SUSTAINABLE, INTEGRATED FARMING IN MIZORAM – 9

RK Dawla
Mb 9366095658

1. 2026 March thla kan chuangkai a. Khua a lum chho tan a, nipui a thaw tan. Mithiamte chhût lâwk dan chuan, kumin hian thal khawkhen theihna chance (El Nino) a sâng ang reng a. Tin, Pi leh pute atanga kan thu inrochhiah angin, theihai a pâr tam riau mai a. Theihai a par uar kumah thli a na thin kan pi leh pute khan an lo ti thin a. Engpawhnise, thal khaw ro leh châr tak dawt chiah-ah ruahpui bawhawk kan tuar leh dawn a, leilung manage loh chuan a tuar nasa leh hle dawn tih kha a chiang kum tin a. Leimin leh leivungin a khuh emaw lung khawkrawk hmun a nih ngawt loh chuan, Mizoram leilungah chuan a chunglang apiang hi thlai tân a tha zel a. Chu lei chunglang hâng tha chu thal khaw ro khan a hmet châr a, fur ruahtui tamin a tuai rum leh ka rût thin a. Lei chunglang a hek thei êm êm – khuhtu thilto leh ruang a khat tha a nih ngawt loh chuan.
2. March kan chuangkai chauh a ni a. Thei pil pan, zung chhuah hma thinho chu kolom a la hun zel a. Kumin El Nino a nih a, khua a khen rei phei chuan, tuna thei kung kolom hi ruahtui tam tak tak hunah a phun theih tâwk vel chiah thin. 2021 khan March thla tirah thingfanghma (Red Lady) kan kui a. Khaw awmdan kan lo chîklêm lova. Tichuan, khua a khêng zui ta erh a. Kan thingfanghma kui kha May thla chuan an lian tawhin field-ah phun chhuah an hun tawh viau a, mahsela leilung a hnawn that theih loh avangin nursery-ah kan prune leh rih a. Ruahtui a tlak mumal deuh, July thla laihawlah kan phun thei ta chauh a ni. Kan thingfanghma chinna hmun kha lei thawleng leh nikang a lo ni kher bawk nen, beisei ang hunah kan phun theih loh avangin, beisei ang hunah a rah pawh kan swng lawk thei ta lo. Hetiang deuh hian khaw awmdan leh sik leh sa inthlak azirin farmer-te kan inherrem a tul viau thin a ni.
3. Tin, kan sawi fo thin a – Mizoram leilung bikah hi chuan, thil pathum, huan ngelnghet siam turin lungphum a awm a. thal laia leilung hnawnna pêk (hydration), fur laia leilung huh chiau lutuk tur ven leh fur leh thala leilung kalral nasa ven. A enga pawh hi mangnghilh ila, huan ngialnghet leh tlo siam theihna chance kan nei lo! Thlaite hian tui tlachham emaw mamawh aia tam tui dawng an nih chuan, hrisel lohna chance sâng tak an nei a. Natna leh eichhetu rannung lakah pawh an zuau (vulnerable) bik ngei ngei thin. Leilet bikah pawh hian, tui tlintir rengin kan siam thin tlangpui a. Tun hnu-ah system thar leh hlawk zawk (SRI method etc) te lo chhuak bawk mah se, leilet nei tam zawk hian kan la tlin meuh lo niin a lang. Chuvang chuan, leilet kha Integrated mai a fuh tlangpui zawk a. Leilet bial ko bel sâng hlekin, buh phun nun ngheh ruala sangha chhuah emaw azolla chin mai kha kan tân a awlsam zawk fo. Tuipurun leh hlo-sakei etc vangin, leilet bual chhung hnim kan buai êm êm a. Hlo chi thahna – butachlor, pentachlor, 2,4-D kan hman chhêm a ngaih phah thin. Mahsela, azolla emaw sangha khawi tel chuan, hnim buaipui tham a awm ngai lo thung. Leilet farmer-te hian keimahni leilet leh thlai zir chiang êm êm lovin, a hun a lo thlenin leilet kan siam thawr a, buh kan kuiin kan phun leh thawr a! Soil test leh plant monitoring kan uar tehchiam lo. Pest & disease a awmin kan kâp leh thawr a, chu zawng chu a ni deuh mai a! Hmasawnna tur kan ngah êm êm. Tin, buh ngar ngar thar hi tunlaiah chuan a hlawk fahran tawh lo bawk nen, Integrated model lam hawia tan lâk mai hi kan tân a hlawk thei berin a rinawm. A hmasawn tum tlat zawnga rilru pu mi hi eng lai pawhin, Zofate zingah, kan mihring tlakchham nasat ber an ni hial awm asin mawle…

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More