Supreme Court chuan April 26 khan electronic voting machine (EVM) system hmang inthlan chu dinchan tirin paper ballot hman leh ni se tia ngenna chu a hnawl a. Institution leh system te mawlmang taka rin loh ngawt chuan sawiselna thlenin hmasawnna a tibahlah thin tiin a sawi.
EVMs hi kum 1982 khan Kerala-a Paruvar Assembly constitutency a booth 123 zinga 50 ah hman hmasak ber a ni.
Bench of Justices Sanjiv Khanna leh Dipankar Datta te chuan peitioner tena Voter Verifiable Paper Audit Trail (VVPAT) units chu voter te hnena paper slip pea chumi hnua ballot box a dah leh tura an ngenna pawh a hnawlsak bawk.
Court chuan petitioners NGO Association for Democratic Reforms leh Arun Kumar Agarwal tena ram puma EVMs leh VVPATs te 100% cross-verification an ngiatna pawh a hnawlsak bawk a. Tun dinhmunah chuan Assembly constituency thlanbikah EVM-VVPAT count chu a inmil em tih enfiahna 5% ah kalpui mek a ni chauh a ni.
Court chuan Election Commission chu electronic machine tena VVPAT paper slips an chhiar theih dan tur zawng turin a ti bawk a. Hei hi EC tena hearing neihnaa polling station pakhata leka VVPAT te manuala chhiar tur chuan darkar khat chuang a ngai an tih vang a ni.
Hearing neihnaah EC te chuan VVPAT slip chhiar chu counting centre-a thawk ten pressure sang tak an neih bawk si avangin chu chuan VVPAT slip chhiar chak lamah harsatna a siam a ti bawk. EC chuan tun thlengin random verification 41,629 tih a ni tawh tia sawiin VVPAT paper slip four crore laiah inmil lo pakhat mah a la awm lo a ti bawk.
Supreme Court chuan a hranpain EC chu thupek pe bawkin May 1, 2024 atang chuan Symbol Loading Units (SLU) chu VVPATs a symbol dah luh fel rual chiahin seal thlap tawh tur a ti bawk a. SLU te chu candidate emaw an awihte awm lai ngeiin special container-ah seal thlap tur a ni a, chu chu strong room-ah inthlan result chhuah atanga ni 45 thleng dah tur a ni a ti bawk.
Court chuan EVMs birth memory microcontroller five percent te control units, ballot units, VVPATs te awmna chu assembly segment emaw parliamentary constitutency tinah rinhlelhna a awm chuan EVM manufacturer engineer team te chuan an enfiah tur a ni a ti bawk.
Mahse chu chu candidate pahnihna emaw pathumna emaw tena ziaka ngenna an siam hnuah chauh kalpui tur a ti thung a. Diltu chuan EVM enfiah tura a duh leh polling station enfiah tura a duh chu a thlang mai dawn a. Verification dilna chu inthlan result atanga ni sarih chhungin tih theih a ni ang a.
District Election Officer chuan engineer te rawnin EVMs te microcontroller birth memory te chu an enfiah thei dawn a ni. Verification tih nana sum sen ngai te chu candidate emaw a aiawhten an tum thung ang a. EVMs te chu tih chingpen a ni tih finfiah a nih chuan an sum sen chu peklet leh tur a ni ang tiin court chuan a sawi bawk.
Justice Datta chuan thutlukna a siam kharna a sawiah pawngpaw rinhlelh tawp ai chuan awmze nei zawka finfiahna nena thil kalpui tur a ni a, ngaihdan te chu system rintlak leh tha a awm theih nana hman zawk tur a ni, a ti a.
Court chuan mipui te aw chu inhawng taka sawiho, langtlang leh inrintawnna hmanga sawhngheh theih a ni a ti bawk a.
“He system hian electorate te a tihbeidawn loh kan ringin kan beisei tlat a, mipui te vote duh dan chu an vote thlak leh chhiarah a lanchhuah ngei kan beisei a ni” tiin Justice Datta chuan a sawi.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Prev Post
Next Post