Site icon The Aizawl Post

Xi hnuaiah official-te an khuangcherbo

Xi Jinping-a mi rin ber berte leh a duhsak ber berte an ni a, mahse an chin hriat lohin an khuangcherbo tak hmak hmak zel mai.
Tun hnaiah high-ranking Chinese official-te an bo zeuh zeuh reng a, hei vang hian Xi Jinping-an thenfai hna a thawk nge tia ngaihdan awmin, a bik takin chung bo thinte chu military-te nena inkungkaihna nei an ni bik zual tlangpui.
Tun hnaia a chin hriat loha awm hnai leh hmasa ber chu defence minister Li Shangfu niin kar eng emaw zah a chin hriat lohin a awm leh tawh a ni.
A tirah chuan a awm lo chu ngaihmawh awm lutuk a ni lo va, mahse, US diplomat-in a sawi chhuah hnuah ngaihven a hlawh zual ta a ni. Reuter report chuan General Li, People’s Liberation Army (PLA) tana ralthuam leina lama hma latu ber chu military bungrua a leina thilah chhuiin a awm mek a ti.
A hma lawkin military arm nuclear missile enkawltu Rocket Force-a top official pahnihte chu military court judge-in a ban zui tawh bawk a ni.
Hei mai bakah hian tun hnaiah Chinese Communist Party’s (CCP) central military commission armed force-te thununtu berte chu chhuichianin an awm mek tih a ni bawk.
Heng thuneitu sang takte paihthlak an nihna chhan hi ‘hriselna thil’ tih lohah chuan chhuanlam engmah sawi a ni ngai lo va, chu chuan ngaihthat lohna nasa zawk a thlen a ni. Theory lian ber awm chu PLA-a eirukna phoro tumna tia sawi erawh a ni thung.
Chinese military-te chuan July thla khan an tihngai loh tiin mipuite chu official tena eirukna an kalpui an hriat chuan hrilh turin an ti a ni. Hei bakah hian Xi chuan nasa taka chetlakna neiin April thla atang khan military base panga a tlawh tawh bawk.
Eirukna chu kum 1970 chho atanga China-in a economy hawnzauna a neih atangin military lamah a hluar hle tiin James Char, research fellow, Singapore’s Nanyang Technological University, CCP leh military inlaichinna zirchiangtu chuan a sawi.
Kum tinin China chuan military lamah yuan trillion tel hmangin chuta tam takte chu transaction tih nana hman tia sawi niin, chu chu security thil avangin lailan phal a ni lo va. He thil langtlang lo tak hian sel a hlawh nasa ta hle a ni.
Xi chuan armed force-a eirukna nuaibo tuma hmalakna a neihah fakna a dawng chungin chutihrual chuan ‘sipaia eirukna nuaibo vek tum chu theih loh tia sawi theih chiah loh ni mahse hautak tak’ anga ngaih niin system siam danglam ngai thil a ni, tiin Dr Char chuan a sawi.
“CCP sorkar berin legal system mumal tak a siam a nih loh chuan eirukna nasa tak chu nuaibo mai mai theihin a awm dawn chuang lo” tiin Dr Char chuan a sawi bawk.
July thla khan China-ah counter-espionage law tihlen niin chumi hmang chuan thuneitute chuan investigation neih lamah thuneihna zau zawk an nei a ni.
General Li-a chin hriat loha a awm hma hian July thla khan foreign minister Qin Gang chu paihin a lo awm tawh bawk a. Tunkar hian Wall Street Journal chuan Qin chu kawppui nei chunga uirea US-ah fa a neih avanga chhui a ni a ti.
“Uire chu Communist Party elite circle atanga inpaihna tur a ni lo va, chu ai mah chuan foreign intelligence-te nena inhnaihna awm theia ngaihna vang zawk a ni” tiin China analyst Bill Bishop chuan a sawi.
Chu mai bakah chuan Xi chu party chhungah thenfai hna thawk tura phutna leh turna a nasa tia sawi niin China chuan post-Covid economy lamah harsatna tawk mekin youth unemployment pawh a nasa a. China political system-ah chuan Xi chu China president mai ni lovin military top leader a ni bawk.
Tuna khuangcherbo mek General Li leh Qin-te hi minister satliah an ni ngawt lo va, dinhmun sang tak State Councillor an ni bawk a. Xi-an a duhsak em em leh ama hnaih nia ngaihte an ni.
Tuna hmalakna hi politics lama inthenfaina a nih chuan nikum Congress neiha thuneihna nghet taka a sawhngheh hnua a elpuite a dahhniam vek tawh hnua hmalakna thar kalpui leh a ngai ang a nih chuan thil duhawm vak a ni lo tih a ni bawk.
Xi hi CCP official thenfai tawk tawh fapa a ni a, Xi hi eirukna dona kawngah sulhnu a ngah hle a, chungte chu amah eltute dahthat nana a hman nasat tih a ni bawk.
Mao Zedong hnuah Chinese leader chetlakna nasa bera ngaih chu Xi Jinping a ni a. Tun hnaiah cadre sang tel te low-level atanga top official thlengin manin an awm a ni.
Kum 2017 pawh khan armed force atangin senior officer 100 chuang paihin an awm a. Khatih lai khan state news agency Xinhua-te chuan article an tihchhuahah ‘new China siam nan paihthlak general-te chu indonaa thite aiin an tam zawk’ tiin a tarlang nghe nghe.
Mahse chung zawng ai chuan tun hnaia hruaitu lawk tak takte chinhriat loha an bo hmak chuan hlauhna a tuh tih a ni thung. Observer-te chuan military leh sorkar ah hlauhna a tuh mek a ti.
Kum tam tak chhung Xi Jinping chuan amah tan lote paihthlaa a thenfai zel hnuah Xi chu yes-men in an hual vel tih a ni bawk a. Tuna group think tia sawia ngaihdan inang hlir awmkhawm chu Xi leadership tana pawi zawk tia sawi niin, Taiwan nena boruak tang awm laia hotu lawk khuangcherbo hi a fuh ber lo hle tia sawi a ni bawk.
Chutihrual chuan China military leadership chuan top official khuangcherbo te thlak turin mi leh a sa ngah tawk tiin an sawi ve thung.

Exit mobile version