Ram pum huapa ei leh zawrh leh sawngbawl dan thianghlim leh thianghlim loh tehnaah Mizoram dinhmun a hniam hle anga sawi chungchang chu Health department hnuaia Food & Drug Administration (FDA) chuan a sawifiah.
FSSAI (Food Safety and Standards Authority of India) in food safety chungchanga statewise score a siamah Mizoram hian 14.5 a score a; Food safety index point pek danah Mizoram-in hmu tlem mah se, food safety index hi ei/in thianghlim leh thianghlim loh tehna ngawr ngawr a ni lo, point hmuh a hniam avanga kan ei/in quality chhe ta hluah hluah anga ngaih tur a ni lo tih a sawi.
Food safety index hi FSSAI-in ram puma food safety tihhmasawnna atana a buatsaih thin niin, tehna (parameters) hrang hrang hmanga point pek thin a ni a. State dinhmun azir zelin point hmuh mai loh theihna tur thil tam tak a awm tih a sawi bawk.
‘Mizoram-in point a hmuh tlem avanga kan rama ei leh in kan neih leh sawngbawl dan hi chhia leh bawlhhlawh ta bik em ema puh theih a ni loa, chumi lanchianna chu, FSSAI hnuaia food safety auditor-ten Aizawla hotel leh restaurant-te audit (hygiene rating) an neihah 5 star leh 4 star hmu pha an awm fur a. Hei hian a tak takah chuan kan food standards a hniam bik lohzia a lantir,’ FDS hian a ti.
Kan ei/in neih leh sawngbawl dan hrim hrim chu state dangte nen khaikhinin street food standards-ah pawh kan hniam bik loa, state danga thleng fo ei in tha lo avanga pawi liantham (food accident) kan la tawk lo bawk tih a sawi. Bekang eisual avanga thihna /natna thleng zauh thin pawh food safety system that loh vang niloin, vanduaina thil a ni mah zawk tih a sawi a ni.
Thawktu lam indaih lohna avangin hma an la tam thei lo tih pawh FDA hian a sawi a. Mizoramah food safety officer (FSO) pahnih chauh an awm a, an tan state pum vil a har avangin district-a drug inspector-te chu an hna bakah FSO hna thawk tura tih an ni a. Anni pawh mi tlemte an nih avangin food safety lamah thil tamtak an ti thei lo tih an sawi.
Kuminah FSSAI sumin FSO 7 (outsourse) in lak an ni thei ta a, hmalaknain awmzia a neih phah beisei a nih bakah post thar thenkhat – food analyst, asst. food analyst, designated officer leh FSO siamthar a ni a, hnawhkhah a nih hunah nasa takin danglamna a thlen ngei an ring tih an sawi bawk.
Mizoram-in point a score san loh chhan langsar zual:
* Food Safety thawktu (manpower) an tlem a, FSSAI-in neih zat tura a chhut sak a pha lo nasa a, hetah pawh hian point hmuh a ni lo.
* Central Advisory Committee-a tel turte thutkhawm tumin an tel remchan loh thin bakah state level leh district level meeting pawh kum kalta khan neih a ni lo. Hengah hian point hmuh a ni lo.
* Nikum work plan-ah sum an dawn har avangin food sample test turin draw hman a ni loa, food licensing camp neih a ni lo a. Point hlohna vek a ni.
* Eat Right Initiatives (eat right campus, eat right school, clean street food, clean fruit and vegetable hub) chu sum dawn loh avang tho in hma lak a ni loa, point pu vek an ni.
* Court-ah emaw adjudicating officer hnenah emaw case register a ni lo a, hei hi food sample test result azira tih tur a ni. Legal sample draw a nih loh avangin point hmuhna tur a awm lo.
* Danin Appelate Tribunal neih a phut a, hei hi Mizoramin a la nei loa, point an hmu lo.