Site icon The Aizawl Post

MIN HUMHIMTU – PEACE ACCORD

ZD Lalvunga Aizawl

India sawrkar danpui (constitution) nghawr nghing lawiha, dan thar ziah belh ngai hial khawpa inremna siampui thei India ram state dangah Mizoram tih loh chu an la awm ngai lova, Mizoram chu tun thleng hiàn state ralmuang ber tia sawi kan hlawh zui zel a ni. Mizoram tana zalenna sualtu MNF-te chuan India sawrkar rilru hminin, Mizoram leh Mizote kan inhumhim theihna turin India danpui (Constitution)-ah Article 371(G) hi an ziah belhtir thei tlat a. Heta thu inziak hian Mizoram leh Mizote nasa takin min humhalh a; chuvangin REMNA NI, 30 June, 1986 hi ‘ Kan ram leh hnam leh kan sakhua kan inhumhimna tur India Constitution-ah ziaklut meuha India sawrkar a intiamna Ni’ a ni a, a ropui a, lawm hluah hluahna tur a tling a ni.
Mizoram tan MNF-ten zalenna sual ta lo sela, ‘Special Category State’ tia sawi theih hial khawpa Mizoram dinhmun chawisana a awm hi kan la thleng pha bik hauh lovang. Article 371(G) hi MNF leh India inremna (PEACE ACCORD) avang liau liaua ziahluh belh a ni a, hetah hian Mizoram neitu nihna leh ram inhlanchhawnnaah te, India Parliament dan siam pawh ni sela, Mizoram State sawrkar thu lo chuan Mizoramah hman theih a ni lovang tih thu inziakte hi Mizote tan chuan a va hlu em!!! Hei hian min humhalh tlat lo sela chuan Vairengte leh Saiha inkar leh kan khawpui hrang hrangahte hian hnamdangin ram an nei thliah thluah tawh ngei ang, thenawm State-te ang maiin vai sumdawng lianin min chimral titih tawh hial ang. Mizo ni lo hnamdangten Mizoram chhunga in an neih ve te leh ram an neih ve te article 371(G)-ah hian a khap bur tlat a ni. Hei chauh hi a ni lova, Mizoram chhunga hnamdang lo lut turte khuahkhirhna dan (Innerline Regulation) kan lo neih tawh leh neih chhunzawm mek pawh hi Peace Accord hian ‘Mizoram sawrkar rawn lo chuan hlih a ni lovang’ tiin a lo nemnghet chat bawk a ni.
Kum 20 chhung MNF-in India a do hnuah, Inremna siama silai an tun tak chhan chu, Mizoram mipui, Kohhran, Zirlai Pawl leh NGO-ten an ngenna an ngaih pawimawh bakah, Mizoram tana India sawrkar intiamna chi hrang hrangte avang a ni a. Parliament dan siam aia lal zawk tura Mizoram State sawrkar thuneihna min pek, ram neitu nihna, kan sakhaw himna, hnam nunphung (culture), Customary law leh hnamdang lo lut turte venna danahte India sawrkar chu Constitution Article 371(G)-ah ziaklut meuhin a intiam tak avangin, ni 30 June, 1986-ah khan Inremna (Peace Accord) chu ‘sign’ a lo ni ta a ni.
MNF-in Independence em chu sual chhuak lo mah se, India sawrkar inremna an siampuina (Peace Accord)-ah hian Mizoram leh a chhunga cheng Mizote kan inhumhalhna leh kan inhumhim theihna tur a chuang tha thawkhat hle a; hetiang hi India ram State dangin an nei ve lo. High Court hran te pawh kan la nei zel turah ngai ta ila. MNF-in India sawrkar ‘Peace Accord’ a siampui hian Mizoram leh Mizote min humhalh tha hle a, hman tangkai thiam dan azirin Peace Accord hi Mizoram leh Mizote min humhimtu ber a ni.
Ram leh Hnam Tân MNF vul zel rawh se

Exit mobile version