H.Lalchhuanliana
Tute emaw dan takah Tuilet hnuah a vawikhatna atan ZPM Party la naupang tak chuan kum 2023 MLA inthlanah hnehna changin kum hnih pumhlum chu ram rorelna an han chelh ve ta mek a. Ram rorelna an chan chhante chu kawng hrang hrang sawi tur leh sawi dan hrang hrang a awm thei bawk awm e. Kan mithiam zing ami leh ziak mi, Pu PC Lawmkunga IAS (rtd) in October ni 9, 2025-a The Aizawl Posta a thu ziak “An ti tha thawkhat viau alawm le” ti a ZPM Sawrkar kum hnih hnathawh a hmuh dan a rawn sawi kha a pawmnahawm hle ka lo ti ve a. A ziaktu hian a ziah thiam bakah rilru lai (neutral) takin a hmuh dan dik tak a ziak ni pawhin a lang a, i han X-ray zui teh ang aw!
ZPM-in kum hnih chhunga an hnathawh that tam tak a ziah rualin an tihtura an sawi an tih tak loh te, inrenchem kuma puang siin Adviser leh Consultant tam tak an nei te, tender lova hna inpek te leh hmabak tam tak an la neih thu a rawn sawi tel bawk kha a tha hle mai. A nihna takah chuan ZPM hmalakna thenkhat, Aikal lak tihtawp, Office kal leh ban hun vawn dik, hna lak tura advertisement chhuah thin te hi chu dan pangngai awmsa kha an kalpui mai a ni a. Kalphung thar anga sawi a nih chhan chu sawrkar hmasa lamah dan lovin thil an lo kalpui thin vang tihna a ni thei ang. Pu PC Lawmkunga’n ZPM lo sawrkar chhan a sawi pakhat, sawrkar lo siam tawhtuten ram leh mipui hmangaih ang taka insawi siin anmahni an inhaivur dan te mipuiin an hai lova, hlemhletna leh duhamna tel lo sawrkar thar kha kan ngai ngawih ngawih anih kha tiin a sawi zui nghe nghe a nih kha.
ZPM sawrkar thil tih that a sawi zingah an intiam ang ngeia kut hnathawktute hnen atanga Sawhthing leh thlai dang an lei kha an fakawm hle mai a, a lei pawh an lei tamin kut hnathawktute kutah pawisa a lut tam hle a ni. Myanmar atanga dan lova Kuhva lo lut dan a nih tak avanga khawthlang lama Kuhva Kût hial siam a ni te khan kut hnathawktute hamthatna ngaihtuah tak taktu sawrkar a lo piang tih loh rual a ni lo.December ni 8, 2025-a Rengdil khuaa Hachhek Bial Kuhva Chingtu Pawlin Kuhva Kût an neih tum khan Kuhva an hralhna atanga an pawisa hmuh chu an la hralh zo lo chung khan cheng nuaih 5870 chuang a tlin tawh thu an sawi. Hei hi ZPM Sawrkarin Myanmar atanga kuhva lo lut thin an en liam ve mai mai loh vang anih thu leh an lawmthu an sawi a nih kha.
Thawhrimna hmanga intodelh hi a Pathian thu a, ram intodelh lo chu ram dang bawiha awmna a niin intodelh hi kan ram mamawh tak pawh a ni bawk. Health Care (MUHCS) an kalpui phei hi chu India ram mai piah lam, khawvel huap pawha thil tha a tlingin ka hria, mirethei tan phei chuan a lawmawm leh zual ngawt mai.A faktuten fiamthu ti taka an sawi, mipui lam chan chu “dam loh chiah” a ni mai a, a bak chu sawrkarin a tum vek an tih hi a dik thui hle awm e. Sawrkar damdawi in hrang hrang nasa takin an thuam tha a, khawl thar kan la neih ngai loh, Lung lam zaina khawl pawh Civil hospital, Aizawlah an bun mek a, Cardiovascular& Thorasic Surgery leh Neurosurgery OT pawh ZMC ah an peih tep tawha sawi a ni. Specialist lak belh an ni te hi a lawmawmin a thlamuanthlak hle bawk a ni. Tun hnaia Mizoram chhunga hospital engemaw zat leh State pawn atanga MUHCS zawm an awm thar zel te hi a lawmawm hle bawk a.Heng zinga Synod hospital, Ebenezar, LRM leh adt. an rawn tel ta hian sawrkarah rinna an nghat tih a entir a, a lawmawm khawp mai. Heng bakah hian mitthi phurh pawh sawrkarin a tum ta vek a, sawrkar kal ta leiba tling khawm tam tham tak an rul nghal bawk a nih kha, sawi tur a tam awm e. Sawrkar hnathawk leh pensionerten a hun taka hlawh an la ta te hi kalphung thar a lo ni der tawh mai a, sawrkar hnathawk lak dan mumal ta te pawh hi chhungkaw tam tak leh thangtharte tan thawk huaina tham a tling awm e.Dan ang zela in kal chhung chuan mipui thlawp in hlawh zel ang.
Engkim tan hun ruat a awma, tih ang mai khan ZPM sawrkar hun rei lote chhunga Political party zawng zawngten Championpui an tum theuh, AR sawn chhuah a lo ni leh zel pawh hi sawi tur a tam awm e.Thil pahnih lek han tar lan ka duh chu Revenue dept.in kum 1986a MNF lo kirte tana ram pek Maumual ram, kha leh chen chin fel theih loh an rawn ching fel nghal mai leh Pass an sem thei ta mai te; Revenue dept. kalphung an han sawi danglam dawrh mai te hi a kalphung thar hle a ni. Tun hma lama Police lak dan fel loh vanga ngawl vei thlenga lak, training zawh hmaa inban ngai ang chi, kut vung ber bur te a awm ta lova.CM leh HM chhungkhat hnai takte ngei pawhin a tehfung an phak loh hret vanga hnawl an ni te hi a kalphung thar em em a ni.Kuhva Myanmar atanga lo lut mit an siai khum ve lo ngawt pawh hi kan rama kuhva chingtute tan chuan malsawmna, kan ram economy chawi kang dawrhtu a ni a, Haleluina tham a ni! Kuhva chin phei chu ram ngaw siam chunga sum tam tak lak luhna a ni bawk a, ramngaw humhalh duh pawlte hian duh aiin an sawimawi tawk lo deuh em aw ka lo ti ve hial a ni.
Ram rorelna an chan vawikhatna a ni a, mipui hnena an eiruk loh tur thutiam nei chhun an ni bawk nen, an sawrkar tirh atang khan an thawk rim tlang hle mai. Inzir chawp chung khan mawhphurhna an lak atangin, amah kan CM hlui tawngkam takin, Bawng tilreh chetin hna an thawk nghal thut/ char char kha a ni ber mai.
THURAWN KA HAN PE TEH ANG:- ZPM kum hnih chhunga in hnathawh ka han fakna che u hi thil a tha zawng( positive) a ka thlirna atanga ka hmuh dan tlemte a ni a. Party dang aiin in tha ta em em a inngaihnan leh chapopui tur atana hman tur a ni lo tih erawh in hriat a tul ang.Tih fuh loh tam tak pawh in nei ngei ang a, in thil tihsual chang rengte leh in thil tihthat haider tlat an awm tih in hriat a, in thil tih dik lohah pawh in sawimawi aiin in siamthatnan in hman a tha hle ang. Pu PC Lawmkunga khan in hnathawh avanga thingtlang lam atanga lawmthu sawi in dawn hnem thu a rawn sawi kha a lawmawm a chhunzawm zel rawh u. Inthlan leh huna tlin leh khelhnan mai ni lo, ram mipui hmangaihna leh duhsakna nena in thawh ngat chuan, in thupui “Politics-ah Pathian ram thlentir” tih kha in hmang dik tihna a ni bawk ang. A sei lutuk lohnan a point te tein thurawn ka’n pe ve teh ang che u.
1. ZPM hi party hrang hrang pasarih emaw inzawm khawm in ni a, in awmna party hluia lungleng lova ZPM-a in lungrual thap hi in chakna tur tih inhriat a ngai ang. ZPM thil tum (policy) hre reng chunga ram hruai hna in thawh reng ngat chuan mipuiin mark an pe sang reng ang che u. In policy in pensan erawh chuan in sawisel fote ang tho in ni ang.
2. Pawl reng reng hi pawn lam atanga beihna aiin chhung lama lungrual lohna hi a hlauhawm zawk fo thin. In party chhunga in lungrual phawt chuan pawn lam atanga beihna a hlauhawm lova, in party chhung lamah nget a awm erawh chuan hniam lam in pan thung ang. Lo la ZNP, PC, PRISM, EXODUS leh adt. rilru pu tlat in awm vaih chuan mipuiin an ngaizawng reng hauh lo ang che u.Rorelna tha zawk zuar chunga ram hlui zia la pu tlat, mahni hmasial vanga dik lo taka hotute bula thu veivir ching thinte hi a awm theih tih hriain fimkhur hle ang che u. In party office hawn nia CM berin inngaihdam tawnna nen kum bul i tan ang u, a tih kha a taka in vawn ngei tur thuchah ni ngei rawh se.
3.Ruling party hri vei an sawi thin, hotu lu berin a hnuai ami te chher chhuah aia beng hniam tumna hi in nei ve tur a ni lovang.Hotu tha chuan hotu tha dang a chher chhuak thin tih hi Politics-ah hian dik mawh hle mah se, kalphung tharah chuan in tidik ngei tur a ni ang.
4. Party inrelbawlna lamah hian nasa taka hmasawn in la mamawh niin a lang, in hnathawh that puanzar kawngah pawh in party naupanna a lang niin a hriat. Publicity lam thleng hian tan lak in mamawh hle niin a lang e, ni za chhunga in hnathawh ziaka sem (booklet?) in tum te kha mipuiin an nghakhlel hle a nia.
5. Mi pakhat tan post pakhat chelh tur in tih hi a that tehlul nen in hmang dik tluantling lo deuh em aw, in policy anga in kal zel hi a that ber a rinawm e.
6. Mipuiin beiseina sang tak nen danglamna tha zawk thlen turin an thlir reng che u a, in party office te hi contract/ supply hna zawnna hmun an tih ve lohna turin fimkhur hle ang che u.Contract/ Supply hna in thawk anih pawhin a tha thei ang ber leh belh chian dawl a ni ngei tur a ni ang.
7. Val Upa Council (VUC) te hi party mi in nih chiah loh pawhin ka han fuih ve hrim hrim teh ang. Congress hun laia Sawrkar khalh ngil tura din “Ethics Committee” ang mai khan in zuzi ve hlauh ang tih a hlauhawm ania. Sawrkar khalh ngil tur leh an kal sual vengtu tur, a tul chuan CM thlenga zilh ngam tur in nih kha hre reng teh u. Rinawm tur leh mipui chung lama ngaih vek in ni a, sawrkara beisei nei lo tura ngaih leh huaisen taka ram tana thawk tur in ni tih hre rengin taimak han chhuah leh zual teh u.Chutiang ni lova beisei nei chung leh hlawkna( undue advantage) thlir ran chunga in thawh vaih chuan in zahawmna in hralh tihna a ni ang a, mi rin in kai leh ngai tawh lovang.In din chhan leh in tihtur (role) hi a pawimawh a, awm mai mai hlek suh ang che u.
8. State Level Monitoring Committee te hian tunah chuan ZPM party mite hnathawh in vil ve tawh dawn a, a hma aia uluk zawka vil turin ka chah duh che u a ni. ZPM party din in nih ang leh an din chhan che u ang ngei hian bung thar min han kaipui ngei ula. ZPM party sawrkar lai ngei hian Kalphung thar min han hmuhtir ula, Mizoram tan hlauh nei lovin mellung thar han phun ngei ang che u.
9.CM ho hian inrawn khawm ngun ula, dept.harsa leh puih ngai deuh inpeizawn chungin hma la thin ula a hlawk hle ang.In thusawi tur reng reng chu belhchian dawl ni thin se, mimal ngaihdan ang chi te hi party thuchhuak ang maia sawi ching lo ang che u.In thawh hona a that hian mipuiin a zar kan zo zel a, mipui tana tha si lo leh mimal ngaihdan kal natpui lutuk vanga ram tana tha lo awm thei lakah inveng reng ang che u.Rinthu leh duhthusam thil hi thu tak sawia sawi thin hi dawt sawina a ni a, thei chu a hmin huna lawh hi a hlawk ber zel tih hre reng ang che u .
10.Hmasawnna duh luat vangin kan sakhua leh hnam zia kalsan zawngin engmah ti lo ula, kan sakhua ngaithei lo party ten min awp tih hi vawng reng ang che u.Central sawrkar in thlawp dan (issue base) bak hi chu NDA zawm ve kher hi kan la mamawh lo tih hi in hre reng dawn nia.
11. A tawp ber leh pawimawh berah chuan, ram rorelna hi kan sakhaw zirtirna milin a kalpui theih tih in hre reng tur a ni ang. Hlemhletna laka infihlim reng a, rethei leh rim taka hnathawktute lam in hawi reng tlat chuan he ram tan hian malsawmna thlentu in ni zel ang.Ram tana thil tha tih duh tak takna rilru pu tan chuan ram neitu Pathian kuta tluk luh hi kawng tha ber a ni e.
Pu PC Lawmkunga IAS (rtd) sawi ang khan in la titha thawkhat viau a, Mizoram tan hmasawnna tluantling kawng min han zawhpui zel teh u. Kan ram hian bung thar kai a ngaihzia kan hriat tlan vek hi.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Prev Post
Next Post