India sawrkarin ramngaw humhalhna dan a tih danglam, Forest (Conservation) Amendment Act 2023 chu State Legislative Assembly chuan Mizorama hman ve turin an duh lo tih an sawi.Mizoram State Legislative Assemby 8-na thuthkhawm vawi 12-na, Thawhlehnia neihah official resolution a lut a. “Mizoram leh a chhunga cheng mipui dikna chanvo humhimna atan Forest (Conservation) Amendment Act 2023 chu House-in a pawm lo” tih chu Environment Forest & CC minister TJ Lalnuntluanga chuan pulutin, dan siamthat chungchang leh Mizoramin a duh loh chhan a sawifiah.
Ramngaw humhalhna dan – Forest Conservation Act chu kum 1980 khan siam a ni a. He dan section 2-ah ramngaw humhalh dan leh ‘ramngaw’ sawifiahna dah niin, hemi ang hian ramngaw tih chereuna tur reng rengah forest clearance lak a ngaih thu te dah a ni. He dan hi siam danglam tumna a awm ta a, kum 2021 khan sawrkar laipui EF&CC ministry chuan an ngaihdan leh thurawn te pe turin Mizoram sawrkar a rawn ti a. State sawrkar hian a ngaihdan leh comment hi pe in, forest area pawnah thing phun siam rawtna a pawmpui tih loh, a dang zawng, he dan tih chak loh leh tih dal tumna chu state sawrkarin a pawm lo tih hrilh a ni. Hemi hnu hian sawrkar laipuiin Forest Conservation Amendment Bill a siam chu Mizoram sawrkarin a pawm lohna thu ziakin tum thum thlen nawn a ni tih a sawi.
Dan siamthat tum hi Parliament-a introduce a nih hnu ah Joint Parliamentary Committee zirchian tura dah zuiin, an ni hian a kaihhnawih sawrkar – central leh state hnuaia ministry hrang hrang bakah company leh mipui atanga a dawn comment 1309 a thlir a. He Bill duh lohna te awm bawk mah se, tihdanglam awm loin report an thehlut a. He Bill hi a tira rawtna ang angin Lok Sabha ah July 26 ah Rajya Sabha ah August 2 ah pass a ni a, August 4-ah Act chu gazette-a tihchhuah a ni tih a sawi a ni.
Mizoram sawrkarin he dan a duh loh chhan hrang hrangte minister hian a sawi a. Chu’ng zingah chuan, dan tihdanglam hian international border atanga km.100 chhunga ramngaw, ram tana project pawimawh leh ram himna atana hman tum a nihin, forest clearance lak kher a ngai tawh dawn lo, tih a awm a. Mizoram pum thlirin international border atanga km. 100 huamchhung vek a ni a, Mizorama forest ram zawng zawng a huam dawn tihna a ni tih a sawi. Central tan forest clearance lak buai a ngai tawh dawn loa, kan ram khawi laiah pawh ram tana pawimawh leh ram himna atan, tia chhuanlamin khawi lai pawh ramngawi a thiat thei dawn a. State sawrkar nena thuneihna an intawm pawh state hi a chhuhsak thei dawn tih a sawi bawk.
“He dan tihdanglama kan duh loh thu vawi tam kan thlen chung pawh a, sawrkar laipuiin a pawm ta tho hi, he dan kan duh lohna House-ah siam a ngai ta a ni,” a ti.
House-ah hian, House leader telin member 7-in an sawi a. Dr BD Chakma chuan resolution a pawmpui theih loh thu sawiin, midang zawngin an thlawp thu an sawi thung.
House leader, chief minister Zoramthanga chuan Mizoramin MP kan nei tlem a, kan duh lohna in awmzia a nei pha dawn lo tih hre chungin, he dan siamthat hi an pawm lo tih a sawi a. Mizoram MP te pawh pawm lo turin a chah tih a sawi. Heti chung hian Parliament-ah pass hnan a ni tih sawiin, “India danpuia Article 371G kan interprete danah chuan he dan hian Mizoram a huam dawn loa, hei hi kan tanchhan tur a ni,” a ti.
Hetiang dan min pass puitu NDA chu tlansan mai tura thu rawntute chhangin chief minister chuan, India rama MP 500 chuang awmah pakhat kan nei ve a, tunhma atangin hlawm hnih lianpui – Congress kaihhruai leh Congress duhlo in an kal a, an ni pawh Congress do an nih avangin NDA-ah a tel a, a engamah duh loa awm ngawt khan a finthlak ber loh avangin issue base-a an duh loh do thei thoa awm chu tha zawkin an hria a, tunhnaia NDA sawrkar rintawk lohnaah pawh Manipur chungchang vangin a thlawp lamah an vote mai tih a sawi a ni. “Pawl atanga ban zin lutuk ang hi kan duh lo deuh hlek a. A chhung atanga duh loh thu na taka nawr hi kan duh a ni,” a ti.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.