HMEICHHIA LEH PASAL

Zoremi Hmar Zote

Midang aiin Lung (heart) kan nei lian ta bik emaw tih tur khawpa thawm nasa chhuah a, a phut dan pangngai let zeta tiphu thei thil zingah, hmangaihna avanga lo awm bik hi chu a nuam tel deuh tlat a! Hmai ro leh chat emaw, ni sa hnuaia awm vang emaw pawh ni miah lova kan hmai rawng leh temperature thlak nghal thei rau rau-ah pawh hmangaihna vang a nih bawk hian a hrehawm lo. Namen lova kan duh, reilote kan hmuh loh pawha kan ngaih ngawih ngawih, inhmuh reng lai pawha kan ngaih tho khawpa kan thinlung sawi danglamtu, kan nuna lalna chang a, kan dam chhan ni hiala kan chhalte nen ngei maia hringnun han hman hi chu a lo nuam a ni!
Mit leh mit a intawn changa tek chiaih a, thankin zet aw thawp suta min tawngtir fotu leh, mipa pawh pa taka aw lawi ruta tawngtir a, ‘mipa ka nih hi’ ti ngang ngang chunga an mittui pawh chhuah luih sak fotu chu he hmangaihna tho hi a ni a. Pa tawkin pal nghengin, uluk tawkin an tap thei! Lan dan hrang hranga khawvel min hmachhawntirtu, a changa mawi em ema, a changa mawina reng nei lo ni-a min thlir tirtu, a lipuia min hnuh pil changa boruak mamawh miah lo va min siam theitu, vaukam hling leh buar kara min hnutchhiah changa dam thlakhlelhna reng reng nei lo khawpa mihring nun khawrh ruak leh si thin hmangaihna, duhawm em em chunga nunrawng fo, mawi tak leh huatthlala em em mai bawk si chu!
Dawhtheihna leh tawrhchhelna, ngaihdamna leh duhsakna inkawpin par an chhuan fona hmunah vulh lenin a awm thin a. Chak lohna te lainatna-a chantir a nihin leh, tlin lohna te pawh ngaihnobeina-a pawm sak a nihna hmunah chuan, he hmangaihna hian a kawppui laka a tha lo lam hmuh sak turin chakna a nei tawh thin lo. Sawisel turin a tling tawk tawh lo va, iai tura a thlirna mit chu hmangaihna chhum zamin a hliah tlat tawh avangin, amah inthukruin a nunna tluk hialin a hmangaih tawh mai thin. Chuti ang taka mawia vul lai, thliah phaka par tura rawn inphahhniam lai ngei lungsi taka han thliah dun ngat mai hi a ni, dam man awmtirtu chu ni!
Nupaa insiam a, fanau rochan nena rûn rem hnu chuan, inngaihzawn lai anga in care tawn a, ze thup tit tet theih kha a ni tawh lova, nupa ni si, hlim lo deuha awm hi thil awm thei tak mai a ni. A hmei a pain mawh kan phur ve ve a, chutih lai chuan a hmeichhia zawk tal hian hma la ila, kan nupa nun ven him nan mipa ai mahin kan pawimawh awm a nia.
Mipa chuan hmeichhe nui hmel hi hmuhnawm an ti. A theih anga tam i nui hmel hmuhtir la, an lungawi loh viau a, phunna tur an zawn chiam pawhin nangma’n hlim hmel i put hram hram chuan an daih rei lo. An mit taka en chunga nuih phei chuan min ngaizawng thar sek mai a nia! Chhiat khum zui hrep mah la i chhaih ve hrim hrim tawh-ah a ngai ang a, a thin a rim hlei thei tawh lovang!
Chaw ei dawnah ngaihsak an phut. Tih dan hranpa vak a awm lo, an chair awm rem sa reng pawh han nawr her lawp ila, han siam that sak der ila an lawm em em. An chawhmeh duh zawng hi a tirah an hnaihah chhawp loh tur; an rawn thut fel veleh an hnaiah han hung ila, an lawm em em mai a ni. An fian a lo inkhaikhup chuan han dah zangthal ila, a lo zangthal chuan han khaikhup leh mai ila, an lawm em em tho! I fate chaw thleng aiin in pa chawthleng kha han ngaihsak hmasa zel chhin mah teh; A chuh rawk rawk ang che a, naupangho ngaihsak turin a ti tho ang che!
Eitur han siam ila, naupangin an ei liam liam laiin an hriat phak turin, “Awi awi awi…em em a che u! Khaw’nge, i pa ei tur a awm lo takngial dawn” tih pahin han chuh rup rup ila, fate ai pawha duhsak bik niin an inhria a, nui vur vurin an lo kal a, vawi hnih khat an han ei zoh zoh a, fate lamah an nawr phei sek tawh mai thin. A hlimpui ber chu i duhsakna i lantir chauh kha a ni mai!
An chhuak tur an confi leh confi loh hi nupui kutah a awm! A sam pial sa reng i han tuai thelh thuak te, a thawmhnaw-ah engmah a kai lo chung pawha i ben thuak thuak te khan patling thla a muang a, hmeichhe vawi hnih khat ban vai vangin chhungkaw pa ber kha inringtawk takin a chhuak thin. A kal lai pawh hre mang lova i chhuahtir fo chuan a lo haw lai pawh i hre mang chuang lovang; chu ti ang bawkin ani paw’n a ngaihsak lo ve thuai mai ang che!
A hna bang lo welcome that a pawimawh em em. Lo tih vak dan a awm lo, nui chunga “Thingpui aw, Pa-a…” lo tih kha a ni mai. I buai tih a hria, a phut sang lo. Room-a zui luh ringawt te, thil tih laklawh lai chawl lawka a tan second 30 vel hun lo neih lawk kha a ni mai! =henkhat chuan melh pawh kan lo melh hman mang lo ta thin a!
Chawei kan peih tlai chuan amah aiin i riltam thu sawi zing la, i tuan muan vangah inpuh chungin han indem viau chhin teh, “A…ala hma lawm Nu-i, i hmanhmawh a nih kha” a ti sek mai ang. A riltam thu a sawi laia chhuna i buai zia, naupang leh thildang vanga eirawng i bawl hma theih loh thu chham khum chiam duh suh! A ril a tam a, inhauh a hnai mai!
Chhuak mang lo va a khuh sek chuan “Awi…i nuamsam lo em ni pa-a…” tih paha a chal deh te kha a beisei! Patling ve si pangchang lutuk ti rilru mai suh; a nupui i nih rual khan a nu ang chekah a ngai tel che tih hria la; damlohna thu-ah na na na hi chuan i fate ang lek khan han treat chhin teh mah. Puak em em a beisei chuang lovang! Na an sawi a, “Kei pawh chu chu a na…ka chumi khami chu a nuam lo” lo tih ve zung zung mai te hi a hun lo a nia. Ngaihsak i hlawh chuang lovang! Amah kha han duat hmasa lawk la, i nawm loh thu i sawi hunah ngaihsak i hlawh dawn.
Mo ila nih chuan, thingpui i sem hunah in chhungkaw zinga upa ber kha han pe hmasa zel teh. I pa emaw, i pa a awm tawh loh chuan i nu. Hei hian kan nu leh pate kan zahna a lantir a, hemi kawnga kan fate thlenga an hriatthiam theih na tura ri lova thu pawimawh tak sawi theihna a ni. Upa zawkte vawiin hi kan naktuk hun, kan hma lawka khuanu-in min chhawp sak ve bawk a ni.
An titi ngaihsak tur a ni. A bikin mipaho hian an pate an ngaisang duh hle a, an pate chanchin sawi nuam an ti a, an lo boral tawh a nih ngat phei chuan zah der thiam takin bengkhawn vat thin ang che. A nupui mai ni lovin, a thian ngaihawm tak i ni dawn a ni.
Inhnial nikhua-a a thiam lo zawk nih chuh tlat thin hmeichhia chu, Pathianin chungnung zawka a siam mipa chuan a dawhthei zawk em em a ni tih hriat bawk tur. Khitianga i tih khian i hah zual phah dawn lo. I lo hah ta a nih pawhin tuin nge amah ngaisak bertu chu ngaihsak lo ang a, tu pain nge ama taksa chu hmangaih lo ang ni! Kha kha a ni mai. Mipa an inang vek lo, mahse a tlangpuiin heng kan sawi tak te hi a effective ang. Mipa khirh kheuhbeuh, lungawi har em em mai leh ngiaunger tlat chu an awm ve ang, heti ang mi hi i nei fuh hlauh a nih pawhin, han tum chhin ve tho teh, a sâwt loh chuan i vannei lutuk lo a ni mai!