Bawnghnute atanga siam cheese ei nasat hian mipa chi a ti chak lo va, an fa neihtheihna chance a tihniam thei niin mithiam ten an sawi.
Harvard mithiam ten zirchianna an neih tharah bawnghnute atanga siam thil mawm lampang ei nasat hian mipa chi a tichak lo thei niin an sawi a, ni khatah cheese gram 28, cream thirfiante khat leh ice cream thirfian khat leh bawnghnute thau mawm paih loh no khat kan eia kan in hian mipa chi a tichak lo thei niin an sawi.
Tunhma chuan mithiam ten hmeichhe ei leh in chu an fa neih leh neih theih loh chungchanga kawngro su ber angin an ngai deuh thin a, mahse, mipa lifestyle pawh chutiang tho a pawimawh a ni tih an hmuchhuak ta a ni.
Harvard School of Public Health, Boston, USA-a scientist ten mipa 189, kum 19 leh 25 inkar te chu an ei leh in thin te an khai khin a. Heng mipa te hi in-fit tak tak, kar khata tuk thum tal exercise la thin te an ni. Questionaire chhan tirin an ei leh in, bawnghute lam an ei dan te, thlai leh thei bakah sa an ei dan te, kar tluana an ei leh in tlangpui an khaikhin a, chumi hnuah an chi (sperm) that leh that loh an en leh ta a ni.
Chuta tanga an hmuh dan chuan ni khatah cheese gram 28, cream thirfiante khat leh ice cream thirfian khat leh bawnghnute thau mawm paih loh no khat ei thin te chu a ei ve lo te aiin an chi chu 25% in a chak lo zawk tih an hmuchhuak niin an sawi.
He zirchiannaa an hotu Myriam Afeiche chuan, bawnghnuteah hian hmeichhe hormone oestrogen a awm a, chu chuan mipa chi a tichak lo thei ni a an rin thu a sawi a, chubakah bawngin a chaw ei atanga rannung thahna hlo (pesticides) an ei tel te chu an hnute tuiah chhuakin, chu chuan mipa chi a tichak lo thei ni a an ngaih thu a sawi bawk.
Hnathawhna hmun leh kawng kal paha earphone-a music ngaithla hmuh tur kan tam ta hle a. Music ngaihthlak chu a pawi hran lo, mahse, ring lutuk leh rei deuh tak ngaihthlak hian beng a tichhe thei a, beng chhet hlenna te pawh a thlen thei. Chuvangin, i beng enkawl dan tur a tha nia mithiam sawi hi lo zawm ve ngei ang che:
1. I music ngaihthlak chu a rin zawh poh leh i beng chhiat theihna risk a sang telh telh a, chutiangin i ngaihthlak rei zawh poh leh risk a sang ve zel bawk. I music ngaihthlak te chu chawlhsan zauh zauh rawh.
2. Earphone man to leh tha hman theih tum la, noise cancelling headphones te hmang thei la a tha lehzual, rei lutuk ngaihthlak loh tur. I beng chu hahchawlh tir ve thin ang che.
3. Ngaihthlak a hrehawm emaw, thildang ri i hre thei lo emaw, a i bula miten i earphone atanga ri an lo hre ve thei a nih chuan i thil ngaihthlak chu a ring lutuk tihna a ni. Motor chuanlaia motor ri hre thei lo khawpa ngaihthlak te pawh beng tan a tha lo.
4. Beng hawlh chin loh tur, beng tihfai nana cotton bud hman te pawh a tul lem lo. I bengah chuan olive oil far khat vel far lut la, bengek chu ama tawkin a chhuak mai ang. Hetiang hian kar khatah vawi khat tih theih a tha.
5. ‘smart volume’ feature a awm a nih chuan hmang thin ang che. Hei hian ring lutuka kan ngaithla tur a veng thei.
6. I headphone chu a fel lo a awm a nih chuan thlak nghal daih rawh. A chhiatrup thleng nghak kher suh.
7. Ri hriatna lamah harsatna i nei deuh ni a i hriat chuan rang takin doctor rawn nghal ang che.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.