US Secretary of State Antony Blinken chuan China nena an inkar chhe zual zelah Philippines chu US-in a thlawp tlat tur thu a tiam.
America chuan Philippines chu security thilah a humhim tlat dawn tiin a sawi a.
Tun hnaiah Manila leh Beijing te chu South China Sea a tuipui inchuhna lamah boruak tang tak an nei mek a.
“Heng tuipui kawng te hi Philippines tana pawimawh chungchuang niin a security leh economy tana pawimawh tawp a ni” tiin Blinken chuan a sawi a.
“He lai region pum tana pawimawh a ni a, United States leh khawvel pum tan pawha pawimawh a ni” tiin Blinken chuan Philippine Foreign Secretary Enrique Manlo nena press conference an neih dunnaah a sawi.
“Chuvang chuan Philippines lamah kan tang tlat a, kan defence lama thawh dunnaah pawh kan ding nghet tlat a ni” tiin a sawi bawk a.
Manali pawhin Manila leh Washington chuan thawhhona chu sang zawkah hlankai an tum tiin a sawi bawk a.
“United States nena kan inlaichinna chu tun anga a san a la awm ngai lo” tiin a sawi bawk.
Blinken chuan Filipino pofficial te nen pawh sumdawnna chungchang an sawiho tiin senior State Department official te chuan an sawi bawk.
Blinken a zin hi America in Philippine president Ferdinand Marcos Jr, thuneihna a chan hnua Washington hnaih thlang an thlawpna anga ngaih a ni bawk a. President hmasa Rodrigo Duterte kha chuan Beijing nena inzawmna tha a thlang zawk a ni.
White House pawhin thuchhuah a siamah President Joe Biden chuan Marcos leh Japanese Prime Minister Fumio Kishida te chu April thlaah summit a neihpui dawn a ti bawk.
Philippines hi nikum khan Southeast Asia a economy thang suang ber niin mahse ram chhungah intluktlanlohna a nasa rih hle thung a, sorkar a induhsak bikna leh politics chiri in a hrin nia ngaih a ni.
Philippines chu US tan strategic hub pawimawh a la ni reng a, a bik takin China lian zelah leh American power aia chungnung nih tuma a beihna kal zelah Philippines chu a pawimawh zual a ni.
Manila Bay tuipui chu South China Sea a inkhawhlut niin helai bial tuipui hi Beijing chuan a ram angah chhalin chuvang chuan Asian ram thahnem tak te nen tuipui ram thubuai an neih phah mek a ni.
Tuipui ram inchuha inbakkaih chu Philippines leh Chinese Coast Guard te inkarah thil thar a ni lo va, mahse, tun hnaiah a zualkai zual em em a ni. Ram pahnih lawng te tun hnaiah insu bawkin Chinese lawng te chuan Phillippines vessels chu tuiin tun hnaiah a kap bawk.
“China hian South China Sea-ah international law kalhin boruak tha lo a siam chhunzawm reng a ni” tiin senior State Department official chuan a sawi. Secretary of State chuan South China Sea a freedom of navigation a awm pawi mawhna a sawi a ni, tiin official chuan a sawi.
US chuan China chuan a maritime activity hmangin thenawm ram te a tihthaih tiin a sawi a. Washington chuan Philippines nen defence treaty neiin chutah chuan Phillippines vessels ten beih an takw a nih chuan US chuan a pui tur a ni tih a ni.
Kum 2014 khan Washington chuan Manila nen defence agreement ziakin chumi hmang chuan US chuan Philippine military base te siamthat sakin leh American sipai te chung hmunah chuan dah an ni bawk. Kum 2023 khan inremna siam lehin chumi hmang chuan US chuan Phillipine ah base dang pali a neihbelh leh bawk.
China chuan US leh Philippine inremna leh thawh dunna chu a duh lo va, chung US base te chu Taiwan bul hnai tak tia sawiin chu chu a duh loh chhan a ni a. Beijing chuan Taiwan chu a ram bung inla hrang riha nakina mainland China nena la inthlunzawm tura a ngaih a nih laiin US chuan Taiwan in beih a tawk a nih chuan a chhan ngei ngei a ngai thung a ti thung a ni.
Beijing chuan South China Sea pumpui deuhthaw chu a ram anga aa chhal a ni a, Philippines chuan tui pui ram buai chinfel a nih theih nana rawtna a siam te a uksak duh lo a ti bawk.
Blinken-a’n Philippines a tlawh hi kum 1980 chho vela Philippines a roreltu dictator Ferdinand Marcos fapa Marcos Jr a thlawpna lantirna ni bawka ngaih a ni a.
Marcos hi kum 2022 khan inthlanah thlan tlin niin Washington nena inzawmna a siamtha zui nghal a ni. Nikum khan White House tlawh tura sawm niin ni li a cham chhungin Washington nena thawhdunna pawimawh tak tak an siam nghla a ni.
Marcos-an a thlak tak Duterte erawh kha chu Beijing nena inlaichinna neih duh niin Duterte ngaihdan chuan China thuneihna sang zel chu dodal chi lova ngai a ni a. Duterta rorel lai chuan US leh Phillippines inlaichinna chhia in China a hnaih thung a, Marcos erawhin US lam a awn nghal thlap thung a ni.
US leh Philippines inkar tha zual zel

