna an chhut advanced em em hian ngaih a ti tha lo, a man lah chu feet khat bial lek Rs 185/- lai a ni a, Revenue Department lam chhut aia let 800 chuanga hlua Additional DC in an chhut hian ngaih a ti tha lo(rangkachak a awm tih an hria em maw ni tih tur a ni !!) Eng pawh ni se, District Collector/District Deputy Commissioner hian Land acquisition lamah hian thuneihna a pumbilh ti ila kan tisual awm lo e, Compensation petu tur Department lam hian ram development atana hnathawh nana ram tihchhiat tur kawhhmuh bak tihtur an nei ve lem lo. Hemi chungchangah hian RFCTLARR Act 2013 hian enge a sawi phei chu ka hre ve hauh lo thung a, mahse he dan bawhchhe tura hmalaknaah hian Mantang eitu dang an lo lang leh a. Ramhlutna teh a nih dan feet khat bial Rs 185/- ni thei tur hian heng ramchhunga rohlu tak awm te hi hriat an chakawm hle?
3. 9th January 2024-a Special Power of Attorney-a ram neitu ni tain IAF hnena a ram hralhna hlut zawng chhut chhuah hre rana a chan tur chin pawisa a beisei zat Pu Hriata Chhangte hriatpuitua a hmannaa Pu Hriata Chhangte zawhna Social media lama a lo lan chhan an zawhna thlalak te khan min ti phu zawk mai. Cheng sangkhat hi chu a neih mai theih a, singkhat hi chu a har deuh fat tawh a, nuaih khat phei chu har tak a ni tawh. Nuaih 10 phei chu har lutuk em em anih tawh laia nuaih 100 phei chu Mizoramah hian nei chu an awm nual tawh ang a, vaibelchhe 70 zawng nei hi an awm meuh ang em le ka ti? Heta ranneituin a hauh bang hi a la tam em em lulai a, a bang changtu hian a tul ang a thehchhuah hnua a sem bang a ah tur pawh hi a tlem chhe hran loin ka lo ring ve ngawt, kei mimawl hian?
4. Ramneitu hmasate hminga pawisa siam a nih vek dan leh ramneitu hmasate hnena pawisa an account-a lut si loa he pawisa zin kual dan tur hi ka suangtuah thiam pha ve miah lo kei tehlul hian, a kawng hi a mam zanin ka ring lo naa a mam viau thei bawk awm e, kawng mam zan lo siam mam nan hian engzat tak riral ang maw?!
5. Keiina pawi ka lo tih ve mai mai chu Mizoram Assembly Dan siam Mizoram Land Acquisition Act, 2016 Gauhati High Court-in 30th October 2024-a a hnawl hnua chu Mizoram Assembly-in 11th March 2025-a Parliament Dan siam RFCTLARR Act 2013 a a pawm (adopt) dan kalha Social Impact Assessment awltir tura Revenue Minister remtihna lak a ni thei hi a mak ta em em a ni?! Eng vanga a thuneihna piah lama thuneitu ni anga ziah lan kher nge a nih tih hian zawhna tam tak keimahah chuan a hring chhuak a. Pawisa hi dik taka nei tam tur chuan thawhchhuah a har em em dan hre pha vetu ka nihna atang hian Minister thuneihna a ni tih ziahna File-ah chuan RFCTLARR Act 2013 hi endorsed a ni lo nge Minister fel leh chak tak hian a zungbun a lo nem hnan tak mai le tih hi ka inzawt buai ve nasa mai?
Enga pawh chu ni se, kan CM senior tak Pu Lalthanhawla’n ‘COMPENSATION THLARAU SUAL’ a lo tih thin hi heti khawpa Biak In ropui tak taka thah thiang lo anga maia nalha incheia inkhawma Pulpit tlang chum dum dum te hian engati nge kan la hneh theih loh le tih hi ka zawhna a ni? MNF sawrkar hnuhnung lama SASCI pawisa, State-in kan thawhchhuah ni hauh lo, kan retheih luat vanga India ram puma chhiah tlingkhawm zar kan zo ve, inthlan campaign nana hmang chur chur anga sawi te kha tak tak a nih ngai chuan a va han rapthlak dawn ve le? A lo ni tak tak a niha a hmangtute kha ringlomite an nih a rinawm bawk si loh a, kan ram hi zawng tun dinhmunah chuan kristianna hian a la chawikang hlei thei rih lo a nih hi?
Political Party ten he thu chingchivet taka hmai leh kut fai nih inchuhna hi a rang lama a chhui tur dik tak ten chhui chhuak vat se tih hi a nghahhlelhawm ngawt mai, i lo ngaichang zel phawt mai ang u?

