Article 370 nuaibo leh Jammu and Kashmir Reorganisation Act, 2019 khinna ngaihtuah mek zelin nimin khan Senior Advocate Dushyant Dave chuan Article 370 nuabo chu BJP ten an tum lawksa leh kum 2019 manifesto-ah pawha an dah a ni tiin a sawi.
Dave chuan Article 370 chu kum 1957-a Constituent Assembly thiah a nih daih tawh avangin nuaibo theih a ni tawh lo tiin a sawi bawk a. Mahse hei hi chhangin Chief Justice of India D.Y. Chandrachud chuan Aricle 370 nuaibo chu Constitutent Assembly ber thiah a nih tawh avangin a rem lo tih chu a dik lo tia sawiin khami hnu 1957 hnuah constitutional order tam tak siam a ni tawh a ti thung.
Senior advocate Shekhar Naphade chuan Supreme Court hnenah Article 370 nuaibo chuan nghawng tha lo tam tak a nei a ti a. J&K chuan Lok Sabha-ah aiawh mumal pawh a nei lo va, chu tak chu Article 14 of the Constitution bawhchhiatna a ni a ti ve thung.
Supreme Court chuan August 10 khan Jammu and Kashmir sovereignty India hnena hlat chu ‘kimchang fel tawh’ tia sawiin princely state ni thin hi October 1947 khan India ah betin Article 370 J&K hnena special status pekna chu ‘permanent’ a ni em tih chu sawihar a ni a ti tawh thung a.
Article 1 of the Constitution chuan India chu Union of States a ni ang a ti a, chu chuan Jammu and Kashmir pawh a huam a, kawng engkimah sovereignty hlan felna a awm tawh tiin five-judge constitution Bench Chief Justice D.Y. Chandrachud kaihhruai chuan a lo sawi tawh bawk a.
Schedule 1 of the Indian Cosntitution-ah chuan States leh Union Territories tin te chu an ramri chin nen lam a ziak lang vek a, chu list-ah chuan Jammu and Kashmir pawh a tel a ni. Bench Justices Sanjay Kishan Kaul, Sanjiv Khanna, B.R. Gavai leh Surya Kant te pawh telna chuan Article 370 nuaibo hnuah pawh Jammu and Kashmir sovereignty element thenkhat chu la awhtir zui zel a ni, an ti bawk.
Article 370 nuai bo leh Jammu and Kashmir Reorganisation Act, 2019 siam hmanga Union territory pahnih – Jammu and Kashmir leh Ladakh a siam chu court-ah khinna a lut nual a, chu chu ngaihtuahin a awm zui mek a. CJI Chandrachud chuan August 22 ah ngaihtuah zui leh a nih tur thu a puang zui bawk.
Lawyer tha ber kan ruai ti
National Conference te chuan Supreme Court a Article 370 nuaibo an khinnaah lawyer tha ber ber kan ruai tiin party leader Omar Abdullah chuan a sawi a, chakna an chan ngei pawh a rin thu a sawi bawk.
“Kan theihtawp chhuahin kan bei mek a. Engmah tih hmaih emaw pawh kan nei lo va, lawyer tha ber ber te kan hmang a ni. Hearing neih mek zel a ni a, kan judge ten hnehna an chan kan ring a, kan nghak mek a ni,” tiin Srinagar-ah a sawi.
Abdullah chuan an party-in Kapil Sibal leh Gopal Subramanium chu Supreme Court-ah an aiawh tura an hman thu an sawiin anni aia tha an awm chuang lo a ti bawk a.
“Lawyer tha ber Kapil Sibal leh Gopal Subramaniam te India rama lawyer top five zinga mi te kan ruai a. Hneh emaw chak loh emaw chu Pathian kuta awm a ni a. Mihring kan nih ang erawh chuan tih loh kan nei lo va. Kan hlawhtlin theih nan pathian hnenah pawh kan dil a ni,” tiin a sawi bawk.
J&K thuneitu tena NC founder Sheikh Mohammad Abdullah, Sher-e-Kashmir tia hriat lar sorkar building a hming chawia phuahte thlak chungchangah Abdullah chuan a pu hming chu mipuite thinlungah a riak reng tho tiin a sawi a.
“Building a hming chawia sak te inthlak thei a, mahse, mipui thinlung atangin in la bo thei lo. Chu tak chu CJI pawhin a hrefiah a ni” a ti a. Hei hi thubuai ngaihtuahnaa CJI D.Y. Chandrachud-an, “Hming in thlak thei a, mahse naktukah sorkar dang a piang thei a, an hmang leh tho thei. In hriatreng tur chu Sher-e-Kashmir hming chu nawh reh theih a ni lo. A hming nuai bo tum te chu an kal anga tumahin an hre zui lovang. An hming hriat rengin a awm lo vang a, mahse, Sher-e-Kashmir hming chu mipuite thinlungah a riak reng ang,” tia sawi a sawifiahna a ni.

