India-in indo titawp tura inbiak a duh thu sawi nawn
India chuan Thawhlehni khan Iran leh US inkara buaina chu tihtawp hmaa inbiakna leh inpalai a duh thu a sawi nawn leh a, Asia khawthlanga cheng Indian maktaduai 10 velte himna a tul thu leh sumdawnna leh energy inpekna a buai lohva ram eibarah ‘nghawng tha lo pawi tak’ thleng thei tur ven a tul thu a sawi.
February 28-a Israel leh US-in Iran beihpui thlakna an neih hnua New Delhi-in inbei mekte an inkar tifela inbengdai tura a ngen vawi hnihna a ni a. Iranian Supreme Leader Ali Khamenei-a leh sipai hruaitu lawkte an thi a, Israel leh ram dang eng emaw zat zata US sipai hmunpuite beiin Tehran chuan phuba a la mek.
Iranian sipaiten Strait of Hormuz an khar hnuah tuialhthei man 13% velin a sang tawh a, January, 2025 hnua a san ber tum a ni a. Khawvela thawn chhuaktu lian ber pawl, QatarEnergy chuan an hmunhmate beih a nih hnuah a siam chhuah a tihtawp avangin natural gas man a sang hle bawk a. Heng thil thlengte hian khawvela tuialhthei thlitfim loh lei tam ber pahnihna, a mamawh 85% vel chaw luttu, India-ah hlauhthawnna a tipung mek.
“Hetiang hnuaiah hian India chuan inbiakna leh palai intirh a duh tih a sawi nawn leh a, indona tihtawp thuai duhna aw kan chhuah a. Tunah hian mi tam takin nunna an chân tawh a, pawi kan ti em em a ni,” tiin external affairs ministry chuan thuchhuah a siam a. Hei hi boruak inthlak danglam zel chungchanga a sawi hmasak hnu ni thuma a sawi a ni.
Thuchhuahah hian Gulf biala cheng leh hnathawk Indian maktaduai 10 vel an awm tih a tar lang a, “An himna leh an thatna hi a pawimawh ber a. Anmahni nghawng tha lo thei tur thil a thlen kan duh lo a ni,” a ti.
India-a sumdawnna leh energy lak luhin indona hmun hi a paltlang avangin ‘buaina lian tham a awm chuan India eibarah nghawng lian tak a nei’ tih thuchhuah chuan a tar lan a ni a. Sumdawngte lawng beih a dem thu tar lan a ni bawk.
Iran chuan Oman tuipui kama sumdawng lawng pahnih a beih avangin Indian pathum an thi tawh a, Asia khawthlang puma indona avang hian mi 20 velin hliam an tuar tawh bawk.
Khawvel pum huapa tuipuia thawk zinga 12% vel chu Indian an ni a, lawng khalhtu 3,20,000 chuang awmin tun hnaia Asia khawthlanga indona chhuak thina sumdawng lawngte beih a nih avangin tam tak thi leh hliam an awm.
India-in indo tihtawp thuai a duh thu a sawi nawn leh hi Prime Minister Narendra Modi-a’n Oman lal, Sultan Haitham bin Tarik, Kuwaiti Crown Prince Sheikh Sabah Al-Khaled Al-Sabah leh Qatar lal, Amir Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani te phone-a a biak hnuah a ni.
Modi-a hian heng ram pathuma pawikhawihna thleng hi a dem thu a sawi a, Indian chengte himna chungchang a sawipui bawk.
Modi-a hian Saudi Crown Prince Mohammed bin Salman, Bahrain lal, King Hamad Bin Isa Al Khalifa, Jordan lal King Abdullah II, Israel Prime Minister Benjamin Netanyahu leh United Arab Emirates (UAE) President Sheikh Mohamed bin Zayed te a lo be tawh bawk.
India-in tuialhthei a lak luh zinga a zahve vel, ni khata barrel maktaduai 2.6 vel chu khawvela tuialhthei leh boruakalhthei phurh hmun ngaa thena hmun khat vel phurhna kalkawng, Strait of Hormuz kaltlanga a ni a. Maritime analytics firm-te chuan March 1 khan barrel maktaduai 2.8 phur tanker pathum chauhvin an pel a, kum 2026-a ni khata barrel maktaduai 19.8 phur thin aiin 86% zetin a tlahniam.
US leh Israel-in Iran an beih hnuah Iran sorkar enkawl chanchinbute chuan mi 787 thi an awm tawh niin an tar lang a. US sipaite chuan Thawhlehni khan American sipai paruk an thi niin an sawi a, Israel-ah mi 10 an thi bawk a. Bahrain, Iraq, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar leh UAE-ah mi 21 an thi a, mi tam takin hliam an tuar.
External affairs ministry chuan harsatna tawk ram hrang hranga India embassy leh consulate-te chu India mite leh pawl hrang hrangte nena an inbiakpawh thu leh thurawn an pek reng thu a sawi.
India-in indo titawp tura inbiak a duh thu sawi nawn

