Australia referendum turin ngaihven hlawh

October 14-ah Australia chuan referendum pawimawh leh chhinchhiahtlak tak a nei dawn a. He referendum neih tura rawtna chu ‘Voice’ tih niin, a awmzia ber chu, Aboriginal leh Torres Strait Islander te chu constitution-ah duhsak bikna lantir emaw, lantir loh emaw a ni ang.
He referendum hmang hian Indigenous Australian-te chu an ram chhungah ngei an chanvo an chan theihna tur a ni dawn tia sawi niin, remtihna pek a nih chuan an community kaihhnawih thilah sorkar thurawn pe thei turin thuneihna sang zawk an nei thei dawn a ni.
Mahse he referendum neih tura duhlohna lantirtute chuan Australians dang zawngte aia First Nations te duhsak bikna lantir a nih chuan ram chu a inthen hrang hlen tawh ang tiin an sawisel ve thung.
Australia hian danglamna tak a neih chu, Indigenous mi lo cheng tawh sate leh a ram chhung luah zuituten inremna an siam miah lo tiin colonial historian Prof Amanda Nettelbeck chuan a sawi a.
Aboriginal leh Torres Strait Islander te chu an ram luah hmasatu tiin pawmna mumal leh fel pakhat mah a awm lo bawk. Chu mai ni lovin kum 1971 thleng khan population-ah pawh chhiar tel famkimin an awm ngai lo va, an tan sorkarah seat reservation pawh siamin a awm lo bawk.
Kum 1962 khan national election-ah vote thlak thei tura siamin an awm chauh a. Mahse self-determination duha an auna erawh kum tam a ni tawh thung.
Kum 1800 chho vel daih tawh khan First nations leaders te chuan mahni inrelbawl duh tawhin indona te hial kalpuiin mahse tam hneh hle in an awm thung a. Kum zabi 20 chho vel atang khan civil rights group hrang hrangte an din zui ve ta thung a ni.
Kum 1930 chho khan King George V hnenah kan mi leh sate ngei parliament member awm ve rawh se tiin First Nations signature 1,800 lai lakkhawma pekin a lo awm tawh a.
William Cooper, Yorta Yorta activist chuan hma hruaiin mahse chung document te chuan England Crown a thleng lo ta hrim hrim a ni.
A hnu kum 40-ah Darwin a Larrakia traditional owners tena treaty negotiation siam ni se an tih erawhin Buckingham Palace thlengin mahse chhanletin a awm lo thung.
Australia chuan Aborigianl leh Torres Strait Islander te chu kum 1999 khan Constitution Preamble a ziahlan tur an nih leh nih lohah vote an la tawh a. Mahse, a hlawhchham thung.
Tunah hian referendum neihna chhan tur leh Voice bulthut ber chu Uluru Statement tih niin Heart atanga chhuak a ni a, kum 1999 ang tho khan ngenna siamin a awm a ni.
Voice hi Aboriginal leh Torres Strait Islander leaders 250 chuangin an ziah leh siam niin constitution ah an tan bik advisory body siam ngiata hma an lakna a ni.
Australia hian Aboriginal leh Torres Strait Islander advisory body te kum 1970 chho atang khan a nei zur zut a, mahse, awmzia an nei em em ngai lo.
Hengte hi a nihna takah chuan First nations community tena hriselna, hausakna leh education lamah te hma an sawn ve theih nana ruahmanna vek a ni a. Mahse, tihhlawhtlinin a awm ngai miah lo thung.
Voice kalpuia sawiseltute lam No campaign te chuan ‘hriat loh dai tumna’ tia sawiin engtianga kalpui tur nge tihah thil chiang a awm lo tiin an tang ve tlat thung a.
Mahse reform pawm a nih chuan parliament chuan Voice chu ruahmanna kimchang siamin lawmakers te chu a tul anga thlak danglam thei turin thuneihna a pe thung dawn a ni.
Mithiamte chuan Voice ang thovin ram hrang hrangte chuan Indigenous advisory body an nei nuk tiin an sawi thung a. “Liberal democracy ram tin colonial history nei te chuan federal level-ah ruahmanna an nei vek thin a, Australia hi chuan a nei ve lo” tiin Dani Linder, Bundjalung, Kungarakanya hmeichhia, University of Queensland a legal academic chuan a sawi.
Sami mi te, northern Scandinavia kum sang tam tak awmchilh tawhte chuan Finland, Norway leh Sweden-ah kum 1980 leh 1990 chho atang tawh khan parliament hran an nei a, an rights te chu heng ram pathum te hian constitution hmangin an humhimsak vek bawk.
An elected body te chu parliament-in a enkawl niin Sami community te harsatna chinfelna kawngah lawmaker ten thurawn an pe mai an ti a. Chutiang chiah chuan Voice pawh kalpui theih a ni an ti bawk.
New Zealand-ah pawh kum 1840 khan Treaty of Waitangi ziah niin kum 1867 khan Parliament-ah Maori te tan bik seat siam a ni bawk a. Advisory committee- Waitangi Tribunal chu kum 1975 atang khan kalpuiin a awm tawh bawk.
Canada-a Indigenous mite pawh treaty rights leh right to self-government pek an ni a. Kum 1982 daih tawh khan First Nations Assembly din niin chumi hmang chuan chiefs te chuan federal lawmaker te nena indawrna an nei thei a ni.
Indigenous representative body hi thil thar a ni lo va, federal parliament hrang hrangah kum tam tak hmanin a awm tawh tiin Prof Nettelbeck chuan a sawi a. Tuna Australia a sawi a hlawh em em na chhan hi ram dang te nena kalpui dan inan loh lutukna pholanna a ni a ti bawk.
Australia constitution hi referendum hmang chauha siam danglam theih niin amendment siam rawt tawh kalpui 44 lai zingah pariat chauh tihhlawhtlinin a la awm bawk.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More