Site icon The Aizawl Post

ZORAM HARHNA HMASA BER PAWCHHUAKTUTE CHANCHIN

Rev. Dr. Zaichhâwna Hlâwndo

Zofaten kan hriat angin April 4, 2026 kha Zofate chenna lelung Zorama Thlarau Thiangjlim harhna thlenna kum 120 na a ni. Harhna kum 120 na denchhenin kum 1906 a Mairang Assembly inkhawmpui chhim tura Zoram atanga kal mi 10 te chanchin ka theih angin ka chhui a. Heng harhna pawchhuaktute hi Zofate tana Thlarau Thianghlim meichher chhitu, Kohhran banpui dik tak leh Pathianin a hnamfate ah thuthlung lung a pgunna te an nih avangin an chanchin hi kan hriat chian a ngai a. Tun tumah hian he harhna chhim tura kalte zinga pastor a nemnghehte pahnih (1) Pastor Vanchhunga leh (2) Pastor Zathangate chanchin tawi kan ziak dawn a ni.
PASTOR VANCHHUNGA
Pastor Vanchhubga hi kum 1874 ah Thenzawlah a lo piang a. A pa hming chu Vanthuama Hualhang Chhakchhuak a ni a, a nu hming chu Darzuani Ralte Siakeng Pastor Vanchhunga fate chu (1) Vankhama (2) Vanbuka (3) Vanhnuna (4) Vanengzami (5) Vanthangpuii leh (6)Vanlalzari te an ni. A pianpui unaute chu Thangluaii, Vanhlira leh Vanchhingpuii, Hualhnawlhi tia hriat lar zawkte an ni. Pu Vânchhûnga pu chu Vansuakthanga, Sailam lal Bengkhuaia khawnbawl upa min a ni a. Vansuakthanga nupui, Kaithiangi, Zoluti (Mary Winchester), Sailama a awm chhunga awm tleitu a ni. Zoluti leh Vanchhunga hi inkawmngeih tak an ni a, British sipaiin an rawn hruai dawn pawh khan a tap nasa a ni an ti. Sap ram atang pawhin lehkha te a rawn thawn thin a, kum 1903 khan tirhkoh hmasa ber a niin, Sialsukah Tirkohvin a thawk a ni. Aizawla a inpui chu Bara Bazarah a ni a, kum 1914 khan pastor hmasa berte zinga mi a ni bawk. Tuichang ral Ngûr a chin chhim lam a bial.
Pastor Vanchhunga hian Zofate tana rohlu Lehkhabu – ‘Lusei leh a vela hnamdang awmte’ tih a ziak. Hla lehlin lam pawh a thiam hle a, a lehkhabuah hian Zofaten Run lui kan kan hma leh kan hnu chanchin ngaihnawm tak a awm. Kristian hlabu no 414 ‘Lal Isua hming i pu ang u’ tih leh KHB no 181 na ‘Chhandamtu Ngilnei chuan’ tihte hi a lehlin an ni. Pa huaisen tak mai a ni a, a tul hunah chuan lal pawh hlau lo, velh tum mai thin a ni an ti. Tihduhdahna avanga a thusawi lai lunga an vawm pawhin engahmah a ngailo, thusawi a thulh ngai chuang lo a ni. Khaw pakhat ah Lal inah an thleng a, chutah chuan mi pakhat hian lal ina awm hmeichhia a duhlo chung mutpui a tum a chhan chhuak a, an thlenin pa pawh a zilh nghe nghe an ti. Kum 1956 khan a rawngbawl thin Lalpa hnenah a chawl ta a, a ruang hi Dawrpui thlanmualah zalh a ni.
Pastor ZATHANGA hi kum 1882 October thla khan Lalluauva khua Kawngbawkah a puang a. A pa chu Taiawnga Renthlei, a nu chu Rochawnghluti a ni. Kum 1902 ah Kristian ah inpein kum 1905 ah Tirhkoh hna a thawk. Lower Primary a pass kum : 1905Upper Primary a pass kum : 1908A fate: (1) Zosiama (2) Lalngaii (3) R.Biakmawii (4) R. Malsawma (5) Lalrinliani leh (6) Bilthangi te an ni.
Kum 1913 atangin Pu Buanga puitu a ni a. Thingtlang lama kohhran lehkha thawn vel leh chhan vel lamah a pui a. Pu Buanga Mizo Dictionary a siamah a pui bawk. Thuthlung thar lehlina Zo tawng endik puitu a ni bawk. Kum 1923-ah Calcutta-a Mizo Bible chhutnaah chamchilhin endik hna (proof reading) a thawk bawk. Khawvel Indopui Pakhatnaah khan kum 1917 May thlaah France rama Mizo Labour Corps kal zingah a tel a, Assistant Headman a ni a. Kum 1918 June thlaah dam takin a lo haw leh a ni.
Zathanga seilenna khua hi Duhlian tawng dik hmanna khua a ni a, Lusei tawng kalhmang a hre hle a ni. A hnaah a rinawm a, mi inngaitlawm tak leh taima tak a ni. Missionah kum 29 a thawh hnu-in kum 1933 khan a pension ta a. Zosapten Bible lehlin hna leh endik hna lam thawh an lo tan leh tak avangin kum 1948 atanga kum 1964 thleng, part time-a endiktu hna a thawk.
Kohhranah a rilru leh ngaihtuahna zawng zawng hmang mi a nih avangin Mizoram Baptist kohhran chuan pastor atana nemngheh phu hlein a hria a. Kum 1952 khan Pukpui Presbytery-ah pastor atan nemngheh a ni a, Presbytery chairman ah vawi 5 leh vice-chairmanah vawi 4 lai a tang.
Kum 1964 April ni 4 khan Chaltlang Bethel lung an phun chu Pastor Zathanga hian a hawng a ni. Kum 87 laia upa a nih tawh hnu pawhin, “Ka rawngbawl theih tawk,” tiin Serkawn damdawi ina damlo awmte kan tur leh tawngtaisak turin tûk tin a kal thin a. Damdawi in hotute chuan Honorary Pastor-ah an ruat a ni. Pastor Zathanga hi kum 96 mi niin 5.6.1976-ah Lalpa hnenah a chawl ta a ni.

Exit mobile version