Cancer risk tihhniam i duh em?

Vanduai leh vanneih thu a ni mai,” ti a awm tawp ai chuan cancer risk tihhniam theih dan kawng hrang hrang ni a mithiam te sawi hi zawm theih mai a va tha êm! Cancer hi natna kan tihkhai em em a ni a, mahse, cancer chi hrang hrang hi a pung chak em em lawi si. Kan nundan leh khawsak phung avang te, zu kan in nasat leh kan mei zuk vang te, kan thau lutuk vang leh ni sa hnuaia kan tam lutuk vang te pawhin kan cancer thei.
Thin (liver), ka chhung (mouth), chhul, kal (kidney) leh vun cancer te hi a pung chak lehzual tih chanchin te hi hriatnuam a ni hauh lo, mahse, chutih ruala chanchin lawmawm chu cancer hi a risk tihhniam theih dan a awm tih hi a ni. Mithiam te chuan cancer tam tak hi chu ei leh in a fimkhur a, kan rihna tihhniam a, exercise lak that te hian a pumpelh theih niin an sawi.
Mahse, khawiah nge bul i tan tak ang. Tun tumah hian Times of India health section-in cancer risk tihhniam theih nana thil tha ni a an sawi chi hrang hrang kan rawn tarlang a, a then hi chu “a va ho e,” kan ti rilru te pawh a ni mai thei, mahse, a vaia lakkhawm hian cancer risk tihhniam nan a tha hle si a ni.
1. Beer in rawh, mahse, in tam suh. Beer hian bacterium Helicobacter pylori a veng thei a, chu chu ulcer siamtu a ni a, chu chuan pum cancer a thlen thei. Mahse, beer chu tam thama in tur a ni lo a, glass no khat vel a tawk. Hetih ruala hriat tur pawimawh chu nikhata zu (alcoholic drinks) lam chu no hnih khat aia tam in thin chuan ka chhung, hrawk, chaw kawng leh thin cancer risk a tisang ve leh thung. Hmeichhe tan fimkhur a pawimawh lehzual a, nitin zu no khat in thin te chuan hnute cancer neih theih risk 10%-in a in ve ngai lo te aiin an nei sang zawk. Chuvangin mithiam te chuan kar khatah ni hnih tal zu in miah loh ni neih thin turin an rawn a ni.
2. Darkar hnih danah tal che sawn thin rawh. Mithiamte chuan chesawn lova thut rei lutuk hian cancer risk a tisang niin an sawi. Darkar hnih chesawn lova kan thut apiangin chhul, chuap leh mawng lampang (bowel) cancer risk 10%-in a sang zel niin University of Regensburg, Germany-a zirchianna neitute chuan an sawi. A hnuah exercise la leh chiam thin mah ila chu chuan a risk hi a tihniam thei tawh tak tak chuang lo. Chuvangin, chesawn lo va rei tak thut reng te hi tih loh tur a ni a, darkar tin kan thut hmun atanga tho chhuak a, minute hnih khat vei kual vel thin tur a ni.
3. Sa kan ro emaw sa hem hmin emaw ei tam suh. Hetiang hi i ei duh a nih chuan sa chu marinade thin ang che. Mei sa tak emaw tel sa tak emaw a sa kan kan emaw kan hem emaw hian cancer siam thei chemical a lo awm thin. American Institute for Cancer Research-a mithiam ten zirchianna an neih hnuah sa chu kan merinade chuan mei sa-in direct-in sa chu a hem lo va, chuvangin cancer siam thei chemical insiam tur a tlem phah thin. Marinade chu thil harsa a ni lo va, ser tui/vinegar, olive oil thirfiante hnih, khawizu thirfiante khat leh soy sauce tlem leh mustard (antam) hriak/cream thahnem deuh te chawhpawlh la, chu chuan sa chu chulh tur a ni.
4. Thei leh thlairah fridge-ah dah suh. Mithiam ten zirchianna an neih atanga an hmuh danin theirah fridge-a kan dah vawh hian theirah-a cancer dolettu nutrient awm te chu a lo tlahniam thin. Entir nan, tomato leh hmarchha te pawh fridge-a dah lovin belthleng-a daha chhin that mai hian fridge-a dah aiin lycopene a let 20 vel thlengin a tam zawk thei a, lycopene chu cancer risk tihniamtu tha tak a ni.
5. Microwave-in thlai tihmin suh. Microwave hmanga thlai kan tihhmin hian a vitamin te a bo lo deuh zawk turah kan ngai a ni mai thei, mahse, microwave a thlai tihhmin aiin steam hmin a tha zawk. Mithiam ten zirchianna an neih atanga an hmuh danin microwave a thlai kan tihhmin hian a vitamin C pai te a tibo nasa hle a ni. Spanish mithiam ten zirchianna an neih atanga an hmuhchhuahah phei chuan broccoli hi microwave hmanga kan tihhmin chuan broccoli-a cancer vengtu flavonoids chu 97% zet a tichhia niin an sawi.
6. Bati rimtui chhi suh. Kan in chhung boruak hi pawnlam boruak aiin a lo thianghlim lo zawk daih thei. Kan meizuk khu te hi kan in chhung boruak tibawlhhlawhtu ber a nih rualin, room tihrimtui nana kan hman air freshner leh bati rimtui chi kan chhit te hian cancer siamthei an tichhuak tlat. Engtianga tam nge hlauhawm chin tih chu sawitheih la ni rih lo mah se heng thilte hi hman loh emaw hman tlem emaw a tha ber a, kan hmang a nih pawhin tukverh hawn dar that tur a ni.
7. Chawei dawhkanah chi chhawp suh. UK-a pum (stomach) cancer 14% zet chu chi (salt) ei nasat vang niin mithiam ten an sawi. Nikhatah chi kan taksain a mamawh zat chu gram 6 aiin a tlem zawk. Chawhmeh pawh al lutuka siam tur a ni lo va, chawhmeha kan telh bak chu a hranpain chi al ei loh tur a ni. Eitur in-pack kan lei dawnah pawh a sodium content en ngei ngei tur a ni.
8. Zan mutnaah êng tithim vek rawh. Mithiam ten zirchianna an neih tawhna chi hrang hrangah zanah êng siam chawp (artificial light) hnuaia kan awm rei lutuk hian cancer risk a tisang thei a, a bikin hmeichhe tan hnute cancer leh mipa tan serh cancer risk a tisang thei niin an sawi. Hei vang hian zanah rei tak tak mena electric current êng hnuaia awm thin te leh, zan mutnaa light ti thim lo va mu thin te tan cancer risk hi a sang thei a ni. Hei hi mithiamte chuan stress hormone cortisol-in kan immune system a tihbuai vang niin an sawi. Khua a lo thim hian siamtu duan sa kan mut tichhuak tur hormone melatonin a rawn insiam hnem dawn a, mahse, electric current êng hnuaia kan awm reng chuan melatonin insiam tur chu a lo tibuai thei a ni.

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More