Site icon The Aizawl Post

Rethei leh Hausa te Inkar A Zau Telh Telh

Zothansangi Hmar

Karl Marx (German philosopher, a thu leh hla avanga khawvel ram ropui te rorelna sawi nghing leh sawi danglam thin tu) khan Social class a zirtirnaah khan zawhna pakhat a siam a, “Engatinge khawvelah hian hausakna tam tak a awm reng chunga mi tam tak rethei taka an awm chhan le?”
Karl Marx hian rethei leh hausa, mi lian leh mi te inkar zau lutuk hi a duh lo mai ni lovin a haw hle a, mi hausa zawkte nuam taka an khawsak laiin, mi rethei te chuan harsatna tam tak nen hringnun an hmang ve thung a ni tiin a auchhuahpui thin.
Chutih mek laiin, tun hnaia kan ram hruaitu lu ber thusawi, video rawn lar ta hluai chuan kan ramah ngei pawh mi hausa leh rethei inkar zau tawhzia leh tihzau belhna tur thuchhuak leh hmalakna tur a rawn awm ta hian mi tam tak rilru a ti na hle a. He video viral-ah hian CM chuan ti hian a sawi a ni:
“….. Lunglengah sawnin, hemi a nawlpui, a ruihhlo ti angreng nena in pawlhsawp loh tur, sorkar hnathawk a changkang chin leh sorkar hnathawk kher lo pawh, changkang china inngai chumi ten Pathian thua an rawn inchiahna tur kan sa mek a, tichuan room a awm thlap anga, bathroom-te a awm thlap anga, zana rawn riaha, zinga haw leh mai theih, changkang deuhin, chutiang chu a bik takin kan officer rual tan hian a ngai. Ram rorelnaa Pathian ram a lo thlen theihna tur chuan sorkar hnathawk an pawimawh a, chung ho luhna tur bik chu tunah hianin crore 20 leh tih chuangin kan buaipui mek a ni”.
He video hi social media (Instagram/Facebook)-a, a darh rualin, mi tam tak a bik takin thalai lam ten an comment nghal nasa hle a, heta comment thenkhatte hi han tarlang ta ila:
“Mizoramah class-in kan inthen ve ngai lova, hetianga thusawi ringawt te hi mi hausa leh rethei inkar tizau zeltu a ni..a van tha lo tak em…”
“Sorkar lai hian ka duh lohna leh rinhlehna te hi min paih thlak sak tep tep thin a, ka rilru ka thlak sak tep thin a, ka rilru ka thlak mai dawn laiin anmahni bawkin ka duh lohna leh rinhlelhna te min nemnghehsak leh thin. Tuna kan CM thusawi hi hnialtu leh khaptu tu mah a ministry-ah leh a party chhungah hian an awm lo em ni le? Tunah Lunglengah Biak in chu an sa mup mup tawh si a. “E Hei zawng, Pathian pawi kan sawi dah ang e” ti tur tu mah a mi leh sa, amah hnaihtu leh thurawn petute zingah an awm lo em ni le! A mak eeeeee…… ,
“Vaibelchhe 20 senga Picnic type a Pathian thua va inchiah avang khan kan ramah Pathian ram a thleng loang!’’
“Casual teacher EO pawh chhuah thei lo, hlawh pawh pe thei lo in. Officer ho hlawh bak a, an changkanna hmun tur tiang zat in seng thei te hi, officer an nih theihna Zirtirtu te zahlohna lian takah ka ngai. Beiseina in ti beidawng ta khawp mai.”
“Pathian pawl turin kal ve kan tum anga gate duty-in, “In changkang tawk lo nangni chu, in lut ve thei lo’’ min lo ti palh ang tih a va hlauhawm ve.”
“Veng tinah Biak in a awm vek, kohhran tinin a khat tawkin camping leh crusade an buatsaih reng bawk, a hrana lo tih kual vel kha a tul lo lutuk, VIP culture nuai bo chu khawi lamah”. “Next election: Communist party”.
“Dinhmun thatna atanga mi hmuhsit ching te, Thiamna sang tak atanga mi chungtlak ching, Thihna hmaah angkhat a kun za theuh tur hi, Tu nge inthlei thei?”
“Mi zawng zawng ban phak loh chu Pathian thu dik leh kal dan dik a ni tawh lo, kalsualna diktak… Lal Isuan enge min zirtir? tu pawh in zinga mi lian nih duh apiang chu in rawngbawltuah a awm zawk tur a ni; tu pawh in zinga hmasa ber nih duh apiang chu in chhiahhlawhah a awm bawk tur a ni…. mi te te pawl zawk rawh u”
“Kan ram hruaitute hian rilru an tina thin ka ti. Tlumtea thlira kan thlir. Party dang pawh ka inhnial pui vak vak a. Beiseina sang tak nen. Mahse nikum atang khan ka hel tan a. Ka lo thlir thiam ve dan atangin rilru natna hi a tam ta lutuk a. Engtin zel ni dawn maw. Kan ram hi”.
A chunga kan tarlan tak thuziak hrang hrang atang khian kan CM thusawi hian Zoram mipuite rilru a ti na hle a ni tih a hriat theih a. Hei mai bakah hian thalaite hian kan ram hi an hmangaiha, anmahni mimal hlawkna aia ram pum huap hmasawnna tur a nih phawt chuan lawm leh lungawi tawk an tam hle tih a tichiang a, tin, ram hruaitute hian an duh duhin an rilru sukthlek an kawihhersak thei tawh lo a ni tih a tilang tel bawk. Mizo te nihphung hlu em em leh kan kristianna nen inmil tak, hausa leh retheite hmun khata nihna vanga inthliar miah lova kum hei leh chen lo kal tawh kan ni a. Mahse kan Mizo ze hlu tak leh ropui tak hi, tunah chuan pawlh dal telh telh a ni tawh a, kan ram ah hian vai ram angin mi hausa leh rethei inkar hi a zau telh telh tawha, hemi belhchhah tur zawngin kan ram hruaitu lu berin tawngkam a siam hi a pawi takzet a ni. Human Rights lam kan thlir phei chuan mihring zawng zawng hi chanvo leh zahawmnaah kan intluk vek a ni. Kan ramah ngat phei chuan mi harsa zawkte dawm kang tur leh rethei leh hausa inkar lo zau telh telh tihreh tuma hma la tur zawk kan ni. India rama mi chungnung zawk leh hnuaihnung zawkte langsar taka thliar hran an ni ang maia, hetianga kan ram chhung ngeia inthliarhranna tur langsar tak a rawn awm ta mai hi nakin kan ram kal zel dan tur atan a pawi em em a. VIP culture ti hluar zeltu tur a la ni dawn chauh a, nakina ngaia kan neih hunah phei chuan kan ramah hian mi rethei zawk nih te, thil ti thei lo zawk nihte hi a la hreawm telh telh dawn a ni. Tunah phei chuan sikul thenkhatah te chuan mi hausa fate chiah luhna tura siam ni awm taka ngaih theih, private school-te a awm nual tawh maia, nu leh pa neinung zawk thenkhatte phei chuan an fate kawm atan pawh anmahni ang neinung lo chu an fate thian atana kawm phal tawh lo an awm nual tawh mai, heng hi nakin zel atana hausa leh rethei inkar ti zau zeltu tur zing ami a ni tel mek bawk. Kan Mizo ze diktak hi a bo chho mek zela, vai ram anga maia, hausa leh rethei inkar thliara, tihzau duh hi an pung telh telh tih kan CM thusawi dan atang leh a rilru puthmang atang hian a lang chho nasa hle a ni. Elite (Mi hming sang, mi chungnung bik, mi tha berte) anga inngai leh indah mek tawhte hi an la pung zel dawn a, mi rethei leh sorkara hmelhriat tha pawh nei ve lo chhungkaw tam tak hi an la chep telh telh ang tih a hlauhawm takzet. Democracy ram kan nihna te, a pawlhdal tur zawnga ram hruaitu lu ber ten thu an sawi fo mai thin hi a pawi hle mai. Dinhmun sanga awm tak hnuah midang hmusit leh enhniam thinte hi kan ramah pawh sawi tur tam tak an awm mek.
Hetiang lama thiamna nei bik te phei hi chuan an ngai thutak hle a, ka pa Pu Rualkhuma Hmar (L) phei kha chuan heng lama Political Sc subject-a Head of Department (Hrangbana College) a lo nih tawhna leh Ukil a lo nih tawhna nen khan, Kohhran inkhawmpuia, batch rawng hrang hrang kan inbel te hi inthliarhranna chi khat a ni tawh tiin a lo sawi hial mai a. Chutiang bawkin political thinker lar tak Karl Marx pawhin intluktlanlohna hian lalram zauhna policy, a lal te lal telh telhna a thlen phah tih te in a sawi a ni. Hei mai bakah hian kan India danpui hnuaiah Article 15 (1) : Khua leh tui nihna nei mi tu pawh a sakhua rin dan vang emaw, a hnam vang emaw, chibing nihna nei a nihna emaw, mi, hmeichhia a nihna vang emaw, a pian leh murna hmun avang emawin ram (State) chuan (mi tumah) a thlauhthla tur a ni lo, Article 15 (2) Ram leilung fa mi tu pawh, sakhua avang emaw, hnam emaw, chibing nihna emaw, mipa/hmeichhia a nihna vang emaw, a pian leh murna hmun avang ngawtin emaw a khawi emaw ber vang emaw hian heng ang thil a nihna hian tih ve theih lohna te, ti ngei tura tuksakna, khapsak bikna ang siamsak tur a ni lo. A tarlan zawm zelna Article 15 (2) (b)-ah : Heng ang thil hmanna, tuichhunchhuah te, inbualna hmun hmanna te, kawngpui leh vantlang intawllenna (public resort) ram suma/siam senso thenkhat sawrkar sum hmanga siam emaw vantlang tana hman tura tih hman chungchangah te (tih ve phal lohna, tih luihtirna emaw khapna thil siam bik ang chi chu tih tur a ni lo).
A chunga kan danpui bung leh chang kan tarlan tak atang ringawt pawh khian tuna CM thusawi leh hmalakna hian India Danpuia Article 15 hi a kalh bawk a ni. Hetiang ang inthliarhranna lam hawi hi chu tun hnuah kan ram hruaitute ka atang hian chhuak tawh lo se kan ti takzet a ni.
Tun hnai lawka Chief Justice of India Surya Kant thusawi, “|halai hnathawk lote hi chukchu ang an ni a, media lam mi leh activist te inti in, kan ram kalphung an rawn sawisel thin a ni”, a tih avanga social media-a Cockroach Janta Party, rei lo te chhunga India mi nuai tam takin an zui nghal a lo piang phah ta ang hian, tuna kan CM thusawi “Mi changkang chinte Pathian thua an inchiahna tur Lunglengah cheng vbch. 20 chuang sengin kan buaipui mek” tih hian Mizoramah pawh communism (thil zawng zawng mipuiin intawma chungte chu mi mal theuh thatna tura hmanna) lam kan buaipui nat a ngai chho hle dawnin a lang ta a, kan ramah hian rethei leh hausa inkar hi zau ve lul suh se!

Exit mobile version