G7 ramte chuan US leh Israel tangdunin Iran an indona avanga tuialhthei man a san mek zelah khawvel puma inpek tawnna titha tura ‘a tul anga hmalak’ an inpeih thu an sawi.
Hetih rual hian G7 finance minister leh International Energy Agency (IEA) thukhawm chuan thlitfim loh dahkhawl pe chhuak tura inremna erawh siam lovin an tin.
Tuialhthei man hi Thawhtanni khan barrel khat % 120 vel a tling tawh a, hei hi hun rei tak chhung a phurh kualna a buai hlauhthawnna avanga awm niin khawvel stock market-te a tlahniam nghal bawk.
Ral atanga thutkhawmah hian IEA hotu Fatih Birol chuan khawvel puma tuialhthei sumdawnna chu ‘tun hnaiah a chhe hle’ tiin, a awmna hmun atanga lak chhuah theih dan tur chu an sawiho a ni.
Birol-a chuan, “Strait of Hormuz kaltlanga phurhnaa harsatna awm bakah tuialhthei siam chhua tihtlem a ni a. Hei hian sumdawnnaah hlauhthawnna siamin a pung zel bawk,” a ti.
“IEA member ramte hian tunah hian sorkar thununna hnuaiah rikruma hman turin khawl sa barrel tluklehdingawn 1.2 chuang an nei a, industry bika hman tur barrel maktaduai 600 chuang an nei bawk,” a ti.
Inbiak zawhah hian French Finance Minister Roland Lescure-a chuan rikruma hman tur pek chhuah chungchang chu ‘kan la sawi thleng lo’ tiin a sawi.
Dahkhawl sa pek chhuah a nih chuan kum 2022-a Russia-in Ukraine-a beihpui thlak hnua a vawi khatna a ni ang.
An thutkhawm zawhah thuchhuah siamin G7 chuan, “A tul anga hmalak kan inpeih reng a, dahkhawl sa pe chhuaka khawvel pum huapa inpek tawnna titha turin kan inpeih reng a ni,” an ti.
Middle East-a indona chhuak hian energy inpekna tibuaiin khawvel hmun hrang hranga a hmangtu leh sumdawngte tan thil man a tihsan phah.
Khawvela tuialhthei phurh kual hmun ngaa thena hmun khat vel chu Strait of Hormuz kaltlang a ni a. Chawlhkar khat chuang kalta atang khan indona avang hian kawng hi khar vek a ni.
US leh Israel chuan kartawpah pawh khan Iran chu boruak atangin a bei chhunzawm a, an tuialhthei dahkhawlna telin hmun hrang hrang an kap.
Hetihlai hian Iran chuan a thenawm Gulf rama energy hmunhmate a bei ve bawk a. Saudi Arabia chuan zan khatah an tuialhthei khur lian pana drone kah chhuah pahnih an lo dang tih an sawi.
Kar kal ta khan Gulf-ah hian tuialhthei thlitfim loh leh liquefied gas barrel maktaduai tam tak a tang a, sumdawngte chuan la hlauthawng vak lo mah se kartawpa thil thlenga Iran leh Gulf rama energy hmunhma tihchhiat a nih nasat tak avangin an hlauthawng hle tawh.
Asia khawmualpuiah chuan Thawhtanni tuk khan Brent crude man chu 25% velin a sangin a, barrel khatah $119.50 a tling hman a, a hnuah erawh $102 velah a tlahniam leh.
US President Donald Trump-a chuan tuialhthei man sang zel avanga lungawi lohna chu hnawlin Pathianni khan a Truth Social platform-ah, “Tuialhthei man sang rei lo te hi Iranian nuclear hlauhawmna tihchhiat a niha hunah rang takin a tlahniam lehnghal dawn a. USA, leh Khawvel, Himna leh Muanna atana a man tlem pek ve chauh a ni a. MI MAWLTE CHAUHVIN NGAIHTUAH DAN DANGLAM AN NEI A NI!” tiin a tar lang.
Iran indona a chhuah tan atang khan boruakalhthei man pawh a let hnih vel zetin a sang tawh a; mahse, Russia-in Ukraine a beih hnua a san ber lai a la thleng pha lo rih thung.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.