RAM LEH HNAM HUMHALH

Terry-a Aizawl Venglai
Thuziak hmanga kan ngaihtuahna a thu awm leh ngaihdan te, kan vei zawng leh kan enghelh zawngte sawi chhuahna hun tha ka nei thei hi ka lawm hle mai. Amaherawh chu mite anga mi thiam leh fing, thuziak mi leh thuziaka eizawng ka nih ve lohna erawh hi chuan min tikimki ru hle thung a ni. Kan thupui han en mai pawh hian kan thuziah tur thlek zawng pawh a hriat kuarh theih awm e, sawi tur tam tak a awm ngei ang. He thupui hi kan ram a pawl lian ber YMA pawhin Kumpuan thupui atan a lo hmang hial tawh a, heta tang pawh hian sawi tur a tamzia leh ngaihtuah tur tamzia chu kan hre tlang awm e. Kan ram, Rual u zawkte sawi dan takah “ar hmai tiat lek” tih leh a chhunga chengte thumkhat pawh zat lo hian humhalh leh venhim a mamawh hle a ni tih chu tunlai kan Ram suk thlek leh dinhmun thlir hian kan hmuin kan hre tlang vek awm e. Hnam dangin kan ram min awp lai ata tawh vawiin ni thleng hian venhim ngai kan ni tih chu ILP min siam sak hian a ti chiang leh zual awm e. Chutiang dinhmuna ding kan ram leh hnam chu engtin nge kan humhalh anga engtiangin nge hma la ila kan ram hian hma a sawn anga, eng thil te nge kan tih loh tur tih te, engtin nge hei aia dinhmun thaah kan awm theih ang tih chu sawiho kan tum dawn a ni. Sawi tur tam tak awm zingah thil pahnih-khat lek hmang hian kan ram tan ngaihtuahna i han seng ho dawn ang hmiang.
CHI INTHLAHPUN LEH NUPUI PASAL CHUNGCHANG: Hnam chak leh thil tithei ni tur chuan kan tam ve deuh te pawh hi a ngai a nia. Tuna kan Ram dinhmun han thai lang tel ila, 2011 chhiarpui behchhanin mihring 10,97,206 cheng in mipa 5,55,339 leh hmeichhia 5,41,867 kan ni. Kan ram thenawm te ngaihtuah chuan kan la tlem hle a ni tih kan hretlang vek awm e. Chutiang a nih avang chuan fa neih tam kan inzirtir nasat a ngai hlein a hriat. Nupui pasal kan inneih dan te pawh hi ngaihtuah that a ngai hle mai. Mizo nupa inthen tamzia leh fahrah an tamzia te hi kan rama mipui awmzat ngaihtuah chuan a rapthlak zawk a ni. Tin, sawi tur tam tak zingah tunlai kan hmeichhia te zingah thil tha lo tak pakhat chu sawn paia fa pakhat neih pawi ti lo, chawm zo ve tawka inhriatna, pasal neih pawh ngaihtuah lo kan tam ta lutuk hi a ni pakhatin ka hria. Tin, ram danga hnathawk emaw thawk lem lote pawn hnamdang laka kan inphal ta lutuk hi a pawi em em a, kan intihhmuh emaw tih mai tur zawk a ni hial awm e. A nei te lah hian intihtheih nan tak an hmang emaw tih mai turin Social Media-ah te an la inpho chhuak sup sup leh ta nghal a, chu chu hmeichhe thenkhat awh tawk lo tling reng chuan!! Kei zawng ka ngaih danah hi chuan hei ai baka hnam phatsanna hi a awm leh dawn chuang em ni ka ti hial a ni. Mizo hmeichhia te u, hnamdang pasal in neih hian engtikah mah mizo in hring thei tawh dawn lo, a teuh berah pawh thlah pawlh a ni tawh dawn tho a ni tih hre teh u, rawn intih mizo tir viau emaw fate mizo tawng zir thiamtir eng ang mah ula a dik thei tawh lo a ni; a khingbai tlat. Hetiang kan nih reng chuan nakin lawkah hnar ngul sang sei, mithmul ngah deuh, taksa hmul tam deuh deuh te nen kan la insul pel nawk ang tih a hlauhawm hle a nia. Hei hian kan hun kal zel turah chimralna leh hmuhsit bak min thlenpui a rinawm loh tlat bawk. Tin, ka mizo mipa pui te u chi pawh thlah tha thei lo tur khawp a inenkawl duap leh ngaihsam nih hi hlau hle teh khai!!! I chi thlah hian kawng tam takah ram leh hnam humhalhna kawngah hna a thawk ve thei a ni tih hre thar teh ang u. Rei lo te nupui pasal inneih a, fate fahraha siam kan tam ta lutuk hi a mipa hmeichhia hian kan inngaihtuah chian a tha hle mai. Rethei taka enkawlna leh zirtirna tha dawng lo tana an khawvel rapthlak dan turzia leh chu chuan a tha lo zawnga ram a nghawng thui theihzia hi; thutlukna i siam dawnah beng sika ngaihtuah chungin vawihnih khat tal hun lo seng ve hram rawh aw. Ruihtheihthil avanga ngaihtuahna fim pawh pu hman lo khawpa i nun i hmang thin a nih ngat phei chuan kan hmakhua chu a eng lo viau ang. Chuan maw mizo tlangval!! nupui chawm zawh loh hlau si hna thawk tha peih bawk si lo vanga nupui neih ngaihsak lo emaw, chhungte ringa Pa Hausa deuh fapa laktlak loh deuh nih tum hram rawh aw. Mizo kan la tlemzia ngaihtuah chunga inti paukhauh rim taka hnathawk a, insum theihna nen hreawm tuar ngam tura inbuatsaih turin i in fuih sauh sauh teh ang u.
RUIHLO CHUNGCHANG NGAIHTUAH A NGAI:
Ruihlo chi hrang hrang chungchang leh chu chuan kan hnam min run nasatzia hi chu sawi loha lum a ni awm e. Kan ram thenawm atanga rawn lut kan man zat te pawh kan ram hruaitute tawngkam atangin kan ngaithla thin tawh a, ka rilru a lo awm chu, khatiang zat an man a nih chuan engzat nge man loh awm ang tih hi a ni. Mi thiam leh chhui mite chuan Mizoram hi a kalka berah an hmang mek an ti lehghal a ni awm e. Chutiang a nih chuan hmalakna tha tak kan neih hi a tul hle ang. Kan ram venghimtu pawl hrang hrang ten a thim a var thlu lova an vai reng chung pawn, a rem thei tak tak lo lai tak hi. A chhan ni bera lang chu ruihhlo duh mi kan pung zel a, hralh a tla hle a ni tih a hriat theih a ni. Sawrkar te, khawtlang leh kohhran te chuan theihtawp an chhuah mek a, fak pawh an phu hle a ni. Chumi aia pawimawh zawk chu ram mipui thalai te hian mimal tina kan do ve a ngai tih hi a pawimawh tel tlat. Chumi kawngah chuan ruihhlo ngaite chauh hi kan kawk thei tawh bik lo ang, a chhan chu hemi kaihhnawiha inhnamhnawih sum tam tak hmuh nana hmang ruihtheihthila fihlim si nia kan hriat te inhnamhnawih an tam ta lutuk nia an sawi hian do rem thei ziazang angin min dah lo a ni thei mai awm asin maw le. Heng zawng zawng do rem tur chuan chhungkua atanga bul kan tan a ngai a ni. Tin, sawi hmaih hauh loh tur Rakzu Mizoram chhung ngei atanga siam, mi tam tak nunna suattu hi kan ngaihtuah a ngai hle mai. Hemi kawngah hi chuan inhnialna tawp thei lo a awm ngei ang, ngaih dan leh pawm dan pawh a inang lo zung ang. Tuna kan dinhmun leh kal dan hi kan that dan ber a ni em tih erawh chu kan ngaihtuah tel ve a tha khawp ang. Bible-a hun hnuhnunga Sual lo pun tur thu hi a sawi a, chuvangin do rem diak diak tum hi beidawnna ruama min hnuk luttu a ni thei tlat. Chutiang a nih si chuan lo inven dan lamahte leh kan siam dan chungchangah te hian ngaihtuahna thar seng ta ila kan hlawkpui tlang zawk lo maw? Hunpui eng emawah zu tih hming pu leh pu chiah lo hrang hrangte pawh pho chhuahin a awm fo ang tho hian heng nia pho chhuah tlak dan tura ngaihtuahna sen a tha khawp mai. Heti zawng hian i han thlir dawn teh ang; kan ram thenawm Sikkim te leh hmun hrang hrangah chuan an ram chhunga siam tha tak tak an nei fer fur tawh a, zin vaivak mite tan pawh an ram thil siam pho chhuah berte zingah pawh an nei thin a. Chutiang deuh chuan kan ram chhunga Rakzu chhe tak tak, a siam dan tur zirchianna mumal pawh awm loa mipuite in tura a ruka zawrh chhuahte hi hei ai hian kan khuahkhirh dan hi her rem hret thei ila a tha ang em aw! Hetianga kan ti rem thei tak tak lo a nih tho chuan taksa tana pawi nep deuha siam dan ngaihtuah nachang kan hriat te hi a tha tawh mai ang em tih te chu rilruah a rawn lang a. A siam thin leh siam thei tur te uluk taka thlanchhuah a, zirtirna uluk tak pek hnuah an thil siam chu in tlak a nih leh taksa tana pawi lo thei tur bera siam a ni em tih te hi enchhin na khawl hmanga enchhin ni ta se, a packing leh labelling te pawh hei aia mawihnai zawk leh man man zawk te a tih dan te hi kan sawrkar hian ngaihtuah thei ta se, hei ai hian zu vanga kan buaina hi a tlem zawk deuh mai lo ang maw? Zu chawisan tumna lamah ngai loin, kan kal dan her rem hret kan mamawhna zawn atanga ngaihtuah chuan kan tih awm reng pawh a ni tawh zawk lo maw? Kan mipate zingah Zu leh ruihtheih thil hrang hrang ti mi kan tam avang hian kan mizo hmeichhiate pawhin pasal tur an hmuh zawh loh thu an auchhuah pui zak tawh lo nih hi. Hetiang ang dinhmuna kan awm reng chuan kar lovah kan hnam hi min chimral mai ang tih a hlauhawm hlel lo ve. Zu leh a kaihnawih hian a chunga kan sawi chi inthlah chhawnnaah pawh nasa takin a tha lo zawngin a nghawng tih hi hria ila, mizo mipa ten ruihhlo kan tih nasat lutuk chuan chi thlah kawngah nasa takin kan chak lo thei a, chu chuan rah tha lo tak a thlen thei a ni. Tin, tunlai thangthar (school naupang) zingah Ganza leh damdawi ti thin tam ta lutuk hi a rapawm zawk hial awm e. Zir bing mite zirna atanga ka lo hriat danin zirlai pawl 7-10 inkarah damdawi ti thin tam tak an awm tih hi a ni. Hei hian rukruk leh nawhchi zawrhnaah thalai tam tak a hruai lut a, biakhlatnate (cell phone) hmangin an chhungte hriatpui loha hetiang kawng zawnga sum hai lut tam tak hi an awm a ni. Hei hian kan ram hi nasa takin min run mek tih hi hre thar teh ang u. A chunga kan sawi tak chhungkaw din chungchang atanga kan fimkhur leh zirtirna tha kan pek a ngai nasa hle a ni. Gutkha, shikhar leh tiranaga vel hal ral a, sahdah leh khaini te ah ruk tut tut ngai si ang ngawt lo deuha hma kan lak hi a hun tawh takzet a ni.
A tawp khar nan khing a chunga ka han tarlan zawng zawngte pawh khi a siam thatna kawngah te, hmalakna kawngah te chuan Pathian hnen atanga finna leh remhriatnate kan dil a ngai a, A awmpuina leh venhimna tel lo chuan engmah khi kan puitlin tak tak thei dawn chuang reng reng lo a ni tih hre tlang leh ila, thil tha tih hi mi fate kutah chauh dah lo a, kan koah nghat ngam ve a, ti ve ngei ngei tur kan ni zawk a ni tih hi pawm ila, chu chuan kan ram hi khawvel mit hmuhah pawh zahpuiawm loh leh entawn tlakah min hlangkai ngei ang tih hi beisei tlat ang u.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More