A GUIDE TO SMART FARMING – 29

1. July thla tawp kan lo thleng leh dawn ta a. Chawlhkar khat chiah kan nei ta. Mizoram khaw chhak lam hmun thenkhatah chuan, ruahtui a la tla mumal lo zel a. Luite tuilian ringa leilet siam thinte chuan an duhkhawp tui an la hmu lo mêk a. Hei vang hian leilet an siam thei lo fur a, rilru hrehawm takin an awm mêk a. Hetiang hi kan ni fo chho dawn niin a lang a. Kan khawvel sik leh sa lo danglam hian kan farm activities tam tak a nghawng chho mêk zel a nih hi. Heng vang hian kan ram leilung leh sik leh sa lo danglam mêk mil tura kan inherrem a pawimawh chho hle dawn tih a chiang a. A nih loh chuan, Zopa tawngkam takin, “Mawngah êk a chhuak lo” takngial dawn e.
2. Thil phun a la hun mêk zel a. A bikin thei leh thlai kumhlun kan phunte hi thlasik & thâl hmasa ber an tawrh chhuah dan tur kan ngaihtuah lâwk a tul hle. Thlai kumhlun kan phun dawn rêng rêngin, vermicompost emaw compost kan hman tel a tha hle. Hei hian thal hmasa bera leilung khawro lutuk tur engemaw chen a vêng phawt a. Tin, November thla chhung ngeia chhah taka mulching tihsak a pawimawh hle bawk. Chubâkah, ramhnuai lei emaw dawra an zawrh thin Trichoderma hman tel a tha bawk. Hnawng siamsak that theihna hmunah chuan thlasik lai pawhin thlai kumhlun zung nei sa kan phun fova, a thang tha êm êm tho. Kan rilru-ah hian engemaw than hnan kan nei-sa tlat a, a taka kan experience pawh ni mang si lo kha. Chutiang chu ngaihtuah chiang mang hlei lovin kan sawi leh mai mai thin a. Farming-ah hi chuan a sawia sawi leh a taka tih hi chu inhlat veng veng tak a ni! Khaikhin chi pawh a ni lo zawk hial. Keimahni ngeiin kan hmunhma leh kan potential mila thlai enkawl dan kan hmuhchhuah kha a rintlak ber.
3. Khawvel a thang zel a, keini India hmarchhak kila Zofate pawh kan thang zel a. Farming lamah pawh mi thar, thlai chi thar, ran chi thar leh technology thar hmuh tur kan awm chho mêk zel a. Nakin lawkah chuan lehkhathiam leh hawi zau, Scientist farmer an tih ang chi hi kan la awm fur ang. Chutih laiin a nawlpui erawh hi chuan hma kan sâwn lutuk dawn lo. A chhan chu skills & knowledge-ah kan hniam êm vang a ni. Syllabus awmsa vek zirtir tur pawhin Middle school/High School zirtirtu-ah Graduate mai ni lo, B.Ed leh Master degree thlengin kan phût tawh a. Hmun rem lo, climate extreme takah hlawhtling taka rei tak farm tur chuan mihring eng ang nge kan mamawh ang tih chu a ngaihruat thiam theih mai âwm e. Farming-ah chuan Syllabus a awmsa lova, vawikhat ruahpui-van-awn sur ringawt pawhin thil a khawih danglam nasa êm êm. Kan sawi fo thin – smart farmer ni tur chuan thlasik laiin nipui lo thleng tur a ngaihtuah pha tur a ni a, fur laiin thlasik leh thal lo thleng tur a ngaihtuah pha tur a ni – tiin.
4. Eizawnna leh hnathawh kawng pêng hrang hranga Mizoten hma kan sawn tawh dan en hian, farming lama heti taka rualkhai taka a ram pum anga kan hniam tlat mai hi a ngaihtuah tham takzet tawh a. Sawrkar leh mipui mimir pawhin kan ei leh in turte heti taka kan ngaihthah hi a pawi hle. Chakai farm enchhin nân mai mai cheng vaibelchhe têl kan hmang ral a, a flop chiang êm êm a. Sialsuk paho zawt mai se tha tur hi ania… Kan ram leh keimahni mil technology aia Infrastructure lama kan tui zawk tlat zel hi chu a kawng bo thin mang e. Dept dang chu sawi loh, Agri/Horti Dept-ah ringawt pawh hian, mithiam leh fel tak tak, kan ram chawk danglam tham tehmeuh chu kan nei ngei ang. Mahsela, anmahni aia mawl zawk, lal zawk si Politician-te leh hotu lianten, an than hnan tawh, sum hlawm chêt kualtir vel an thiam êm vanga an thiamna kan chhawr hlei thei thin lo hi kan ram thanmawhbâwk lian tak a ni e.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More