Lallunghnema
Charity Lodge
Cont: 9862288182
Phûr leh duh taka Consumer Huang min lo chhiarsaktute chibai vek ule!
Tun hnaiah Consumer lama kan thawhpui thenkhatte hnen atangin an tawn hriat thenkhat te chu he Column-ah hian kan lo ngaithla tawh a. Mi eng emaw zatin inzir nan in lo hmang tangkai tih ka hriatin ka lawm hle a ni.
Consumer tam takin an thil lei leh chêt vêlna a, an thil tawn chi hrang hrang chungchangah sawi tur an ngah hlein ka ring a. Kei pawhin ka ngah a ni. He Huangah hian ka tarlang nual tawh. He Huangah kher lo pawh hian ka khawi ilo kalnaah ka sawi chhuak fo thin. Tawn hriat sawi hi nuam ka ti a; ngaithlatuten an lo hlawkpui theih thin avangin hlâwk thlâk ka tiin ka lawm hle a ni. Mahni inchawimawina a ang dâwn dâwn a, ka inthlahrung deuh thin. Mahse, chhiartuten ngaihnawm an ti si a ni. Pathian hruaina changin Consumer lehkhabu hi ka ziak ta nual a. Zawrh a nuam lêm lova, hralh pawh a kal hran lo. Mahse, lo chhiar a, lo tangkaipui an awm zel bawk. Chu chu ka thil tum ber a nih avangin hlawhtling ka inti tho va. He thu hian min tiphur sauh a ni. Tin, heti hi a ni a, kan thianpa, Aizawl pa hriat hlawh tak pakhat chuan tûk khat chu min lo be (phone-in) nawlh mai a. Ka article a lo chhiar thin thu tê min hrilh a, hei hian min tiphur leh zual a ni. Consumer Group-a tel ve a duh thu min hrilh a, consumer lama a tawn hriat te chu a sawi mawlh mawlh a, kan ti ti rei ta phian mai!
Hmanni lawkah Bureau of Indian Standard hotute Guwahati lam atanga Aizawl lo kalin anni ho kaih hruaina hnuaiah hian training kan nei a. Anni zinga mi pakhat kha “Consumer-te Zin Kawng”, tih chu ka present a. English tawnga lehlin a duh thu min hrilh a ni. “AI hmangin ka lo let (translate) ang e, i rem ti em? ,” a ti a. Kei chuan i hê lovin, “A tha lutuk alawm! ka lo ti thuai a! a copy pawh min lo thawn a intiam nghe nghe a ni.
BIS Meeting kan neih hnu hian he training program-a tel ve, Pi Tluangi leh a thiannu chu Taxi-in thui vak lo chu kan phur a. An lawm hle. He Taxi pu nen hian hun rei lo te chhungin thil tam tak kan sawi hman a ni. Consumer Huang a lo chhiar ziah thin thu leh consumer lama a tuizia thu min lo hrilh chûl mai a. A number ka la a, ka number a la bawk a. Hun remchang hmasa berah Consumer WhatsApp Group-ah ka add a, member tangkai tak leh thawhpui nuam tak a nih ka beisei a ni.
Tichuan, kan thupuia kan luh hmain (tlem lai deuh khan he Column-ah hian ka ziak tawh-llh) BIS-in a din Quality Mark hi kan zira kan hriat a tul hle a. Entir nan: Thil siam chhuahah ahte hian ISI mark a chuang zel tur a ni. Mipui tan a him bîk a ni. LPGas thuk kan hmanahte hian ISI mark awm lo chu mipui tan a him(safe) lova. Lei loh ngam a tul hle. ISI Mark chua nna ngei lei ang che. ISI awm lohna zawrh hi Sawrkarin a phal lova, a khap zawk a ni a ni.
LPG kan sawi tâkah chuan mi tu pawhin gas connection a tih dawnin hei hi an hre tur a ni. Gas thuk inlei luihtir hi dan bawhchhiatna a ni a, khap a ni. Chutianga ti (forced sale) chu LPGas dan hmanga hrem theih an ni, tih pawh hi thinlunga vawn tlat mai tur a ni bawk. Heng thila complaint nei chuan activist- te, hnênah zualko tur a ni. Consumer Commission (court) hnenah khin theih a ni. Ukil rawih (engage)kher a ngai lo, tih nen a inzûl phian mai.
Misleading Advertisement chungchang hi tun tumah hian thupui atan ka han thlang a. Consumer Zoram khawvelah hian consumer-te lû tihai tur ngeiin sumdawng tam zawk chuan an thil zawrhte chu anmahni ngei pawhin a, an awih loh tur khawpa îtawm, lei châk awmin an inzuar a, an infak thin a ni.
Misleading Advertisement chungchangah hian The Consumer Protection Act 2019 – section. 2.definition.(28)ah hian misleading advertisement awmzia sawifiahna a awm a. Tun tumah chuan ka sawi lo mai ang a, Section 21-naah chuan- hetiang hian Sap tawngin sawi a ni bawk. – “Where the Central Authority is satisfied after investigation that any advertisement is false or misleading and is prejudicial to the interest of any consumer or is in contravention of consumer rights, it may by order, issue direction to the concerned trader or manufacturer or endorser or advertiser or publisher, as the case may be, to discontinue such advertisement or to modify the same in such manner and within such time as may be specified in that order.” tiin.
Consumer – te ngaihtuahna hruai kawi thei, anmahni hîp zawnga Advertisement uchuak taka titute chunga hremna awm thei hi ka’n sawi thuak thuak ang e.
1. False or Misleading Advertisement ti tute(endorser, producer, manufacturer) hremna order pawi sa lova, (notwithstanding) ti puitling duhlotu chu cheng nuai sawm (Rs. 10 lakh) thleng chawitir theih an ni.
2. Dâwt hmanga inzawrhna – infak mawina(false or misleading advertisement) titute chu cheng nuai sawmnga (Rs. 50 lakh) thleng chawitir theih an ni.
3. Media-a inzuar, infak mawi, infak tha, insawi îtawm, a tak hmuh tur awm si lo, mite bum hmang, sumdawng chungah hremna lek kawhin Central Consumer Protection Authority chuan (a case azirin) lungin thleng rakin a tantir thei a ni.
4. Thil tisual chungthu relsaknaah chuan hengte hi hriat tel tur a ni:
i) False or misleading Advertisement- in a khawih chêt mi cheng zat leh a huam zau zawng.
ii) Advertisement dik lo chhuah rei zawng Duration of Offences.
iii) Advertisement dik lo dah a nih atanga sum hmuh zat.
A pawinawh hle mai. False or Misleading Advertisement hi Sawrkar chuan a ngai thu tak hle a. Inzawrhna atanga in bumna lian tak a ni a. Central Consumer Protection Authority chauh ni lovin State, District Consumer Court leh Local authority te pawh hian dik lo taka infak mawina ti chhuak thintu sumdawng leh dawrkai, thil zuar a hralhtute chungah action an la thei a ni.
False or Misleading Advertisement hi ni tin T.V, YouTube channel leh chanchin thar hmanraw chi hrang hrangahte kan hmu cham chi a. Dawrkai, sumdawng thiam tak tak, sum ûmi leh sum ûma te hian an sumdawnna bungrua te chu dak thlarhin mawina tinrenga chei bawlin an han inzuar ta thin a nih hi! Sumdawngho chuan hetiang hian ‘Au hla’ (slogan) an nei thin-
Kan bungrua te hi in duh ang thlapin kan lo pe ang che u.
Customer Satisfaction hi kan thupui a ni. Min dawrtute hlimna hi kan duh ber.
Lungawi lovin tumah hawtir kan phal lo.
I duh thlang la,
I duh zawng lei rawh.
I ngaih thatna turin engkim peih vek a ni.
In kawtkai ngeiah kan lo deliver-sak ang che. In tan,
In chhungkaw tan,
I ram tan kan ding. Kan bungruate chu :
A chak bik a,
A lum hma bik,
A vawt hma bik, Engkimah no. 1 kan ni. Min dawr la,
I inchhir lovang.
Heng Au hla hmang hian mipui min rîm thlu thin a nih hi!
Heng zawng zawng hi Misleading Advertisement kan ti thei em? Mi, a infak mawina, thutak awm si lo avanga mipui tuarna hi sawi sên a ni lo.
Nghet takin ding rawh, advertiser-te thlem thluk theihin awm suh.
I duh thlang la, lei la, hmang rawh.
I nun chu, thunun rawh.
I ta a ni.
Humsual dai suh.
I inchhir loh nan Bazar a i kalin
I lung dum chiah lei ang che.
Cash memo mawlh kha lâk
Theih nghilh suh!
Kâr lehah kan dam ang a, Pathianin rem a tih chuan kan ti tiho leh ang.

