Site icon The Aizawl Post

SUSTAINABLE, INTEGRATED FARMING IN MIZORAM – 25

RK Dawla
Mb 9366095658

1. Nimin kha Northern Hemisphere-ah chuan, kum khata ni rei ni ber, Mizovin ‘Lalmanga-nu lawm rawih ni’ kan tih kha a ni a, Geography lamah chuan Summer Solstice an ti thung. Ni rei ni ber leh zan rei loh tum ber niin, Dec 21 letling chiah a nih chu, chhun leh zan reilamah chuan. Ruahtui kan la dawng thahnem lo tlangpui a, July atang hi chuan leimin leh tuilian siam tham kan dawng chho tawhin a rinawm a. Engpawhnise, kumin Favang atang hian El Nino a intanna chance a sâng tawh hle-in an sawi a. Chutia nih chuan, 2027 thâl a na chho viau dawn hmel a. A theih ang anga kan huan thlai enkawl lamah pawh kan lo inbuatsaih a tul viau awm e.
2.Tui pêk tur nei tha lo huan kumhlunte chu, September thla chawhnu lam leh October thla chawhma lamah hian hnim sàm runpui neih a hun tlangpui a. October thla chawhnu lamah hi chuan, thlasikin a hmet tawh a, leilung khuhtu tur hnim duh ang a insiam hman tawh lova. Thlaiten thal khawro an tuar nasa thin. Hnimte avanga kan thlaite hi dam ve thei hrâm hrâm chauh an ni tih hria-in tûr hmang tlem thei ang bera leilung enkawl leh hnim manage thiam kawngah nasa zawkin ngaihtuahna sêng ila. Thlai kumhlun bul mulch tur pawhin october thla aia hun duhawm a awm lo bawk e. Kan sawi thin a, thlai kumhlun hmunah chuan, lane mumal vak lo pawha khur laih thluah hi a tha bawk a. thenkhat chuan, thlai bi chhak lam, 1-2ft vela hlaah an lai tlangpui. Hetah hian lei chunglang kalral a tling khawm mai ni lovin, lei chhungrilah tui a dahlut a, thlasik/thalah hnawng a chamrei bik bawk a ni. Khur thûk tak, accident palh hlauhawm khawpa thûk a ngai hran lova. A hmun awih dan zirin 6inch-1ft vela thûk kha a tawk mai a. Mizoram kum khat hi thla 6 chhung ro, thla 6 chhung hnawng a ni miau a. Phaizawl hmunhma ang ni lo, danglam deuh hleka kan awihpang hmunhmate kan enkawl a tul telh telh dawn e.
3.Fur lai a nih vangin mi tam takin thei tiak kan phun uar vanglai a ni a. Mahsela, hnim a chak avangin kan thlai phun tharte an dîpral leh fo thin a. Thlai an la têt lai chuan a bul hnai, 3ft bial vel tak tihfaisak leh hnim vensak a tul thin a. Chutiang atân chuan weed-mat hman a remchang êm êm. Weedmat chu, hnim khuh hlumna emaw hnim to tur venna tura Company-ho siam a ni a. Thilto ruang ro hmanga thlai bul mulch khuh thei lo tân, weedmat hi a tangkai hle. Amazon/Flipkart lamah duh thlan tur tam tak a awm e, weedmat hi. Thlai bul 3ft bial vel khuh tawk hi pakhat Rs 50/- hisâp vel a ni a. A man a tlawm lutuk lo tluk bawk hian, a tlo phian a. Tin, mulch film ang lo takin weedmat hi tui a pût tlang thei a. Mulch film technology hi chu, fur laiin kan khuhna hnuai kha a khaw ro leh lutuk a. Drip pipe fit loh chuan, thlai bul a khawro leh lutuk thin. Hetianga weedmat hmanga thlai bul, hmun sensitive lai tak khuhsak hi chuan, kan khuh chin kha hun rei tak hnim a to thei lova. Weedmat khuh inkar hnim sàm thuak thuak khan, hahdam zawkin a chêt theih a. Weedmat kha 1m x 1m vela hlepin thlai kung bul khuh zel ta ila, insenso manhla tak a ni thin. Acre khat hi 4000m² vel a ni a. Chutah chuan thei kung 500 phun ta ila. Theikung 500 bul, 1m bial zela khuhna weedmat chu Rs 25,000 vel a ni ang a. A khuh chin area kha 500m² a ni bawk ang a. Tichuan, 3500m² chauhah hnim a to tawh ang a. Kan area atanga 12.5% chu hnim buaipui lutuk ngai lo, kum 2/3 chhung chu a ni dawn a. Chutia nih chuan, Rs 8000 velin kum tin thlai bi 500 vawi tam tak kan tifai thei dawn tihna a ni a. Nikhua a rei chuan, a manhla telh telh chho dawn a ni. Technology thar, awlsam leh rintlak kan zawn chhoh thiam vel a fuh e, Mizo farmer-te hian zawn chhoh thiam zel a fuh e

Exit mobile version