B. Lalthangliana
changtlung ber, hriat hlawh tak Pachhunga University College chuan ni 3 October 2023 khan kum thum dana an neih thin Cultural Day cum Music Day hlimawm tak hman a ni a. Hemiin a ken tel duhawm tak chu ‘Laisuih Award’ an hlan thin hi a ni a. Kumin hi a tum lina a ni a, 2011 khan an pe tan a. Chu chu tawi deuhin i lo sawi teh ang.
PUC hi an khawhawi a zau hle a. Laisuih Award dawng tur hian Laisuih Committee-in vawi eng emaw zat ngun taka a ngaihtuah hnuin, an thlan chhuah chu Organising Committee puiah an thlen leh a, an niin uluk taka an chai hnuin thu tawp an siam ta thin a.
A huap chinah pawh Mizo tawng hmang khawvel a huam vek a. Thu leh Hla (Literature) hmanga Mizote inpumkhat nana thawk tha leh thawh hlawkte chu an tehna ber a ni a, chu chuan hla phuah leh zaite pawh a huam tel bawk.
Tin, an thlan chu dam lai ngei an ni tur a ni a, a hlan hunah an mahni ngei a hmunah kalin an dawng tur a ni tih a ni nghe nghe. Hei hi chu a dangdai deuh a tih theih awm e; thangtharte cho chhuah nan leh phurna petu a ni mahna.
Mahni ngei a hmuna kal ve tura min ngen avangin, min tawiawmtu ziak lama tui tak Tluanga Chhakchhuak, Zailianthanga (Tahan) leh ka fapa B. Lalawmpuia te nen phur takin kan thawk chhuak a, kan hlim hle. Thusawina hun min pek ve hlauh avangin, chuta ka sawi chu tawi deuhin i lo tarlang teh ang.
“Vawiinah hian hetiang hun mawi leh thaa Award min pek avang leh thusawina hun min pek avang hian ka lawm tak meuh a, ph< lo erawh chu ka inti em em thung, sawi tur a tam hle na a, tawi deuh hlekin sawi ila a tha awm e.
Zirlai duhawm tak takte in thahnem bawk a, ‘Laisuih’ chungchang hi sawi hlek ila a tangkai awm e. Kum 1992-ah Mizo Literature bu ziak tura ka beih laiin, Laisuih tobul hre turin kum upate ka zawt nual a. Rev Dr. Zairema min hrilh dan chuan, kum 1890-a Bristish-in min awp tan tirh khan, pi puten silai an lo neih ve ang ang khan an khawm a, a tha deuh chu Licence an siamsak a. Lehkha an thiam loh avangin, Licence chu hruia hlingin silaiah an suihsak a. Chuta tang chuan ‘Laisuih’ an ti ta a ni awm e, a ti a.
Amaherawhchu a hnuah zau zawka ka zawh zelin, Chittagong Hills tract-a cheng Mizo hnahthlak Bawm leh P^ng te chuan an ni tin tawngah ‘Laisuih’ tih hi ‘Lehkha’ emaw, ‘Paper’ emaw sawi nan an la hmang reng tih kan hre zel a. Anniho hi kum 1500 AD emawa awm tawh an ni awm e. Tin, Mizo chanchinbu hmasa ber in 1898-a chhuah chu ‘Mizo Chanchin Laisuih’ tih a ni a, sikul zirlai chhiarkawp buah pawh ‘Laishuih’ tih a chuang tih kan hmu a. Chuvangin ‘Laisuih’ tih hi tawng hlun, pi leh puten ‘Lehkha’ sawi nana an lo hman ngei a ni.
Mandalay University-a MA ka zir laiin, kum 1972 April khan Aizawl ka lo kal a, PUC hi inthlahrung leh ti deuh d>kin ka tlawh a. Hnam dang kara sei lian leh sikul kai kumkhua ka ni a, Mizo zirlai che vel leh leh hawiherte hmu duha tlawh ka ni a. College Week an hman lai a lo ni a, Mizo hnam lam hrang hranga an inel te chu, mit tla dawnin ka thlir a. Hnam dang kara lo l^m thin ka ni a, hmuhnawm ka ti takmeuh mai.
Kum 1977 May thla khan Aizawl ka kal leh a, PUC ka tlawh leh a, Principal Pu Saingeng ka chibai a. Kan han insawi chu, thusawi turin mi ti ta, Class chawl vekin, Hall lian berah an kal khawm a, an thahnem hle, Pu Rokamlova, Vice Principal a Chairman a, Mizo tobul, thlangtlak dan, Khampat Kulh leh bungpui te ka chhui dan ka sawi nghe nghe.
A tlang lo kawm dawn tawh ila. PUC ka tlawh hmasak ber kum 1972 atang chhut chuan, kum 50 chuang lai a lo tling ta a. Hetih chhung hian PUC pawh a danglam hle a, building-ah te, a inenkawl danah te leh zirlaiah te chenin a danglam a, hma sawn nasa hle.
Kei ve mai mai pawh Mandalay University-ah kum 12 ka thawh hnuin kum 1986 khan ka pianna Mizoramah ka kir leh a, PUC-ah kumkhat dawnlai leh Hrangbana College-ah kum 24 lai ka thawh hnuin kum 2011 khan ka penson ve ta a ni.
Chungte aia chhinchhiah tlak ni ve mial chu, kum 1972-a inthlahrung angreng taka PUC tlawhtu kha, kum 50 a liam meuh chuan PUC pek hlu tak LAISUIH AWARD dawng turin, chapo thu tel miah loin sawm luh a ni ve ta mial tlat nia! Ka lawmna hi a sang hle.