Manipur-a Singh-a audio put ru kha tihdanglam a ni – SC
Supreme Court chuan kum 2023-a chi leh chi inkara buaina chhuak tipunlunna inhnamhnawiha Manipur chief minister hlui, N Biren Singh-a puh chhan lian tak, mi nena an inbiakna aw (audio clip) chu Gujarat-a National Forensic Science Laboratory (NFSL) chuan a endik hnuah ‘tihdanglam’ a ni tih Thawhtanni khan a sawi.
Justice Sanjay Kumar leh Alok Aradhe thutna bench chuan NFSL report-ah audio clip-ah hian khawih danglam leh tihchingpen a awm a, scientific taka a taka Singh-a aw nen khaikhin theih a ni lo tih a lang tih a sawi a ni.
“A sawitute aw inanna leh inan lohna engmah a lang thei lo va, kha clip kha engtin emaw tihdanglam a ni,” tiin bench chuan NFSL-in an endikna report a sawi chhawng a ni.
Court sang ber hian Kuki Organisation for Human Rights Trust (KOHUR)-in petition an thehlut, audio clip chhui chiangtu tur SIT siam an phutna a ngaihtuah a ni.
KOHUR aiawha ding, Advocate Prashant Bhushan chuan NFSL report chu a dinsakte nen an enho leh ang a, hmalak zel dan tur an ngaihtuah dawn tih a sawi.
Bench hian report hi dan hre mi pawh pe ve tura tiin December 8-ah a tul anga ngaihtuah leh turina ti.
Bench chuan audio clip-te chu khawia record nge tih leh forensic voice comparison ti tura a that tawk loh thu tar lan a ni bawk tih a sawi.
Bhushan-a erawh chuan forensic report dang pakhatah chuan recording zinga pakhat chu tihdanglam loh a ni tih hmuh a ni tih a sawi ve thung.
“Report bika kan thutlukna tawp chu kan puang a, he recording sawi hlawh tak hi tihdanglam a ni,” tiin bench chuan he thubuai sawinaa ding ve, Solicitor General Tushar Mehta chu an hrilh bawk.
August 19 khan court sang ber hian audio recording hi Central Forensic Science Laboratory-a endik tura tiin he audio hi an state-a buaina chhuakah Manipur chief minister hlui hi a inrawlh ngei tih a lang nia sawi a ni.
August 25-a ngaihtuah lehnaah court sang ber hian audio clip-te chu NFSL endik turin a ti leh a, hetah hoian tihdanglam, khawih chingpen leh siam chawp a ni em tih finfiah turin a ti a ni.
NFSL hnenah hian audio clip hrang hranga aw lang chu tu nge a nih leh mi thuhmun an ni em tih pawh tichiang turin a ti bawk.
May 5 khan forensic report behchhanin audio clip put ru chu a titu hre tur leh state sorkar pawh a chhuinaah report siam turin a ti.
Singh-a hi chief minister atangin February 9-ah a bâng a, hei hi an state BJP-ah sawi neuh neuh awm leh hruaitu inthlak duhna a awm vang a ni.
Court hian a hmain CFSL-in forensic report a siam chungchangah aw neitu chu Singh-a a ni em tih tichiang turin a ti tawh a. Nikum November 8 khan KOHUR hnenah audio clip putte chu Singh-a aw ngei a ni tih finfiahna pe turin a lo ti tawh bawk.
Manipur-a May, 2023 atanga Kuki leh Meitei inkara buainaah hian 260 chuang an thi tawh a, mi sang tel baihvaiin an awm phah mek.
Buaina hi tlangram district-a cheng Kuki-ten Manipur High Court-in Meitei phut anga Scheduled Tribe (ST) status a pek duh loh lantir nana ‘Tribal Solidarity March’ an huaihawi atanga intan a ni.
KOHUR chuan audio clip-a aw langah Singh-a hian buaina kha ‘tipunluna Kuki chenna lai bika inthahna tam zawk, thil tihchhiat nasa leh tharum thawhna tam tak thlen turin mi a fuih’ niin an puh a ni.
Manipur-a Singh-a audio put ru kha tihdanglam a ni – SC

