TBCC HNUALSUAT THEI KAN NI EM?

R.Lalfakawma Seling
Damna na nâ nâ thih leh thih kan han ti thin tak na a, duh loh leh beisei loh lama thil a lo thlen chuan lungawi erawh a har leh hle lawi a. Tûnlai hian TBCC chanchin tha lo lam a rawn darh thar leh a, anni hi ruihhlo ngai leh awm tha duh lote kan hnawh khawmna hmun an ni bawk a, thil duhawm lo tak pawh a thleng ta zeuh zeuh fo mai chu a nih hi. TBCC kan ngaihthiam lohna chhan lian tak pakhat chu a hming put chhan hi a ni ber awm e. |awngtai Bethel Camping Centre ni lo hian Ngawlvei Enkawlna Centre tihte chu nise a lo hrehawm deuh te, inlainatna awm vak lo ni awma an sawite pawh ngaih khata ngaih dan dan a la awm thei a. Mahse, ‘|awngtai Bethel’ tih lam a nih miau avângin pawmzam theih loh tam tak kan neih phah ta a ni.
Ruihhlo ngai leh Zu ngawlveite enkawl tluka thil harsa hi a awm lo mai thei. An fel si, an sual si; an thinchhiain an tawngkamte erawh a tha viau lawi a. Anmahnia anmahni nihna kha ruihhlo leh zu-in a ei chhiatsak tawh miau avângin an khingbâi tlat tawh a, thil tha tih duh anga an insawi laiin a tha lo lam kawng bawk an lo zawh a. An fel poh leh fimkhur a hun tih thute pawh hi fiamthu a ni nâ a, thil thleng tak tak a ni fo. |henrual leh mi dang lakah an fel êm êm a; chutih rualin chhungkhat hnai, hre chiangtute tan erawh rin ngam rual an ni si lo. Mi sual in vanneih chang an nei tihte pawh hi an kam that vânga tute emaw an bum fuh tum sawina te pawh hi a ni awm e.
Ngawlveite laka beiseina neih san viaute hi min tihrehawmtu, min tithinrimtu a nihna chen a awm a, an laka rilru puthmang tawk tur hriat pawh thil har tak a ni. A engah hmaa han rinhlelh sa ngawt leh rin chhiat mai lah hi a tizualkaitu a ni ang tih a hlauhawm bawk si. Han ring dawn ila, kan sawi tak angin nakin lawka min vawtu a ni leh thuai dawn tih kan hre si. Chuvângin an lakah hian fel nih aiin sual nih hlawh hi thil awlsam tak a ni. Khawlai leh thiante kiangah chuan eng emaw ti ti chuan an tuitla phian lawi a; in chhunga zilh leh hauh tawh reng ai chuan khawlaia an tam zawk pawh hi thil ni âwm tak a ni. Hetiang mi an nih avâng hian an chhungte leh khawtlâng then fai duhtute chuan ‘dah thatna hmun’ zawn mai loh chu tih dan dang a awm lo va; anni an awm tak lohah chuan thawven khat chuan kan veng hawk a, an awmna hmun hrehawm leh hrehawm loh lam kan ngaihtuah tawh lo. Tûnhnai lawk khan vêng pakhat chuan an vêng chhungah ruihhlo ti thinte awm an phal loh thu thuchhuah an siam a; tha awm taka a lan laiin ‘a tleirawl dâwn tâwi thu mang e’ tih hi mi puitling zawkte ngaihdan a ni awm asin.
Tuâllaia tâm tâl lova khawi lai home emawa an awm chu kan lungawi êm êm a, an mamawh an sawi pawh kan pe zung zung mai a ni. Kan hmuh phâk loh, min tibuai phâk lova an awm chu thawventhlâk kan ti a, kan ngai zui lo thin khawp mai. Anni ber an awm loh chuan chhungkua pawh fel thluamin kan inhria a; kristian chhungkua anna kawngah pawh hmasawn deuhin kan inhre hial awm asin. Tûnlai anga home kan neih chhoh hmate phei kha chuan central jail lama mahni fate thawn liam theite kha kan awt dawn dawnin ka hria. Kan ngâi lo va, anni pawhin min ngâi lo va; a nihna takah chuan thisen zawmpui chhungkua kan nih vânga khawsaho mai mai thin chauh kan ni.
Ngawlvei hrawn ve lo tan chuan an nun hi hriat thiam har tak a ni a, a ral a khata an chhungte dem tawk kan awm thin pawh hi a mawh lo ve. “An tawngtaisak tlêm a ni ang…an zilh ngai lo em ni….kohhran upa ve si…” tih hlawh lo hi an awm kher awm lo ve. Dik tak chuan hetiang zawng zawng hi an ti zo vek tawh a, eng ber nge tha ang tih pawh an hre zozai tawh lo. Hrilh leh zilh pawha awmzia awma an lan loh avângin an awm dan ang anga tha en tawp a, se zâwl chhuah tawp mai loh chu tih tur dang a vâng ve bawk a ni.
Anmahni enkawlna home lama dah tumin an duh lo va, that tum inti siin an tha duh chuang der si lo. A tilui thei deuh ten khawi lai emawah an han dah a, an awm bo theih chhung chu nachhawkna ei ang deuhin an han dam deuh a; lo haw hun an nei a, a ngai te bawkin thil a kal leh a. Zêp lovah chuan an thih hun kan nghak te pawh a tih theih hial awm asin!
Khawvêlah hian nawmsak leh rilru hahdam deuha awm thlahlel lo kan awm lo va. A tlaran zawng ngawta che kan tû leh fa awm tha duh lo kan thawn bo thin te, kan han ngaihven tha duh lo thinte pawh hi thil âwm tak a ni ve tho; mahse, kan vân Pathian khian engtin nge min ngaih ang aw ka ti thin. Felfai taka chhungkaw kim lova awm ai chuan a awm tha duh vak lo te nena han rik ho lai lai hi chung lam duh dan a ni zawk ang em aw!
Ngawlveite enkawlna hmunpui ber TBCC duhkhawp lohna leh a a awm thinte ngeiin a hrehawmzia an sawi kan hre tam tawh a. Hetiang hmuna kan tû leh fate zu dah talh hi a tha dawn em ni? Kan tu leh faten an lo zir lo deuh a nih chuan kumhlun lo tur khawvêl kan khualzinna ramah hian kan ri ve nawk nawk tur a ni dawn lawm ni? Han ti ngawt ila, mihring inhmangaihnate hi a lo dâi thei khawp mai a. Mahni nupui pasal, nu leh pa, u leh nau, fate ngei ngei pawh hransan duh; thisen zawmpui lo te ai pawha inhuat zawkna thlengin thil awm thei leh awm thin a ni. Chuvângin awm tha duh lo tlatte kan tha en reng theih loh chinah chuan an tawh tawh tâwk tura intuithlar mai pawh mihring zia tho a ni a, demna tur an awm chuang lo.
Engpawh nise, social media lama kan hmuh angin TBCC kan duhkhawp lohna a lian hle a, mahse a thlakna tur kan nei si lo. Thâwkkhat lai phei chuan HIV kûi tiahna hmun a ni thei tih thleng khan an sawi tawh a, chuvangin TBCC lam pawh inen fiah an ngai tihna a ni. Mahse, anni lamin “Kan duh vanga lo lut an ni lo va, an rawn dah a nia; duh aiin kan tam reng a, kan hnar thei lo zawk alâwm” an tih chuan sawi tur a vâng leh viau thei bawk. Ngawlveite enkawlna UNO hriatpui tham kha neih vat vat kan mamawh hle tihna a ni.
Chhungkua leh khawtlâng hruaituten ngawlvei leh awm tha duh lo an hnawh luh burhna hmunah hian dam mawh hritlân chânga ngaihventu leh bawisawmtu awm tha lo te; ei chhiat leh tâwt êm êm te, tui thianghlim in tur awm lote chu thil thleng âwm rêng a ni. Tin, natna inkaichhawn theih thil an lo inkai ta te a ni pawh thil mak a ni lo. Ngawlveite khung khawmna a nih miau avângin suffer tuar lo leh eng emaw vânga thihna hial thleng palh pawh nise a âwm lo hran lo ang.