POLICE

Zoremi Hmar Zote

Kan naupan lai chuan kan nawrh emaw, kan tah emawin nu ten, “Bâng vat rawh police ka mantir ang che,” an ti thin a, police man hlauvin kan nuar zui ngam lo va, kan tap rei ngam ngai hek lo. Police chu naupang nawrh hmang leh tahbelh mantu, misual hrim hrim chu khawi venga awm pawh ni se rawn hre nalh nalh ang chauh khan kan ngai a, an nihna tak tak leh an hlutzia, min venghimtu zawk an nih kan hriat meuh chuan thang khat lian zet hun a liam a ngai a lo ni a; hei hi thil tha a ni lo ngawt mai.
A lehlamah chuan ram buaiin a hrin pawh a tih theih tho awm e. Sipai hlauhna, ngainat lohna kha kan pi leh pute atangin kan ziaah a bet ve deuh te pawh niin a lang. Chutih rualin police ngaihsanna kha a hluar em em tho va, hmeichhia mah ni ila mipa ka kawm hnem zawk avangin kan naupan laia kan khawsak dan thenkhat hian police kan ngaihsanzia che u a tilang vein ka hria.
Ka la hnek châk reng!
Ni a sat váwl vawl chuan ni sa hnuaiah kan inkhêl peih bik lo va, tute in hnuaiah emaw motor kawng lem te sialin, tih takzeta kan titi ve châng pawh a awm. Lalhmangaiha ka ngei thinzia kha aw! A hmei a paa ngam loh vak nei lo, min cho tawh phawt chu velh ngei ngei tum tlat, khaw khat naupang suala thang ve hat chin khan, Lalhmangaiha, ka nghawng chen lek kha, nghal hle mah se vawi khat chiah ka vel. Chu pawh Aizawla a pa Remtea, police lal lutuk, ‘ziniar’ em em tawh, arsi sawmpali bel chinin min kah thih hlum pawh huamin!
He mihring hi a nghal ve hrim hrim, a inluling em em mai a, kan pawi sawi leh khawih a hlau miah lo va, thianho zinga a tê ber ni si khan, a thuhnuaiah kan kun dual dual kha a ni ber a. Kutthlak chu sawi loh, han khing lêtin han hnial hlek ila, “Anu ten Apa Remtea an phone nghal a ni mai. Aizawl atangin a rawn tlan chho ang a, a rawn kâp thi hlum hmak cheu ni mai aw,” a ti zel a. Ngam em emin velh châk em em mah ila, a pa Remtea hlauh vangin kan insum leh nge nge thin; tun hnu-a ka ngaihtuah hian nupui fanau nei ve duah tawh mah ni se ka la hnek chák reng!
Thil den zual:
Kan khuaa police thàna awmna tlang khi len velna atan a rem phian a, police hlau si khan kan lêng dàwl dáwl reng tho va. Lockup te kha thil ‘den’ lutuk mai kha a nia. Lockup lam hawia nuih emaw, tawng emaw kha kan hlau em em thin. Man nghal leh jail tàn nghal kan duh loh chuan police kawh miah loh tur. Kan kâwk a nih vaih chuan min kâp thi hlum nghal ni mai; nih loh pawn jail tàn! Silai pawh ulhbun phir, kaw pathum nei pawh an nei a, mahse tuma’n an la hmu lo. Min man vaih chuan a kaw pathum atangin silaimu, a phir chi leh bomb pâi chiin OC-in min kâp thi hlum hmak a ni mai.
Training:
Kan thianho zingah khan len huna police-a tan tum kha kan awm nual mai a, Lianngura erawh a kutphah chung lamah singsihlîp a neih avangin a tang thei dawn lo! (Hei hi police Lal Pa Remtea te nau Lalhmangaiha sawi!) Singsihlîp nei lo ho zawng kha kan lo training lâwk ve nual a, Lalhmangaiha bawk hi kan training dan tur rêltu a ni. Tê hle mah se police lal chhûngte an nei miau a, a pa Remtea’n training dan tur a hrilh vek bawk si avangin a thu awih loh theih a ni lo. Police nih kan duh si chuan a sawi ang ang kha kan tih mai a ngai.
A hmasa berah chuan thingkunga làwn a, inkih hnan kha a ni. Police ni tur chuan hlauh neih a thiang lo va, thih pawh kan huam tur a ni zawk tlat mai a ni. Thingkunga làwn a, han inkih hnan te kha tun hnua ka ngaihtuah leh hian ka hlau thar thin; Pathian venna kan chang tih loh theih a ni lo. Kopang intauh natsiak te kha police training-ah a tel reng reng em? Kan training-ah chuan a awm. =ahbelh ve deuh kha an lo awm ve lo thei si lo va, tah chuan police tlin loh kha a ni bawk si a, boruak a rit thin khawp mai. Roliana te lai lai, a lu pâwng lurh mai, sen mar po mai dawm paha mittui sûr zung zunga a nat loh thu sawi a, a’n nui lui hrám hrâm thin te khan police tlin a châkzia a tilang a, a tihlu bawkin ka hria; mahse khi, Bawng a vulh ta daih thung!
In va hlu êm!
Zofate kan him na’n, kan thlamuanpui leh kan ram leh hnam tâna hlu em em ni tura ke pên chhuak a, rilru taksa, thâ leh tui sênga in inpêkna hi hai der rual a awm lo va. Mi tam tak hian police hna thawh chu ei zawn nan chauha hmang emaw kan ti fo cheu hi pawi ka ti. Eng hunah pawh, zing, chhûn leh zankhawtairêk thlenga in thawhrimna hi mi pangngai chuan kan hai hauh lo. Harsatna eng pawh tâwk ila, tanpui vartu hnâi reng in nihna te, nupui fanau/pasal fanau nei, an kianga hun hman thlahlel ve em em pawh ni ula, mipuiin kan mamawh cheu a nih chuan in kal dàwr dáwr a. Thla tina a hminga lawmman in lâk leh in hnathawh han ngaihtuah phei chuan, kan Mizo tlawmngaihna leh kan kristian-na hi in nunah a inrawlh thûk hle tih hi ka pawm thlap a, Zonun ze mawi vawn nun kawngah tlar hmaah in ding; min hnial suh u!
A sûr a sâ, a thim a vâr thlu lova hna ropui tak in thawh avang hian mipuite pawh hi lawm tur kan niin ka hria. Pawi ka tih deuh mai chu, kum hei leh chen, rim takin hna in thawk ve a, mi zawng zawng deuh thaw kan chawlh thuap lai pawhin hna in thawk tho a. Mahse eng emaw thleng hlek se dem rawn in hlawh awlsam em em thin mai hi pawi ka ti. Kum tam tak in thawhrimna zan khat thil thu-a theihnghilh sak hmak cheu a, in thiam lohna zawnga phe sek duh pawl, social media lama thu helhawm, beng dêng tak taka post darh a, chirha vawm luai luaitu cheu kan awm thin hi min ngaidam lul teh un! Mamawh lo cheu kan awm lo tih leh, in hlutzia kan hriat loh thin vang a ni e.
A thui mai dawn, duhtawk dawn ang aw. A tawp na’n hei chiah hi ka sawi ang. Police uniform ha chunga ruih hi thil inhmeh lo em em mai a ni. Uniform inbel rau rauah fai leh dak nalh zaih chu in zahawm bik a, in mawi a ni. Zoram mipui tana inpe in nih avangin harsatna tawktu chu mi neinung leh hausa a ni emaw, veng kêltila inham bei ve tàng táng, rethei bakberh pawh ni se la, ang khat veka en a, rualkhâi taka ngaihsak hrám hrâm erawh a mawiin a hlu a, a Mizo a, a kristian bawk e.
Mizorama police zawng zawng, arsi sawmpali bel Pa Remtea atanga police hrim hrim tawh phawt chu, duhsakna chibai ka bûk cheu a, tun hun thleng theia Pathian hruaina cheu hi a hlu mang e. Lalpa’n malsawm cheu se la; in dam khua seiin kan thlamuanna, kan innghahna ni chhun zawm zel ula tih hi ka duhthusam leh ka tawngtaina a ni e.