RK Dawla
Mb 9366095658
1. Mihringte hian awlsamna kan thlahlelin kan zawng nasa a. Hmasawnna pawh a ni fo thin. Amaherawhchu, awlsamna leh hmasawnna zawng zawng hi thil tha leh tlo a ni vek kher lo thung. Farming lamah pawh hian Mizote hian hmasawnna thui tak kan nei a, chutih rual chuan kan hriselna nghawng thui tur khawpin kan hmasawnna hian min thlen ve mêk bawk. Hun reilotê chhunga thlai thar hlawk tumin kan intlansiak nasa a, a bikin khawpui chawmtu khaw siper bikah. Market a awlsam a, tharchhuah thuai thuai kha a hlawk berin a lang tlat a. Thil rei leh tlo tur lam ngaihtuah a harsa fo thin. Tin, farming lam khawihte hi a lehkhathiam lo rualho, society-ah pawh a thi beh lote kan nih tlangpui avangin kan ngaihtuah a thui lo ve bawk a, remhriatna leh practice mumal tak kan tlachhamsa ve bawk a. thenawmpa-in a hlawkpui viau nia kan hriat chuan, experience nei lêm lo pawhin kan Nuthuri-zuam ve nghal mai zel a! Tun hnu hian lehkhathiam, mi hausa leh bright zawkten farming an rawn tuichilh thar ta a. Hun reilotê-ah ram hmelhmang tidanglam khawpin farming-ah pawh hmasawnna kan hmu ngei ang.
2. International leh National Level te, State leh District level chenin tlo leh daihrei zawka farming kalpui dan tur seminar te, training te kan nei fo thin a. Ka tawnhriat leh hmuh ve china kan hlawk theih lohna lai ber chu kan trainer-te kha Practical farmer ni ve lêm lo, University degree hmanga zirtirna pe kha an ni tlangpui thin a. An thiamna leh hriatna hlu viau mah se, furpui leh thâl khaw ro dung chhir kumtluan ve ta lo chu, farmer-te tân a hnemhnâng tak tak mawh thin. Zir hriat ngawt ai chuan zir paha tawnhriat hi a fiah zawk tlat zel a, hringnunah hian. Duhthusamah chuan, Master/Doctorate/Post Doc degree nei, khawvel thiamna leh sûkthlêk man pha, a taka farming practice ang chi hi kan ramin tam tak kan mamawh. Kan mithiamte leh farmer-te inkarah knowledge leh practice gap a zau lutuk a, kan inmantawn tha thei lo ni berin alang. Hma sawn tak tak tur chuan, helai hmun âwl hi kan sâwr zîm viau a ngai. Farming hi kan ram backbone a ni a, kan culture a ni a, kan tradition a ni bawk. Hmasawntir kan tum tak tak a nih chuan, mithiamin kan luhchilh a ngai a, farmer ni mêkte pawh knowledge lamah kan tuaihriam hle a ngai. Khawl leh hmaraw tha, thlai chi leh leitha pêk ngawt a ni lo. Terrace zau pui pui kan laihsak a, lei chhe enkawl dan kan zirtir leh si loh vanga ram rem tak tak pàmtûl leh ta mai mai hi a tam khawp. Thil hi, a nihna tak anga kan thlir thiam a ngai khawp mai.
3. Hmasawn tura hun remchang takah kan ding mêk a. Kawngpui tha leh Rêl hmanga inkalpawhna tha nen bung thar kan kâi mêk a. India Look East Policy vangin kawngpui pawh kan nei tha telh telh ang. Heng kan remchanna chhawr tangkai tura farmer-te potential hmuh chian tak tak hi chuan, duhthawh na duh thin tak a ni. A chhan chu, khawpui mi hausaho leh thingtlang pa berh thlengin hmasawnna ruhrel dinna tura compensation SUM hian min tibuai hle hlawm a. Heti taka compensation-a kan la buai viau chhan hi chu, kan ram hlutna tak tak hrechhuak khawpa idea kan neih loh vang leh hma kan la lâk loh vang a ni. A mihringa hi kan pawimawh, khawi hmunah pawh. Eng ram leilung pawh hmang tangkai tak tak tur hian, a neitu ngaihtuahna level leh chêt thin dan phung kha a pawimawh – hei hi thudik a ni. Mithiamten ram leh thlai hlutna an chhutchhuah tluk chiaha a hlutna kan man thiam hunah, kan hmalakna a sustainable ang a, kan ramin hma a sawn takzet ngei ang.