Site icon The Aizawl Post

Zunthlum a tihdam theih em?

Zunthlum a tihdam theih em?
Zunthlum (diabetes) hi khawvel huapa natna tlanglawn ber te zinga mi a ni ta a, US-ah ringawt pawh American maktaduai 38 vel chu zunthlum avangin an buai niin CDC-in a tarlang a, midang maktaduai 96 velin prediabetes an nei bawk. US mipui chanve vel zet chu zunthlum leh zunthlum mai thei dinhmunah an ding tihna a nih chu.
Type 2 diabetes hi a tam ber a ni a, kan nitin khawsak phung, heng- ei leh in, awm awl leh thau lutuk te hi type 2 diabetes thlentu tlanglawn ber a ni a, enkawl that loh chuan natna tha lo zawk- lung lam natna, kidney failure, nerve natna, khawhmuh fiah lo te pawh a thlen thei.
Zunthlum chu a tihdam theih em? He zawhna hian tunlaiin ngaihven a hlawh thar hle a, tunhma zawnga tihdam theih tawh loh, dam chhunga awm tawh tur anga ngaih thin kha, a tihdam leh theih niin thenkhatin an sawi ta a, hei hian ngaihven a hlawh hle a ni. Zunthlum damdawi ei thinin, damdawi ei lo va a zunthlum a control theih dan a awm niin mithiam thenkhatin an sawi a, chumi atan chuan nunphung hrisel zawk neih a ngai a, ei leh inah nutrient pai tam chaw ei a, regular taka exercise lak a, taksa rihna tihhniam (thau loh) leh stress tihtlem te hian insulin sensitivity a siamtha leh thei niin an sawi.
Diabetes dietitian Diana Localzi leh Jose Tejero te chuan an Instagram account-ah zunthlum tihdam (diabetes reversal) theihna chaw tha chi li an sawi te chu Times of India-in an chhuah chhawng a, kan rawn tarlang ve a ni. Hetihrual hian zunthlum damdawi hmanga inenkawl lai kan nih chuan mahni thu a damdawi lo thlah ve ngawt te hi tih tur a ni lo a, engtin emaw hmalakna thar neih kan tum a nih pawhin doctor te rawn hmasak tur a ni.
Bean: Be lam chi, a bikin black bean hi diabetes control nan a tha hle. Fiber leh plant protein a pai hnem avangin chaw ei khama blood sugar sang thut tur a veng thei. Fiber hian digestion a timuang a, chuvangin chaw ei khamah pawh kan thil ei a thlum (glucose) awm te thisena lut nghal huk tur a timuang thei. Thawklehkhata thisena thlum lut nghal teuh lovin, muang changin, tlem tlemin a luh theih nan a control dawn a ni. Black bean bakah kidney bean, chickpeas te chu chawhpawlhin, soup-ah emaw salad emaw atan hmana ei mai tur a ni.
Broccoli: Broccoli hi thlai hrisel a ni tih chu kan hre deuh vek tawh ngei ang a, zunthlum tana a thatna erawh kan la hre tam lo mai thei. Sulforaphane a pai tam hle a, chu chu compound niin, insulin sensitivity titha thei leh sugar level sang avanga thisenzam chhe tur veng theitu a ni. Broccoli-ah hian chromium a tam bawk a, chu chu kan taksain insulin tha zawka a hman theih nana puitu mineral pawimawh tak a ni. Broccoli-a fiber awm hian thisena thlum tam thut tur a veng thei bawk. Broccoli chu a hel a ei aiin, steam emaw, hmin lutuk lo a chhum emaw, mawm vak lo a kan phawk deuh emawin ei a tha zawk.
Edamame: Edamame chu bekang hring, a kawra la intuam hi a ni mai a, blood sugar superhero an tih khawpa zunthlum tana chawtha a ni. Plant protein, fiber leh isoflavones a pai tam hle a, chu chu insulin sensitity titha theitu a ni. A glycemic index a hniam hle a, chuvangin zunthlum tan pawh ngaihngam taka ei ngam a ni. A protein leh fiber pai chuan mi a tipuar rei a, hei hian chaw ei kar laka hmawm sawm kan chak tur pawh a veng tel thei. Bekang hring chu a kawr khehin, a mu chu chhum tur a ni a, al thak (chi tam lovin) emaw salad a telh emaw a ei mai tur a ni.
Berries: Theihmu lam chi- blueberry, strwaberry, raspberry te hi an thlum ve nain, sugar an pai tam lo a, fiber an pai tam a, antioxidant an pai tam hle bawk a, insulin sensitivity siamtha theitu an ni. Anthocyanins (a rawng siamtu) a tam a, chu chu glucose control-tu leh inflammation tihniamtu a ni. Chaw ei paha theihmu ei tel hian carb digestion a timuang thei bawk a, chuvangin thil ei zawha blood sugar sang thut tur a veng thei.
Heng thil tha chi hrang hrang tarlan te hi ei mah ila kan nitin khawsak phung-ah nun dan hrisel zawk kan zawm chuan loh a, thildang hrisel lo tak tak kan ei teuh teuh reng tho a nih chuan zunthlum chu a tihdam (reverse) theih dawn chuang loh tih erawh hriat tel tur a ni.

Exit mobile version