US President Joe Biden chuan D-Day cham 80-naah khawvel puma democracy chu dinhmun derthawngin a awm tiin kum 1944 a World War II a Nazi Germany hneha an awm theih nana pawimawh tak France a tangrual pawl tena beihpui an thlak chamah a sawi.
Biden, Britain’s King Charles III, Canadian Prime Minister Justin Trudeau leh French President Emmanuel Macron te chuan Allied sipai sing chuang teh meuh te June 6, 1944 a northern France a Normany beaches a beihpuithlaktute chu zahna chibai an buk a ni.
Ukrainian President Volodymyr Zelesnky pawh tel ve in February 2022 a Russia in a run inhrilhhriat nawn lehna anga ngaih a ni bawk.
Biden chuan international alliances emaw Ukraine emaw pawh Russia beihna lakah an phatsan ngai dawn lo tih intiamin chu chu US president thlanna neih tura a elpui tur Donald Trump NATO pawl te ang pawimawhna eng nge tia mipui hriata sawi a chhanna anga ngaih a ni bawk.
“World War II hnuah khawvel pumah tun hun aia democracy derthawnga a awm kan la tawng lo. Indahhranna chu kum 80 kalta khan chhanna a ni lo va, vawiinah pawh a la ni lo zel a ni” tia sawiin Biden chuan, “Thawhhona tha chuan min ti chak zawk a, chu zirlai chu Americans ten kan theihnghilh miah loh tur a ni” tiin a sawi.
Biden chuan a kaihhruaina hnuaiah United States chuan Ukraine chu a kalsan ngai dawn lo ti bawkin a chhan chu a tlawm mai dawn a, chu chu a tawpna a nih dawn tlat loh vang a ni a ti a.
“Ukraine thenawm ram te dinhmun a derthawng nghal ang a, Europe pum a derthawng ang” tiin a sawi bawk a, Russian President Vladimir Putin chu ‘lal nunrawng mi chungtlak ching’ tiin a sawi a. ‘Bullies te laka inpek emaw dictator te hmaa kunhniam chu ngaihtuah ngam a ni lo’ tiin a sawi bawk.
Biden an D-Day atanga zirlai awm te chu tunlaiah a chiang em em a tih chu Macron pawhin a thlawp bawk a. Kum 1944 a US sipai te tumna Omaha Beach hmuhtheiha thusawina a neihah Zelensky pawh a tel ve nghe nghe a.
“Ukrainian mipuite huaisenna avangin lawmthu ka sawi a ni” tiin Macron chuan a sawi a, “Kan chak lo hauh lovang” tiin a sawi bawk.
Kyiv chuan tun hnaiah Khawthlang ram te chu ralthuam tam zawk pe turin a ngen a, a chhan ber pawh indona tualzawlah Russia chuan hma a sawn zawk zel vang a ni.
Macron chuan France chuan Ukraine hnenah Mirage-2000 fighter jets a pek tur thu sawiin Ukrainian pilot te pawh training a pek nghal tur thu a sawi bawk a.
Chu mai bakah Ukraine-in a ngenna angin Western allies te chuan military instructor te chu Ukrainian sipaite training pe tura an tirhluh mai theih thu a sawi bawk.
D-Day hriatrengna hmanah hian guest of honour ber te chu D-Day indonaa tel tun thlenga la dam mi 180 vel te niin kum 90 chunglam vek an ni tawh a, a then chu wheelchair ah tea awm an ni hlawm.
A tam ber te chu Macron chuan France chawimawina sang ber Legion d’Honneur a hlan hlawm a ni.
Zelesnky chuan veteran pakhat wheelchair hmaah thingthi a, veteran chuan “My hero” a lo tih chu chhangin Ukrainian president chuan “ni lo, kan hero zawk i ni” tiin a chhang a ni.
King Charles III pawhin British sipai te lawng atanga an tum thlakna Gold Beach hmuh theiha British Memorial Ver-sur-mer tlawhin, “Kan lawmna in tawp chin a nei lo va, kan ngaihsanna che u in chatuan a daih ang” a ti a. “Nunrawnna do turin ram zalen te kan tangrual tur a ni” tia sawi bawkin, “Khatiang thil a thlen tawh loh nana tawngtai ang u” a ti bawk.
D-Day veteran te chungchang sawiin King Charles chuan, “An mahni hriatreng kan tan tihmakmawh a ni a, kan tana an tih zawng zawng te a thamral ngai lovang” a ti bawk.
D-Day veteran pahnihin France an thleng ve zo lo va. William Cameron kum 100 a uipa Canadian chuan tel ngei tuma a inpuahchah laiin a thi a, United States mi kum 102 a upa Robert Persichitti pawhin France a panna lamah lawng-ah a thi bawk a ni.
Ceremony neihnaah Film Director Steven Spielberg leh actor Tom Hanks te pawh an tel a, kum 1998 a Spielberg film siam “Saving Private Ryan” kha Normandy landing behchhana siam a ni.
Russian official te sawm an ni ve lo va, chu chu tuna Russia in Ukraine ram runa hma a lak duhlohna lantirna niin mahse World War II a Nazism tukdawl a nih theih nan Soviet khan a thawhhlawk hle thung.
Get real time updates directly on you device, subscribe now.
Prev Post
Next Post