RK Dawla
Mb 9366095658
1. May thla kan thleng a. April thla tawpah kumin chu pangngai takin ruahtui kan dawng lel a, a lawmawm hle mai. Pathian khawngaih malsawmna ropui a ni e. Chutih rualin a ken tel fo – thli vanga In leh lo, thlai leh hmunhma ilova harsatna tâwkte erawh an lainatawm hle. Sawrkarin theihtawp chhuahin a tuam hlawm a, dinhmun pangngaiah ding leh mawlh rawh se. Tuilian leh leimin hun kan thleng tep a, May thla ruah hi a pangngai chho a nih chuan, May & June thla hian kan hmachhawn nual theiin a rinawm. Mi tam ber mita hmuh ni lo, thil chîk leh chhui peih deuhte tân erawh, lei chunglang kalral May leh June thla hian a hluar leh hle dawn a. Thlai kumhlun chingtute tân tuna huan hnim khawih chêt loh a fuh hle ang.
2. April/May thlaah thli leh ruah, têk leh rial te a thleng kum tin a. Heng thil thlengte hi nêlawm loh viau mah sela, Pathianin ruahman leh rorel tikimtu an ni a. Thli, ruah leh rialte hian thei leh thing zar an thawlh thawl a, nipui chawrno thar insiam tân hmun awl buatsaih turin an rawn thleng a ni a. Thing hnah chang leh zar ro tawh te, zar hring buk lutuk turte khuanu ruahman thawlhthawltu (natural pruner) an ni a. Tin, leilungin a zawh tâwk bâk thing leh thei par leh rah sên insiam te paih thentu a ni bawk. Thei leh thing kung hrisel pangngai chu, heng khuarel thil thlengte hian par leh rah an thulhtir tak tak chuang lova. Kuhva leh balhla hnah rialin a chhut hrepte pawh hi, hmuh hrehawm hle mah se, ruahtui leh boruak lum vanglai a nih avangin an insiamthar leh mai thin. Hei ai chuan, thlasik khaw ro leh leilung hul lutuk hi balhla hian a haw zawk a, nisa leh boruak lum lutuk vanga kuhva kung ni em lam ût thawt thawt hi a ngaimawhawm zawk daih thin, chhiatna a thlen nasa zawk kum tin! Khuanu leilung enkawl dan ruangâm hrethiam turin mahni insiamrem zawk ila, vanduaina kara malsawmna inthup hmuchhuak thiam khawpin ngaihtuahna sêng fo ila, chutiang mindset chu a sustainable zawk a, innovative idea a chhuak sam zawk!
3. Hmunhma kumhlun, terrace leh hmun awih nêp deuha thlai ching thinte tân, tun ang hun hi thlai kara hnim tiah uar hun kha a intan chiah a. Cultural practice tha tak hman tur a awm. Kumhlui October thla tawpah khan, kan hmunhma kumhlunah khan bete (rice bean) 3-5ft dana tuh thluah khan, bete an zam buk hman a. Bete hian hnim an dîp ral a, leilung an titha a. Tichuan, tun ang hunah an rawih leh hman chiah a, hnim chi insiam tur tam tak a control bâkah kan nipui thlai chin tur tân leilung a lo siam tha hle thin. Tui pêk tur nei tân phei chuan, November thlaah pawh bete hi a chin chi êm êm. December leh January erawh hi chu, khua a vawh deuh avangin hmun tam berah chuan bete tuhna hun tha a ni chiah lo deuh. Tin, favang thlai ching thinte tân pawh, tun ang huna bete lo chin lâwk hi hnim control-na ni bawk, lei lo siamthatna ni nghal bawk a ni a, a remchang êm êm. Magazine leh Journal hrang hrangah, kan mithiamte hian legume dang – Clover, Dhaincha etc suggest thin mah se, kan Mizoramah ngat hi chuan, pi leh pu atanga kan inrochun tawh, bete tluk pha ka la hmu lo. Tin, bete hi a zamna (trellis) siam lovin, leiah a darhsarh thei ang bera zamtir tur zawk a ni. Thla 3 vel chauh chhunga leilung siamtha paha hnim dîp thei thlai dang hi vâng ve tak a ni. Bekang pawh tha viau mah se, natna a ngahin bete tlukin a chhel lova. Tin, a zam darh ve loh avangin a chi a hek bawk. Indian soil hrim hrim hian Nitrogen a ngah lo sa a, hemi compensate paha hnim chi insiam tur lo control thei bete hi a theihna chin chinah i hmang uar ang u. A rah ei atân ni lo, leilung khuhtu tur atân a hlu zawk ngial e!